Νέα τομή στην οδική ασφάλεια: Προ των πυλών τα ναρκοτέστ σε ελέγχους της Τροχαίας

Ζήτημα χρόνου είναι η εφαρμογή των ναρκοτέστ στο πλαίσιο των ελέγχων της Τροχαίας, η οποία τους τελευταίους μήνες έχει εντείνει τους ελέγχους για την κατανάλωση αλκοόλ.

Τα ναρκοτέστ, τα οποία βρίσκονται προ των πυλών, αποτελούν την επόμενη μεγάλη τομή στην οδική ασφάλεια και έρχονται να προστεθούν στο οπλοστάσιο των ελέγχων, σηματοδοτώντας την περαιτέρω αυστηροποίηση της στάσης της Πολιτείας απέναντι στην επικίνδυνη οδήγηση.

Όπως επεσήμανε πριν λίγες ημέρες στο πλαίσιο ενημέρωσης της Επιτροπής Οδικής Ασφάλειας της Βουλής ο Σωτήρης Καλταμπάνης, Ταξίαρχος - Διευθυντής της Τροχαίας Αττικής, η διαδικασία βρίσκεται ήδη στο τελικό στάδιο, με την έκδοση της σχετικής Κοινής Υπουργικής Απόφασης να καθορίζει τα τεχνικά όρια ανίχνευσης ουσιών, σε συνεργασία με τοξικολόγους και ιατροδικαστικές υπηρεσίες. «Η οδήγηση υπό την επήρεια ναρκωτικών θα αντιμετωπιστεί με την ίδια αυστηρότητα που επιδείξαμε στο αλκοόλ, καθώς αποτελεί μια σιωπηλή, αλλά θανάσιμη απειλή», επεσήμανε προσθέτοντας ότι η Τροχαία προσαρμόζεται ήδη και στις νέες μορφές παραβατικότητας που γεννούν τα κοινωνικά δίκτυα. «Η Τροχαία Αττικής διαθέτει πλέον μια Ομάδα social media monitoring. Δεν περιμένουμε απλώς το συμβάν, παρακολουθούμε στο Tik-Tok, εντοπίζουμε τα ραντεβού για κόντρες και αυτοσχέδιους αγώνες και παρεμβαίνουμε προληπτικά με τις ομάδες ΟΕΠΤΑ, πριν οι δρόμοι μετατραπούν σε πίστες θανάτου», τόνισε.

Υπενθυμίζεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το 2025, η Ελλάδα εμφάνισε τη δεύτερη υψηλότερη μείωση (22%) του αριθμού των θυμάτων από τροχαία εξακολουθώντας πάντως να πληρώνει βαρύ φόρο αίματος στην άσφαλτο και να θρηνεί εκατοντάδες νεκρούς και την περασμένη χρονιά. Άλλωστε και η ενημέρωση του κ. Καλταμπάνη επιβεβαιώνει ότι παρά την πρόοδο και τη μείωση των θανάτων από τροχαία στους 517 έναντι 665 το 2024, στη χώρα μας εξακολουθούν να συντηρούνται επίμονες παθογένειες στην οδηγική συμπεριφορά των πολιτών.

Και μπορεί η υπερβολική ταχύτητα να καταγράφεται διαχρονικά ως ο βασικός παράγοντας κινδύνου, αλλά εντύπωση προκαλεί το γεγονός πως εν έτει 2026 ένα μεγάλο ποσοστό οδηγών και επιβατών επιμένουν να μη φορούν ούτε ζώνη ασφαλείας, κι ας αποτελεί ένα μέτρο που δεν προϋποθέτει κόστος παρά μόνο συμμόρφωση. Σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε ο Διοικητής της Τροχαίας Αττικής, το 2025 βεβαιώθηκαν 37.525 παραβάσεις για υπερβολική ταχύτητα, σημειώνοντας αύξηση 60,4%, με την εκτίναξη των ποσοστών να αποδίδεται σε μεγάλο βαθμό στην επέκταση των ελέγχων μέσω ραντάρ και καμερών.

Ωστόσο, ανησυχητική είναι η εικόνα στη χρήση ζώνης ασφαλείας. Οι παραβάσεις για μη χρήση ζώνης αυξήθηκαν κατά 25%, φτάνοντας τις 16.346 περιπτώσεις. Στον αντίποδα, καταγράφεται μια μικρή αλλά ενδεικτική βελτίωση στη χρήση κράνους, με μείωση 18% στις σχετικές παραβάσεις. Η εξέλιξη αυτή αποδίδεται στους εκπαιδευτικούς ελέγχους που ξεκίνησαν το καλοκαίρι του 2025, υποδεικνύοντας ότι η στοχευμένη παρέμβαση μπορεί να αλλάξει σταδιακά τη συμπεριφορά συγκεκριμένων ομάδων, όπως οι δικυκλιστές.

Μειώνονται θύματα και σοβαροί τραυματισμοί, αλλά όχι τα συμβάντα

Όσον αφορά την Αττική, σε απόλυτους αριθμούς, οι θάνατοι μειώθηκαν από 167 το 2024 σε 130 το 2025, δηλαδή καταγράφηκαν 35 λιγότερες ανθρώπινες απώλειες μέσα σε έναν χρόνο.

Η εικόνα συμπληρώνεται από μείωση 12% στους σοβαρούς τραυματισμούς, γεγονός που υποδηλώνει ότι η ένταση των συγκρούσεων περιορίζεται. Ωστόσο, ο συνολικός αριθμός των παθόντων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητος στους 7.105, κάτι που αποδίδεται στην αύξηση των ελαφρών τραυματισμών που υποδηλώνει ότι τα τροχαία δε μειώθηκαν σε συχνότητα, αλλά έγιναν λιγότερο θανατηφόρα.

Το στοιχείο αυτό αναδεικνύει το γεγονός ότι η καθημερινή παραβατικότητα παραμένει υψηλή. Βάσει των στοιχείων της Τροχαίας, το 2025 καταγράφηκαν 402.349 παραβάσεις, σημειώνοντας αύξηση 13,64% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Η αύξηση αυτή δεν αποδίδεται σε επιδείνωση της συμπεριφοράς των οδηγών, αλλά στην εντατικοποίηση των ελέγχων και στην εφαρμογή πολιτικής «μηδενικής ανοχής».

Η αλλαγή αυτή αποτυπώνεται ξεκάθαρα και στον αριθμό των συλλήψεων. Από 465 το 2024, οι συλλήψεις εκτοξεύτηκαν στις 3.046 το 2025, καταγράφοντας αύξηση 555%. Παραβάσεις που παλαιότερα αντιμετωπίζονταν με διοικητικά πρόστιμα, πλέον οδηγούν σε αυτόφωρη διαδικασία, ιδίως όταν σχετίζονται με αντικοινωνική οδήγηση, όπως η παραβίαση προτεραιότητας ή η κίνηση στο αντίθετο ρεύμα.

Καθοριστικό ρόλο στην αλλαγή της εικόνας έπαιξε η μαζική ενίσχυση των ελέγχων. Το 2025 πραγματοποιήθηκαν 363.000 έλεγχοι αλκοτέστ, έναντι 157.000 το 2024, στο πλαίσιο των ελέγχων εντοπίστηκαν 11.555 οδηγοί υπό την επήρεια αλκοόλ.

Παράλληλα, η τεχνολογία αναδεικνύεται σε βασικό εργαλείο επιτήρησης. Η μετάβαση στην ψηφιακή κλήση σηματοδοτεί την κατάργηση του χειρόγραφου μπλοκ, με την καταγραφή της παράβασης να γίνεται σε πραγματικό χρόνο μέσω φορητών συσκευών και την ειδοποίηση να αποστέλλεται άμεσα στον οδηγό μέσω SMS. Η διαδικασία συνδέεται απευθείας με το σύστημα του gov.gr, περιορίζοντας δραστικά τα περιθώρια παρέμβασης ή αμφισβήτησης.

Την ίδια στιγμή, οι κάμερες τεχνητής νοημοσύνης διευρύνουν το πεδίο ελέγχου. Δεν καταγράφουν μόνο την ταχύτητα, αλλά μπορούν να ανιχνεύουν αυτόματα τη μη χρήση ζώνης, την απουσία κράνους ή τη χρήση κινητού τηλεφώνου κατά την οδήγηση. Το σύστημα φιλτράρει τα δεδομένα και αποστέλλει μόνο τις επιβεβαιωμένες παραβάσεις για περαιτέρω επεξεργασία.

Στο πεδίο της διαχείρισης ατυχημάτων, πάντως, υπάρχουν ακόμα βήματα που πρέπει να γίνουν. Όπως εξήγησε ο Διοικητής της Τροχαίας, σήμερα απαιτούνται ώρες με μετροταινίες για να σχεδιαστεί ένα ρεύμα, κρατώντας τους δρόμους κλειστούς και προκαλώντας κυκλοφοριακό έμφραγμα. «Απαιτείται ο εκσυγχρονισμός μας, με 3d laser scanner ώστε η σκηνή του συμβάντος να αποτυπώνεται με ακρίβεια χιλιοστού, σε ελάχιστα λεπτά. Αυτό θα μας επιτρέψει, να συλλέγουμε αδιάψευστα στοιχεία για το δικαστήριο και κυριότερο ανοίγουμε τα ρεύματα κυκλοφορίας πολύ γρήγορα γλιτώνοντας την Αθήνα από αλυσιδωτές καθυστερήσεις». 

Όλες αυτές οι παρεμβάσεις εντάσσονται σε έναν ευρύτερο στρατηγικό στόχο, τη μείωση κατά 50% των θανάτων και των σοβαρών τραυματισμών έως το 2030, στόχο για τον οποίο ο ίδιος κράτησε μία επιφύλαξη δεδομένου ότι για την Αττική, αυτό μεταφράζεται σε μείωση κάτω από τους 77 νεκρούς ετησίως, έναντι των 154 που καταγράφηκαν το 2020. Σύμφωνα με τον ίδιο, για να επιτευχθεί αυτό, χρειάζεται ενίσχυση του ανθρώπινου δυναμικού της Τροχαίας: «Η σημερινή Δύναμη των 1.180 αστυνομικών είναι οριακή. Το πλάνο μας προβλέπει μια σταδιακή αύξηση των αστυνομικών αφιερωμένων αποκλειστικά στην τροχαία αστυνόμευση. Στο πλαίσιο αυτό, ο σκοπός μας είναι να αυξήσουμε την δίκυκλη αστυνόμευση, με μεγάλο αριθμό αστυνομικών δικυκλιστών, που θα έχουν την ευελιξία να επεμβαίνουν σε δευτερόλεπτα στο κορεσμένο κέντρο της Αθήνας και να ρυθμίζουν την κυκλοφορία 24 ώρες το 24ωρο.»

SOS Τροχαία Εγκλήματα: Θετική η μείωση, αλλά παραμένουμε σε χειρότερη θέση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο

Η θέσπιση μηδενικών ορίων στην κατανάλωση αλκοόλ και η εισαγωγή των ναρκοτέστ αποτελούν δύο πάγιες προτάσεις και του Συλλόγου SOS Τροχαία Εγκλήματα, ο οποίος με αφορμή τα στοιχεία της Κομισιόν σημειώνει πως η Ελλαδα κινείται σε θετική κατεύθυνση, αλλά η επίδοση της χώρας παραμένει χειρότερη από τον μέσο όρο της ΕΕ, με 50 θανάτους ανά εκατομμύριο κατοίκων έναντι 43 στην ΕΕ. Οπως αναφέρει ο Σύλλογος, τα στοιχεία δείχνουν υψηλά ποσοστά θανάτων σε αστικές οδούς και με μηχανοκίνητα δίκυκλα, ενώ η υπέρβαση ταχύτητας ευθύνεται για το 41% των θανάτων με εμπλοκή μόνο ενός οχήματος. Την ίδια στιγμή η χρήση κράνους και ζωνών ασφαλείας παραμένει χαμηλή, ενισχύοντας την επικινδυνότητα.

Στα σημαντικά μέτρα που οδήγησαν στη μείωση του αριθμού των θυμάτων, ο Σύλλογος συγκαταλέγει τους αυστηρούς ελέγχους αλκοόλ, την ενεργοποίηση του άρθρου 290Α για επικίνδυνη οδήγηση και τις αλλαγές στον ΚΟΚ για σοβαρές παραβάσεις. Ωστόσο, η μεγάλη πρόκληση σύμφωνα με τον Σύλλογο, είναι να διατηρηθεί η πτωτική τάση και να επιτευχθεί η ένταξη της Ελλάδας στις ασφαλέστερες χώρες της Ευρώπης, εφαρμόζοντας πολιτική Vision Zero.

Στα αναγκαία μέτρα για το 2026 τα μέλη του Συλλόγου συγκαταλέγουν:

• το μηδενικό όριο αλκοόλ,

• την εφαρμογή ναρκοτεστ,

• την επέκταση του ορίου ταχύτητας 30 km/h

• τις ειδικές λωρίδες μοτοσικλετιστών,

• την αναπροσαρμογή των προστίμων βάσει εισοδήματος,

Ο Σύλλογος SOS Τροχαία Εγκλήματα επισημαίνει ότι τα τροχαία είναι προβλέψιμα και μπορούν να προληφθούν, και ότι η ατιμωρησία ενισχύει την επανάληψή τους.