Πινακίδες με το σταγονόμετρο: Ψηφιακό «λίφτινγκ» μετά το μπλόκο των ελλείψεων

Με ανοιχτό το μέτωπο των μεγάλων ελλείψεων που έχουν... φρενάρει την αγορά του αυτοκινήτου, το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών επιχειρεί να αλλάξει εκ βάθρων τον τρόπο με τον οποίο παραγγέλνονται, κατασκευάζονται και χορηγούνται οι πινακίδες κυκλοφορίας των οχημάτων. Η νέα νομοθετική ρύθμιση βρίσκεται ήδη σε δημόσια διαβούλευση, ενώ την ίδια στιγμή εξακολουθούν να καταγράφονται τεράστια προβλήματα διαθεσιμότητας στις υπηρεσίες μεταφορών.

Το νέο μοντέλο προβλέπει τη δημιουργία ψηφιακού συστήματος πινακίδων κυκλοφορίας και μητρώου κατασκευαστών, με στόχο η διαδικασία να μεταφερθεί από το σημερινό συγκεντρωτικό μοντέλο προμηθειών σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα γίνεται η διαχείριση των πινακίδων. Αν και η διαβούλευση της σχετικής ρύθμισης, η οποία έχει ενταχθεί σε νομοσχέδιο του υπουργείου Ανάπτυξης είναι ανοικτή από την 1η Σεπτεμβρίου, το αρμόδιο υπουργείο ενημέρωσε γι' αυτήν μόλις εχθές έχοντας «ροκανίσει» με την καθυστέρηση αυτή σχεδόν τον μισό χρόνο της διαδικασίας, η οποία θα διαρκέσει έως τις 16 Σεπτεμβρίου.

Η νέα παρέμβαση έρχεται, πάντως, ενώ το πρόβλημα που καλείται να αντιμετωπίσει έχει ήδη αφήσει ισχυρό αποτύπωμα στην αγορά. Τους προηγούμενους μήνες, όπως αναλυτικά είχε γράψει το «ethnos.gr», οι ελλείψεις πινακίδων είχαν προκαλέσει σημαντικές καθυστερήσεις στην παράδοση και ταξινόμηση καινούριων οχημάτων, με την αγορά να εκτιμά ότι το πρόβλημα δεν έχει αποκατασταθεί καθώς υπολογίζεται ότι ακόμα και σήμερα υπάρχουν περί τις 5.000 ανεκτέλεστες παραγγελίες.

«Θύματα» των ελλείψεων, σύμφωνα με πηγές με γνώση της κατάστασης έπεσαν και οι... δασικές υπηρεσίες καθώς δεκάδες οχήματα της Πολιτικής Προστασίας φαίνεται πως αναγκάστηκαν να κυκλοφορούν χωρίς πινακίδες με... υπηρεσιακά σημειώματα.

Το πρόβλημα, που αρχικά είχε εντοπιστεί σε συγκεκριμένες Περιφέρειες και κυρίως στα δίκυκλα, επεκτάθηκε στη συνέχεια στην Αττική και σε άλλες μεγάλες πόλεις. Ελλείψεις καταγράφηκαν μεταξύ άλλων στη Θεσσαλονίκη και στο Νότιο Αιγαίο, ενώ οι υπηρεσίες μεταφορών επιχείρησαν να αντιμετωπίσουν την κατάσταση με αναδιανομή των λιγοστών διαθέσιμων αποθεμάτων.

Και όλα αυτά όταν ο ρυθμός των πωλήσεων καινούριων ΙΧ στην Ελλάδα ανέρχεται σε περίπου 10.000 αυτοκίνητα τον μήνα, χωρίς να υπολογίζονται τα δίκυκλα. Το πρόβλημα είχε αρχίσει να διαμορφώνεται ήδη από την περασμένη άνοιξη. Το υπουργείο είχε κινηθεί για την προμήθεια 120.000 ζευγών πινακίδων Ι.Χ. και 60.000 πινακίδων μοτοσυκλετών, προκειμένου να καλυφθούν οι άμεσες ανάγκες.

Είχε προηγηθεί το μπλόκο του Ελεγκτικού Συνεδρίου στον διεθνή διαγωνισμό για την προμήθεια κρατικών μεταλλικών πινακίδων, καθώς είχαν εντοπιστεί ουσιώδεις νομικές πλημμέλειες στη διαδικασία. Η εξέλιξη αυτή οδήγησε το υπουργείο σε λύση μέσω απευθείας διαπραγμάτευσης, μετά την έγκριση της ΕΑΔΗΣΥ.

Η προσωρινή λύση, όμως, δεν έδωσε οριστική απάντηση στο πρόβλημα των αποθεμάτων. Στις 19 Αυγούστου το υπουργείο αναγκάστηκε να προχωρήσει σε νέα πρόσκληση για συμπληρωματική προμήθεια κρατικών μεταλλικών πινακίδων. Η πρόσκληση αφορούσε 60.000 ζεύγη πινακίδων επιβατηγών Ι.Χ. και 25.000 πινακίδες μοτοσυκλετών, με προϋπολογισμό 354.640 ευρώ με ΦΠΑ.

Η ανάγκη χαρακτηρίστηκε κατεπείγουσα, με το υπουργείο να επισημαίνει στη σχετική πρόσκληση προς την εταιρεία κατασκευής ότι η μη άμεση υλοποίηση της προμήθειας θα οδηγούσε σε συσσώρευση εκκρεμοτήτων και δυσχέρεια στην εξυπηρέτηση πολιτών και επιχειρήσεων.

Και αυτές οι πινακίδες όμως φαίνεται πως θα αργήσουν να φτάσουν στην αγορά εξαιτίας νέας προσφυγής εταιρείας στην Ενιαία Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων (ΕΑΔΗΣΥ). Προκειμένου η κατάσταση να μπορέσει να εξομαλυνθεί, πληροφορίες θέλουν την Αρχή να εξετάζει αρχικά το ζήτημα του κατεπείγοντος χαρακτήρα της προμήθειας, προκειμένου να κριθεί εάν μπορεί να προχωρήσει ώστε να ανάψει το πράσινο φως για την προμήθεια.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι στα Δημόσιας Χρήσεως οχήματα (ταξί, φορτηγά, κλπ), η αντικατάσταση μιας πινακίδας που έχει φθαρεί απαιτεί περίπου έναν χρόνο για να ξαναβγεί δεδομένου ότι λαμβάνουν τον ίδιο αριθμό.

Τι αλλάζει με το ψηφιακό σύστημα

Με στόχο να αντιμετωπιστεί το επαναλαμβανόμενο πρόβλημα, με τη νέα νομοθετική ρύθμιση δημιουργείται στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ψηφιακό σύστημα μέσω του οποίου θα πραγματοποιούνται ηλεκτρονικά η παραγγελία, η κατασκευή, η διαχείριση, η χορήγηση, η αντικατάσταση, η πληρωμή, η εκκαθάριση του κόστους κατασκευής και αποστολής, η παραλαβή και η εποπτεία των πινακίδων.

Στο ίδιο σύστημα μάλιστα προβλέπεται και η δυνατότητα επιλογής αριθμού κυκλοφορίας, για την οποία θα θεσπιστούν ειδικά παράβολα υπέρ του Δημοσίου, ανάλογα με τον τύπο και τον επιλεγμένο συνδυασμό αριθμών.

Το πληροφοριακό σύστημα θα διαλειτουργεί με άλλα συστήματα του Δημοσίου, μεταξύ άλλων με τις Περιφέρειες, την ΑΑΔΕ και τα συστήματα διατραπεζικών πληρωμών της ΔΙΑΣ.

Παράλληλα δημιουργείται μητρώο κατασκευαστών πινακίδων, χωρίς αριθμητικό περιορισμό. Οι επιχειρήσεις που θα πληρούν τις προϋποθέσεις και θα εγγράφονται στο μητρώο θα μπορούν να κατασκευάζουν τις πινακίδες που διατίθενται μέσω του νέου συστήματος. Το νέο πλαίσιο προβλέπει ηλεκτρονικές εντολές παραγωγής, προκαθορισμένο κόστος κατασκευής και αποστολής και αυτοματοποιημένη απόδοση των οφειλόμενων ποσών στους κατασκευαστές.

Πρόστιμα έως 600.000 ευρώ

Το νέο σύστημα συνοδεύεται και από αυστηρό πλαίσιο κυρώσεων για τους κατασκευαστές. Σε περίπτωση παραβάσεων προβλέπονται πρόστιμα από 10.000 έως 600.000 ευρώ, με δυνατότητα κατάπτωσης της εγγυητικής επιστολής, προσωρινής αναστολής ή ακόμη και οριστικής διαγραφής από το μητρώο.

Οι τεχνικές προδιαγραφές, οι χρόνοι κατασκευής και παράδοσης, οι υποχρεώσεις των κατασκευαστών, τα παράβολα και το κόστος θα εξειδικευτούν με κοινή υπουργική απόφαση.

Το νέο σύστημα, πάντως, δεν θα τεθεί αυτομάτως σε παραγωγική λειτουργία με την ψήφιση της ρύθμισης. Απαιτείται διαπιστωτική πράξη του υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, ενώ προϋπόθεση αποτελεί να έχει ολοκληρωθεί η εγγραφή και η διασύνδεση τουλάχιστον ενός κατασκευαστή. Μέχρι τότε, η κατασκευή, χορήγηση και αντικατάσταση των πινακίδων θα συνεχίζεται με το υφιστάμενο καθεστώς.