Καταγγελίες παραγωγών για τα όσπρια: Αδιάθετη η ελληνική σοδειά, ανενεργό το σύστημα ταυτοποίησης

Εντεινόμενος είναι ο προβληματισμός για την προέλευση των οσπρίων που καταναλώνονται, καθώς σημαντικές είναι οι ποσότητες που εισάγονται χωρίς σαφή και ευδιάκριτη ενημέρωση στους πάγκους και στα ράφια, με τους παραγωγούς να κάνουν λόγο για «ελληνοποιήσεις» που παραπλανούν τον καταναλωτή και πιέζουν την εγχώρια παραγωγή.

Τι καταγγέλλουν οι παραγωγοί

Σύμφωνα με τον Θωμά Μάνο, γενικό γραμματέα στη Διεπαγγελματική Οργάνωση Οσπρίων, ελληνικά όσπρια που συγκομίστηκαν από το καλοκαίρι παραμένουν σε αποθήκες παραγωγών, την ώρα που στις λαϊκές αγορές και στα σούπερ μάρκετ πωλούνται προϊόντα ως «από την ελληνική γη» χωρίς ξεκάθαρη σήμανση χώρας προέλευσης. Όπως ανέφερε, στις λαϊκές αγορές απουσιάζουν συχνά οι καρτέλες με τη χώρα, ενώ στις συσκευασίες η ένδειξη υπάρχει αλλά «με πολύ μικρά γράμματα».

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι η χώρα, που πριν από περίπου 15 χρόνια κάλυπτε σχεδόν πλήρως τις ανάγκες της, εμφανίζει σήμερα μόλις 35% αυτάρκεια στα όσπρια, με το μεγαλύτερο μέρος της αγοράς να καλύπτεται από εισαγωγές. «Αν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, η παραγωγή θα συρρικνωθεί ακόμη περισσότερο», προειδοποίησε.

Το εργαλείο ταυτοποίησης που παραμένει ανενεργό

Κεντρικό σημείο της συζήτησης αποτελεί η παράδοση στο κράτος μιας ισοτοπικής μεθοδολογίας ταυτοποίησης γεωγραφικής προέλευσης προϊόντων, η οποία αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο Πατρών με χρηματοδότηση δημόσιων πόρων. Το έργο ξεκίνησε το 2006, διακόπηκε στα χρόνια των μνημονίων και επανεκκίνησε το 2019. Ολοκληρώθηκε τον Ιούνιο του 2023 και παραδόθηκε επισήμως στη Γενική Γραμματεία Έρευνας και Καινοτομίας του Υπουργείου Ανάπτυξης τον Μάρτιο του 2024.

Ο προϋπολογισμός του έργου ανήλθε σε περίπου 590.000 ευρώ, με δημόσια δαπάνη περί τα 500.000 ευρώ. Η μεθοδολογία, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, μπορεί να αξιοποιηθεί από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς για να πιστοποιεί την προέλευση προϊόντων. Στην πιλοτική φάση συμπεριλήφθηκαν μεταξύ άλλων τα όσπρια (φασόλια) της Δυτικής Μακεδονίας και το ρύζι από περιοχές όπως η Αιτωλοακαρνανία, η Δυτική Ελλάδα και οι Σέρρες. Ωστόσο, καταγγέλλεται ότι το εργαλείο δεν έχει ενταχθεί μέχρι σήμερα στην καθημερινή πρακτική των ελέγχων.

Στοιχεία από τη Δυτική Μακεδονία

Στη Δυτική Μακεδονία εκτιμάται ότι περίπου 3.000 οικογένειες ασχολούνται με τα όσπρια. Στην Καστοριά, η καλλιέργεια στους γίγαντες μειώθηκε από περίπου 15.500 σε περίπου 7.500 στρέμματα μέσα σε έξι χρόνια, με τους παραγωγούς να αποδίδουν τη συρρίκνωση και στις «ελληνοποιήσεις» που διαστρεβλώνουν τον ανταγωνισμό.

«Το κράτος έχει τα όπλα. Ας τα χρησιμοποιήσει», είναι το μήνυμα των ανθρώπων του κλάδου.