Στον «αέρα» ο διαγωνισμός για τις 1.000 κάμερες επιτήρησης στους δρόμους - Μετ' εμποδίων η διαδικασία για τα λεωφορεία

Με παζλ που δε λέει να ολοκληρωθεί εξαιτίας των καθυστερήσεων, των αλλεπάλληλων ενστάσεων και των αλλαγών στον σχεδιασμό και όχι με ένα συνεκτικό πρόγραμμα που προχωρά με σαφές χρονοδιάγραμμα, μοιάζει το σχέδιο για τις κάμερες επιτήρησης κυκλοφορίας που θα τοποθετηθούν σε σταθερά και κινητά σημεία αρχικά στην Αθήνα και στη συνέχεια και σε άλλα αστικά κέντρα.

Δύο κρίσιμα έργα, ο διαγωνισμός για τις 1.000 σταθερές κάμερες και εκείνος για την τοποθέτηση καμερών σε λεωφορεία, εξελίσσονται σε μια αλληλουχία καθυστερήσεων και ανατροπών, με αποτέλεσμα ο πρώτος να προκηρυχθεί μόλις χθες με καθυστέρηση περίπου 16 μηνών από τις αρχικές εξαγγελίες, ενώ ο δεύτερος να αντιμετωπίζει επαναλαμβανόμενες εμπλοκές με την Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ) και να οδηγείται σε δίμηνη παράταση και κατά συνέπεια σε νέα καθυστέρηση.

Σε ό,τι αφορά τον διαγωνισμό για τις 1.000 σταθερές κάμερες που προκήρυξε το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, ο προϋπολογισμός του φτάνει τα 88,11 εκατ. ευρώ (συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ και του δικαιώματος προαίρεσης) με τη διάρκεια της σύμβασης του έργου που φιλοδοξεί να εγκαθιδρύσει ένα νέο μοντέλο ελέγχου, βασισμένο στην αυτοματοποίηση και τη διαλειτουργικότητα, να έχει καθοριστεί σε έξι έτη. Το έργο της ανάπτυξης των καμερών προβλέπεται να συγχρηματοδοτείται και να επεκτείνεται από τα πρόστιμα που θα επιβάλλονται για τις παραβάσεις του ΚΟΚ που θα καταγράφονται.

Οι κάμερες αυτές θα εγκατασταθούν σε κομβικά σημεία του οδικού δικτύου και θα έχουν τη δυνατότητα να καταγράφουν παραβιάσεις ερυθρού σηματοδότη, υπερβάσεις ορίου ταχύτητας και παράνομη χρήση λεωφορειολωρίδων. Το υλικό που θα συλλέγεται θα αποστέλλεται σε πραγματικό χρόνο μέσω δικτύων κινητής τηλεφωνίας προς τα πληροφοριακά συστήματα της Ελληνικής Αστυνομίας, όπου θα γίνεται η επεξεργασία και η έκδοση των σχετικών κυρώσεων.

Το έργο, όπως σημειώνεται στην προκήρυξη, δεν περιορίζεται στην εγκατάσταση του εξοπλισμού. Περιλαμβάνει επίσης την ανάπτυξη λογισμικού, την εκπαίδευση προσωπικού, τη διασύνδεση με υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα, αλλά και την παροχή υπηρεσιών συντήρησης και τεχνικής υποστήριξης για πέντε χρόνια. Πρόκειται ουσιαστικά για μια ολοκληρωμένη υποδομή που θα λειτουργεί ως βασικός πυλώνας του νέου «Ενιαίου Εθνικού Συστήματος Ψηφιακής Καταγραφής και Διαχείρισης Παραβάσεων», ο διαγωνισμός για το οποίο αντιμετωπίζει εδώ και μήνες τα δικά του προβλήματα.

Το κεντρικό ψηφιακό σύστημα που θα συγκεντρώνει και θα επεξεργάζεται τα δεδομένα από όλες τις κάμερες έχει ακόμα εκκρεμότητες καθώς ο σχετικός διαγωνισμός της Κοινωνίας της Πληροφορίας βρίσκεται αντιμέτωπος με δικαστικές προσφυγές με αποτέλεσμα να έχει «παγώσει» η ανακήρυξη οριστικού αναδόχου για το έργο των 10,3 εκ. ευρώ.

Να σημειωθεί ότι έως σήμερα έχουν τοποθετηθεί σταθερές κάμερες επιτήρησης από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε οκτώ κομβικά σημεία του οδικού δικτύου της πρωτεύουσας.

Συνεχείς εμπλοκές με τις κάμερες στα λεωφορεία

Και ενώ ο διαγωνισμός για τις σταθερές κάμερες επιχειρεί να καλύψει όσο μπορεί το χαμένο έδαφος, το παράλληλο έργο για τις κάμερες στα λεωφορεία τείνει να εξελιχθεί σε μια ακόμη πιο προβληματική υπόθεση.

Η πρώτη απόπειρα της ΟΣΥ να υλοποιήσει ένα φιλόδοξο πρόγραμμα εγκατάστασης περίπου 600 καμερών σε λεωφορεία κατέληξε σε πλήρες αδιέξοδο. Η διακήρυξη ακυρώθηκε έπειτα από παρέμβαση της Ενιαίας Αρχής Δημοσίων Συμβάσεων που ακολούθησε κατατεθείσα προσφυγή. Η Αρχή έκρινε ότι οι όροι της ήταν υπερβολικά περιοριστικοί και ενδεχομένως «φωτογραφικοί», αποκλείοντας σημαντικό μέρος της αγοράς από τη συμμετοχή.

Ο διαγωνισμός τελικώς ακυρώθηκε κατά τις απαιτήσεις της ΕΑΔΗΣΥ συνολικά και επαναπροκηρύχθηκε από την αρχή. Η νέα προκήρυξη της ΟΣΥ επιχείρησε να διορθώσει την κατάσταση, αλλά με σημαντικά περιορισμένο αντικείμενο όσον αφορά το έργο. Ο αριθμός των λεωφορείων στα οποία θα τοποθετηθούν κάμερες μειώθηκε από τα 600 σε 250, με στόχο σε δεύτερο χρόνο να ακολουθήσει συμπληρωματικός διαγωνισμός αυτήν τη φορά από τον ΟΑΣΑ, ο οποίος θα καλύψει άλλα 250 οχήματα. Η σύμβαση αφορά την εγκατάσταση συστημάτων καταγραφής με χρήση τεχνητής νοημοσύνης και τεχνολογιών computer vision, που θα μπορούν να εντοπίζουν αυτόματα παραβάσεις όπως παράνομη στάθμευση, κίνηση σε λεωφορειολωρίδες ή παραβίαση φωτεινών σηματοδοτών.

Ωστόσο, ούτε αυτή η δεύτερη προσπάθεια φαίνεται να εξελίσσεται ανέφελα. Ήδη σύμφωνα με πληροφορίες, έχει κατατεθεί νέα προσφυγή από εταιρεία του τεχνικού κλάδου, η οποία αμφισβητεί πτυχές της διακήρυξης απειλώντας εκ νέου τη διαδικασία. Στο μεταξύ οι ...παρενέργειες είναι ήδη εμφανείς με την ΟΣΥ να αποφασίζει δίμηνη παράταση στην προθεσμία υποβολής προσφορών στον εν λόγω διαγωνισμό, η οποία έληγε στις 17 Απριλίου, γεγονός που εγείρει νέα ερωτήματα για την τύχη της διαδικασίας.

Όπως έχει ήδη γράψει το «ethnos.gr», για την αύξηση των καμερών που λειτουργούν στα λεωφορεία όσο «τρέχει» η διαδικασία», ΟΣΥ και ΟΑΣΑ κατέφυγαν σε απευθείας αναθέσεις μικρής κλίμακας, προκειμένου να διατηρηθεί έστω και στοιχειωδώς το έργο «ζωντανό». Έτσι, μέχρι σήμερα έχουν εγκατασταθεί και λειτουργούν κάμερες σε μόλις 25 λεωφορεία, σε μια επέκταση του αρχικού πιλοτικού προγράμματος από την ΟΣΥ, ενώ και ο ΟΑΣΑ έχει αποστείλει πρόσκληση για ακόμα 10 κάμερες σε ισάριθμα λεωφορεία.

Το συνολικό σχέδιο

Να σημειωθεί ότι το αρχικό τεύχος διακήρυξης που είχε τεθεί το φθινόπωρο σε δημόσια διαβούλευση αφορούσε έναν διαγωνισμό προϋπολογισμού 116,3 εκατ. ευρώ για την προμήθεια, εγκατάσταση και λειτουργία για 10 έτη ενός δικτύου 2.500 καμερών, που θα τοποθετηθούν σε βασικά οδικά σημεία σε όλη την επικράτεια.

Βάσει των οριζομένων, οι σταθερές κάμερες θα μπορούν να επιβλέπουν από 2 έως και 4 λωρίδες κυκλοφορίας ανιχνεύοντας παραβιάσεις και καταγράφοντας αριθμούς πινακίδων κυκλοφορίας.

Οι νέες κάμερες θα αξιοποιούν τεχνολογίες τεχνητής νοημοσύνης για την ανίχνευση παραβάσεων χωρίς την ανάγκη ανθρώπινης παρέμβασης, ενώ θα υποστηρίζουν σε πραγματικό χρόνο την αυτόματη αναγνώριση πινακίδων, τη διασταύρωση στοιχείων με εθνικές και ευρωπαϊκές βάσεις δεδομένων (όπως το Σύστημα Πληροφοριών Σένγκεν και η INTERPOL), αλλά και την αναζήτηση ανασφάλιστων οχημάτων.

Η επιλογή των σημείων εγκατάστασης των σταθερών καμερών θα πραγματοποιηθεί σε συνεργασία με την Τροχαία, βάσει ειδικής μελέτης εφαρμογής, την οποία θα εκπονήσει ο ανάδοχος του έργου. Οι πρώτες περιοχές στις οποίες θα αναπτυχθεί το δίκτυο περιλαμβάνουν την Αττική, τη Θεσσαλονίκη και την Κρήτη.

Στο δίκτυο που θα αναπτυχθεί με τον διαγωνισμό του υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης, θα προστεθούν και οι 388 κάμερες που θα τοποθετήσει η Περιφέρεια Αττικής στο πλαίσιο παράλληλης διαδικασίας που βρίσκεται σε εξέλιξη.