Ο Άιζενκοτ δεσμεύεται να «κάνει τα πάντα» για σχηματισμό κυβέρνησης

Ο Γκάντι Άιζενκοτ, ηγέτης της ισραηλινής αντιπολίτευσης και πρόεδρος του κόμματος Yashar, δεσμεύτηκε ότι θα «κάνει τα πάντα» για να σχηματίσει κυβέρνηση, μετά την επιλογή του από τον πρόεδρο του Ισραήλ, Ισαάκ Χέρτζογκ, για την ανάθεση της σχετικής εντολής.

Σε ανάρτησή του στο X, ο Άιζενκοτ ανέφερε ότι «ήρθε η ώρα να σχηματιστεί μια εθνική κυβέρνηση έκτακτης ανάγκης» και πρόσθεσε πως θα κάνει ό,τι μπορεί ώστε να ανταποκριθεί στις περιστάσεις.

Η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης αναμένεται να του δοθεί επίσημα την Κυριακή στις 17:00, στην Προεδρική Κατοικία στην Ιερουσαλήμ.

Το πολιτικό αδιέξοδο μετά τις εκλογές

Οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου δεν ανέδειξαν ξεκάθαρο νικητή στην Κνεσέτ, την ισραηλινή Βουλή, με αποτέλεσμα να ακολουθήσουν διαβουλεύσεις των κομμάτων με τον πρόεδρο της χώρας.

Ο Χέρτζογκ ολοκλήρωσε τις διαβουλεύσεις την Πέμπτη 5 Νοεμβρίου, αναγνωρίζοντας ότι οι κοινοβουλευτικοί συσχετισμοί δίνουν προβάδισμα στον Άιζενκοτ. Ο ηγέτης του Yashar συγκέντρωσε τη στήριξη 67 από τους 120 βουλευτές της Κνεσέτ, έναντι 46 που τάχθηκαν υπέρ του απερχόμενου πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Παρά το αριθμητικό πλεονέκτημα, ο πρόεδρος του Ισραήλ προειδοποίησε ότι η κατάσταση παραμένει σύνθετη. Όπως ανέφερε, τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων μπορεί να φαίνονται σαφή, όμως το ζητούμενο είναι ποιος μπορεί πράγματι να σχηματίσει κυβέρνηση, κάτι που -κατά τον ίδιο- δεν είναι απολύτως ξεκάθαρο λόγω των αμοιβαίων βέτο ανάμεσα στους πολιτικούς συνασπισμούς αλλά και στο εσωτερικό τους.

Ο ρόλος των αραβικών κομμάτων

Καθοριστική για την ανάθεση της εντολής στον Άιζενκοτ θεωρείται η απόφαση της Ενωμένης Λίστας να τον στηρίξει, παρά τις σοβαρές πολιτικές διαφωνίες της με την αντιπολίτευση.

Μαζί με το κόμμα Ραμ, οι δύο αραβικές παρατάξεις διαθέτουν συνολικά 19 έδρες, γεγονός που τις καθιστά κρίσιμο παράγοντα στις διεργασίες για την επόμενη κυβέρνηση.

Ωστόσο, η στήριξη αυτή αφορά προς το παρόν την ανάθεση της εντολής και όχι απαραίτητα τη συμμετοχή σε κυβερνητικό συνασπισμό. Αυτό σημαίνει ότι, παρά την αριθμητική υπεροχή στις συστάσεις προς τον πρόεδρο, η πραγματική διαμόρφωση μιας κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας παραμένει ανοιχτή.

Κάλεσμα προς το Λικούντ

Νωρίτερα, το κόμμα Yashar του Άιζενκοτ απηύθυνε κάλεσμα προς τα μέλη του Λικούντ, του κόμματος του Νετανιάχου, να συμμετάσχουν στην επόμενη κυβέρνηση.

Σε ανάρτησή του στο X, το Yashar ανέφερε ότι εάν το Λικούντ και οι σύμμαχοί του ενδιαφέρονται πλέον για «ενότητα» και για μια ευρεία κυβέρνηση συνασπισμού, μπορούν να ανακοινώσουν δημόσια τη διάλυση της συμμαχίας τους με τους «εξτρεμιστές» και την προθυμία τους να συμμετάσχουν σε κυβέρνηση υπό τον Άιζενκοτ.

Το κάλεσμα αυτό αποτυπώνει την προσπάθεια του Άιζενκοτ να εμφανιστεί ως κεντρικός πόλος για μια ευρύτερη κυβερνητική λύση, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ισορροπίες στην Κνεσέτ παραμένουν εύθραυστες.

Οι προθεσμίες για τον σχηματισμό κυβέρνησης

Με βάση τη διαδικασία στο Ισραήλ, ο Άιζενκοτ θα έχει στη διάθεσή του 28 ημέρες για να σχηματίσει κυβέρνηση συνασπισμού. Ο πρόεδρος Χέρτζογκ μπορεί, εφόσον χρειαστεί, να του χορηγήσει παράταση έως και 14 επιπλέον ημερών.

Εάν ο Άιζενκοτ δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία, αν ενημερώσει τον πρόεδρο ότι η προσπάθεια απέτυχε ή αν παρουσιάσει κυβέρνηση που δεν λάβει ψήφο εμπιστοσύνης, ο Χέρτζογκ θα πρέπει να αποφασίσει εντός τριών ημερών αν θα αναθέσει την εντολή σε άλλο μέλος της Κνεσέτ ή αν θα ενημερώσει τον πρόεδρο της Βουλής ότι δεν βλέπει δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.

Σε περίπτωση ανάθεσης σε δεύτερο υποψήφιο, αυτός θα έχει 28 ημέρες για να σχηματίσει συνασπισμό, χωρίς δυνατότητα παράτασης. Αν αποτύχει και αυτή η προσπάθεια, ή αν ο πρόεδρος αποφασίσει να μην ορίσει άλλον υποψήφιο, ξεκινά περίοδος 21 ημερών κατά την οποία τουλάχιστον 61 βουλευτές μπορούν να ζητήσουν από κοινού να ανατεθεί η εντολή σε συγκεκριμένο βουλευτή.

Ο τρίτος υποψήφιος, εφόσον υπάρξει, θα έχει τελική προθεσμία 14 ημερών για να σχηματίσει κυβέρνηση. Αν και αυτή η προσπάθεια αποτύχει, η Κνεσέτ θα διαλυθεί και θα προκηρυχθούν νέες εκλογές. Μέχρι να λάβει ψήφο εμπιστοσύνης και να αναλάβει νέα κυβέρνηση, η απερχόμενη κυβέρνηση παραμένει στη θέση της με υπηρεσιακό χαρακτήρα.

Προειδοποίηση Νετανιάχου

Εντωμεταξύ, σκληρή προειδοποίηση κατά του ενδεχομένου σχηματισμού κυβέρνησης με τη στήριξη αραβικών κομμάτων απηύθυνε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου.

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ένας συνασπισμός ανάμεσα στο μπλοκ της αντιπολίτευσης και τα αραβικά κόμματα θα μπορούσε να οδηγήσει στην καταστροφή του κράτους του Ισραήλ, ανεβάζοντας τους τόνους λίγο πριν από την απόφαση του προέδρου Ισαάκ Χέρτζογκ για την ανάθεση διερευνητικής εντολής σχηματισμού κυβέρνησης.

Σε βιντεοσκοπημένη ομιλία του, ο Νετανιάχου προειδοποίησε ότι «μια τέτοια κυβέρνηση, εξαρτώμενη από ισλαμιστές, θα διαλύσει το Κράτος του Ισραήλ εκ των έσω, όπως συμβαίνει σε ευρωπαϊκές χώρες, και σε οξύτερο βαθμό».

Παράλληλα, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, χαρακτήρισε τα αραβικά κόμματα «υποστηρικτές της τρομοκρατίας» και υποστήριξε ότι επιδιώκουν να «ισλαμοποιήσουν το Ισραήλ». Σε άλλη αποστροφή του, φέρεται να είπε ότι μια κυβέρνηση που θα εξαρτάται από υποστηρικτές της Χαμάς δεν θα μπορούσε να πολεμήσει τη Χαμάς ούτε να υπερασπιστεί τους Ισραηλινούς στρατιώτες που επιχειρούν στη Γάζα και τον Λίβανο.

Ο Νετανιάχου συνέδεσε επίσης την πολιτική του προειδοποίηση με αναφορές σε εξελίξεις στην Ευρώπη, υποστηρίζοντας ότι αντίστοιχα φαινόμενα θα μπορούσαν να εμφανιστούν και στο Ισραήλ. Η ρητορική αυτή έχει προκαλέσει αντιδράσεις, καθώς παραπέμπει σε ισχυρισμούς που χρησιμοποιούνται από δυτικούς πολιτικούς και ακροδεξιούς σχολιαστές για περιοχές της Ευρώπης και έχουν επικριθεί ως αβάσιμοι και ισλαμοφοβικοί.