Τα φάρμακα απώλειας βάρους αναχαιτίζουν τον καρκίνο; Τι δείχνουν μελέτες

Μια απρόσμενη... παρενέργεια φαίνεται πως έχουν τα φάρμακα που χρησιμοποιούνται για τη φαρμακευτική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και τον διαβήτη, καθώς εντοπίστηκαν θετικότερα αποτελέσματα για τους ασθενείς με καρκίνο που τα λαμβάνουν.

Σύμφωνα με τέσσερις νέες μελέτες, τα άτομα που λαμβάνουν τα λεγόμενα φάρμακα GLP-1 - όπως τα πολυσυζητημένα Ozempic και Mounjaro - παρουσίασαν μείωση στην εξέλιξη του όγκου, χαμηλότερο συνολικό κίνδυνο θανάτου και μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

«Είναι πραγματικά εντυπωσιακό το γεγονός ότι έδειξαν, σε διάφορους τύπους καρκίνου, ότι τα άτομα που έλαβαν αυτά τα φάρμακα φαίνεται να έχουν μικρότερο κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου τους», δήλωσε στη Wall Street Journal η Δρ. Τζένιφερ Λίγκεμπελ, ογκολόγος μαστού στο Dana-Farber Cancer Institute, η οποία δεν συμμετείχε σε καμία από τις μελέτες.

Τα νέα στοιχεία

Μια μελέτη από ερευνητές του Cleveland Clinic Cancer Institute παρακολούθησε περισσότερους από 10.000 ασθενείς με καρκίνο σε πρώιμο στάδιο που ξεκίνησαν φάρμακα GLP-1 μετά τη διάγνωση και συνέκρινε την εξέλιξη της νόσου τους με εκείνους που λάμβαναν διαφορετικά φάρμακα για τον διαβήτη. Όσοι λάμβαναν GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα να δουν τον καρκίνο τους να εξαπλώνεται. Στους ασθενείς με καρκίνο του πνεύμονα, το ποσοστό εξέλιξης σε προχωρημένο στάδιο μειώθηκε περίπου στο μισό - 10% στους χρήστες GLP-1 έναντι 22% στην ομάδα σύγκρισης. Οι ασθενείς με καρκίνο του μαστού παρουσίασαν παρόμοια εικόνα, με ποσοστά εξέλιξης 10% έναντι 20%. Ο καρκίνος του παχέος εντέρου και του ήπατος παρουσίασε επίσης στατιστικά σημαντική μείωση.

Δεδομένου ότι εκατομμύρια Αμερικανοί λαμβάνουν φάρμακα GLP-1, «είναι προφανώς πολύ σημαντικό να κατανοήσουμε αμέσως ποιες θα μπορούσαν να είναι οι πιθανές αντικαρκινικές επιδράσεις», δήλωσε ο Δρ. Μαρκ Όρλαντ, ειδικευόμενος στην Κλινική του Κλίβελαντ, ο οποίος θα παρουσιάσει τη μελέτη στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας αργότερα αυτό το μήνα. Μια επίδραση στον καρκίνο θα προστεθεί στα οφέλη για την υγεία που οι ερευνητές αποδίδουν στα φάρμακα GLP-1. Εκτός από τη μείωση του σακχάρου στο αίμα και την προώθηση της απώλειας βάρους, τα φάρμακα έχουν εγκριθεί για τη μείωση του κινδύνου καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων, ενώ δοκιμάζονται και για τη βοήθεια στην υπνική άπνοια και την άμβλυνση εθιστικών συμπεριφορών.

Αυτές οι μελέτες ήταν παρατηρητικές, κάτι που διαφέρει από την έρευνα που γίνεται για τα φάρμακα με σκοπό τη μελέτη των επιδιωκόμενων αποτελεσμάτων. Αντ' αυτού, τα άτομα σε αυτές τις μελέτες έπαιρναν ήδη τα φάρμακα για διαβήτη ή παχυσαρκία και οι ερευνητές άντλησαν πληροφορίες από τα ιατρικά τους αρχεία. Πρέπει να γίνουν περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθούν τα αποτελέσματα.

Τι έδειξαν οι άλλες μελέτες

Άλλες μελέτες εστίασαν ειδικά στον καρκίνο του μαστού, εξετάζοντας τόσο το κατά πόσον οι χρήστες GLP-1 είχαν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο όσο και το κατά πόσο ζούσαν περισσότερο μετά τη διάγνωση. Μια ανάλυση του Κέντρου Καρκίνου MD Anderson του Πανεπιστημίου του Τέξας, στην οποία συμμετείχαν πάνω από 137.000 ασθενείς με καρκίνο του μαστού, διαπίστωσε ότι πάνω από το 95% των χρηστών GLP-1 ήταν εν ζωή μετά από πέντε χρόνια, σε σύγκριση με το 89,5% των μη χρηστών.

Μια μελέτη του Πανεπιστημίου της Πενσυλβανίας, στην οποία συμμετείχαν περίπου 95.000 γυναίκες που υποβλήθηκαν σε απεικονιστικές εξετάσεις μαστού, διαπίστωσε ότι όσες είχαν λάβει φάρμακο GLP-1 είχαν περίπου 25% λιγότερες πιθανότητες να διαγνωσθούν με καρκίνο του μαστού, ακόμη και αφού ελήφθησαν υπόψη η ηλικία, το βάρος και άλλοι παράγοντες κινδύνου. «Παρατηρούμε ένα μοτίβο σε όλες τις βάσεις δεδομένων, το οποίο είναι σίγουρα ενδιαφέρον, καθώς όλες αυτές οι μελέτες έχουν ελαφρώς διαφορετικό σχεδιασμό», δήλωσε η Δρ. Τζάσμιν Σούκουμαρ, ογκολόγος μαστού στο UT MD Anderson και ερευνήτρια στη μελέτη που εξετάζει τη χρήση GLP-1 και την επιβίωση από καρκίνο του μαστού.

Οι επιστήμονες δεν γνωρίζουν ακόμη γιατί τα φάρμακα μπορεί να έχουν αυτό το αποτέλεσμα. Μια θεωρία είναι ότι τα GLP-1 μειώνουν έμμεσα τον κίνδυνο καρκίνου- προκαλώντας απώλεια βάρους και βελτιώνοντας τη μεταβολική υγεία, δύο παράγοντες που συνδέονται ανεξάρτητα με χαμηλότερα ποσοστά καρκίνου. Η άλλη είναι πιο άμεση: οι υποδοχείς για το GLP-1, την ορμόνη που μιμούνται αυτά τα φάρμακα, εμφανίζονται στην επιφάνεια ορισμένων καρκινικών κυττάρων, αυξάνοντας την πιθανότητα τα φάρμακα να δρουν στην ίδια τη βιολογία του καρκίνου.

Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα ευρήματα αυτά καταδεικνύουν μια συσχέτιση και όχι άμεση αιτιώδη συνάφεια. Οι τέσσερις μελέτες βασίστηκαν σε αναδρομικές αναλύσεις αιτήσεων αποζημίωσης από ασφαλιστικές εταιρείες και ιατρικών βάσεων δεδομένων. Οι ασθενείς στους οποίους συνταγογραφούνται φάρμακα GLP-1 τείνουν να έχουν καλύτερη πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη και πιο συνεπή παρακολούθηση σε σύγκριση με όσους δεν τα λαμβάνουν - πλεονεκτήματα που θα μπορούσαν από μόνα τους να βελτιώσουν τα κλινικά τους αποτελέσματα.