Το παράξενο κρανίο βρέφους 1.600 ετών με μάτι «κύκλωπα» που ανακαλύφθηκε στο Περού

Αρχαιολόγοι στο Περού έφεραν στο φως ένα ασυνήθιστο κρανίο βρέφους, ηλικίας περίπου1.600 ετών, με μία μοναδική οφθαλμική κόγχη στο κέντρο του μετώπου, διαφωτίζοντας περαιτέρω τη σπάνια γενετική διαταραχή της «κυκλωπίας» σε έναν αρχαίο πληθυσμό.

Η κυκλωπία είναι μια σοβαρή συγγενής αναπτυξιακή ανωμαλία, η οποία προκαλείται όταν ο εγκέφαλος δεν διαχωρίζεται σωστά σε δύο ημισφαίρια κατά την εμβρυϊκή ανάπτυξη. Τα περισσότερα βρέφη που εμφανίζουν τη συγκεκριμένη διαταραχή πεθαίνουν πριν από τη γέννηση ή λίγο μετά από αυτήν.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά σπάνια γενετική πάθηση, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό φυσικών αποδείξεών της ακόμη και σε σύγχρονους πληθυσμούς.

Όπως μεταδίδει ο Independent, οι ερευνητές εντόπισαν στοιχεία που δείχνουν ότι ένα παιδί της Μέσης Περιόδου Νάσκα, στη νότια περιοχή του Περού, έπασχε από κυκλωπία.

Κατά τη διάρκεια ανασκαφών σε αρχαίο νεκροταφείο στην περιοχή Χουαράνγκα, οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν δύο καλοδιατηρημένους σκελετούς βρεφών, τα οποία είχαν ταφεί μαζί μέσα σε ένα κεραμικό αγγείο.

Το ένα από αυτά δεν παρουσίαζε σκελετικές ανωμαλίες. Το δεύτερο, ωστόσο, είχε ασυνήθιστα μικρό κρανίο, με μία οφθαλμική κόγχη στο κέντρο του μετώπου, καθώς και άλλα χαρακτηριστικά που παραπέμπουν σε σοβαρή αναπτυξιακή διαταραχή.

Ειδικότερα, το δεύτερο βρέφος δεν διέθετε ρινικά οστά ούτε ρουθούνια, η άνω γνάθος του δεν είχε διαχωριστεί σε δύο τμήματα, όπως συμβαίνει φυσιολογικά, ενώ τα οπτικά νεύρα φαίνεται πως είχαν συγχωνευθεί.

Η ανάλυση DNA αποκάλυψε ότι και τα δύο βρέφη ήταν θηλυκού γένους, ενώ εκείνο που έπασχε από κυκλωπία έφερε ένα επιπλέον αντίγραφο του χρωμοσώματος 13, μια γενετική ανωμαλία γνωστή ως τρισωμία 13.

Οι άνθρωποι φέρουν φυσιολογικά 23 ζεύγη χρωμοσωμάτων σε κάθε κύτταρο και ένα επιπλέον χρωμόσωμα μπορεί να οδηγήσει σε αναπτυξιακές ανωμαλίες.

Η τρισωμία 13 συνδέεται με το σύνδρομο Patau, μια γενετική πάθηση που χαρακτηρίζεται από σοβαρές ανωμαλίες στον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα, δυσμορφίες στο πρόσωπο, όπως η κυκλωπία, καρδιακές ανωμαλίες, καθώς και παρουσία επιπλέον δακτύλων στα χέρια ή στα πόδια.

Τα νέα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι η συγκεκριμένη χρωμοσωμική ανωμαλία υπήρχε και στους αρχαίους πληθυσμούς της Νότιας Αμερικής.

Η ανάλυση του γενετικού υλικού έδειξε επίσης ότι τα δύο βρέφη δεν είχαν κοινή μητρική καταγωγή. Είχαν ταφεί στο νεκροταφείο της Μέσης Περιόδου Νάσκα, κατά τη χρονική περίοδο μεταξύ του 325 και του 440 μ.Χ.

Τα οστά τους διατηρήθηκαν στις φυσικές τους θέσεις αντί να είναι διάσπαρτα, γεγονός που υποδηλώνει ότι και οι δύο θάφτηκαν με τα ίδια ταφικά έθιμα.

«Τα δύο άτομα, τα οποία δεν είχαν κοινή μητρική καταγωγή, ενταφιάστηκαν μαζί μέσα σε ένα κεραμικό αγγείο, μια ταφική πρακτική που έχει καταγραφεί ευρέως στις παιδικές ταφές του πολιτισμού Νάσκα», αναφέρεται στη μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.

Η τοποθέτηση των νεκρών παιδιών μέσα σε κεραμικά αγγεία αποτελούσε μια διαδεδομένη πρακτική στην περιοχή, καθώς έχει καταγραφεί περίπου στο ένα τέταρτο των παιδικών ταφών που έχουν μελετηθεί.

Αυτό υποδεικνύει ότι οι καθιερωμένες ταφικές παραδόσεις για τα παιδιά διατηρήθηκαν παρά την κατάσταση του ατόμου, αλλά δεν αποκαλύπτει αν οι σωματικές διαφορές επηρέασαν την κοινωνική ταυτότητα, τη μεταχείριση ή τη φροντίδα κατά τη διάρκεια της ζωής του», κατέληξε η μελέτη.