Τσίχλα - «ασπίδα» κατά του καρκίνου του στόματος: Εξουδετερώνει τον ιό HPV έως και 93%

Ερευνητές ανέπτυξαν μια βιοτεχνολογική τσίχλα που ενδέχεται να αποτελέσει ένα νέο «όπλο» απέναντι στους μικροοργανισμούς που συνδέονται με τον καρκίνο κεφαλής και τραχήλου. Σε δοκιμές που έγιναν σε ασθενείς, τα εκχυλίσματα της τσίχλας μείωσαν κατακόρυφα έναν ιό και δύο είδη βακτηρίων που σχετίζονται με τη νόσο.

Της ερευνητικής ομάδας ηγήθηκε ο Χένρι Ντάνιελ από τη Σχολή Οδοντιατρικής του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια. Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Scientific Reports και θα μπορούσαν να υποστηρίξουν την ανάπτυξη πιο προσβάσιμων και οικονομικών θεραπειών.

Η ανάγκη για αποτελεσματικότερες θεραπείες

Το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα κεφαλής και τραχήλου (HNSCC) είναι μια συχνή μορφή καρκίνου που εκδηλώνεται στους ιστούς που καλύπτουν το εσωτερικό του στόματος και του λάρυγγα. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα επιθετική νόσο.

Όπως επισημαίνει ο Ντάνιελ, πολλά από τα αντικαρκινικά φάρμακα που εγκρίθηκαν πρόσφατα δεν έχουν επιφέρει θεαματικές βελτιώσεις στην ποιότητα ζωής ή την πενταετή επιβίωση των ασθενών. Αυτή η περιορισμένη πρόοδος αναδεικνύει την ανάγκη για νέες προσεγγίσεις, οι οποίες θα λειτουργούν συμπληρωματικά με τις υπάρχουσες θεραπείες.

Στο στόχαστρο ο HPV και τα επιβλαβή βακτήρια

Η νέα μελέτη βασίζεται σε προγενέστερες έρευνες για μια τσίχλα παρασκευασμένη από φασόλια lablab (bean gum). Η συγκεκριμένη τσίχλα περιέχει τη FRIL, μια φυσική αντιική πρωτεΐνη.

Ο Ντάνιελ και οι συνεργάτες του χρησιμοποίησαν στοματικά δείγματα από ασθενείς με HNSCC για να μελετήσουν τρία μικρόβια που σχετίζονται με τον καρκίνο: τον ιό των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV), καθώς και δύο βακτηριακά είδη, το Porphyromonas gingivalis (Pg) και το Fusobacterium nucleatum (Fn).

«Η παγκόσμια αύξηση των περιστατικών καρκίνου του φάρυγγα συνδέεται άμεσα με τη μόλυνση από τον ιό HPV», εξηγεί ο Ντάνιελ. «Παράλληλα, οι λοιμώξεις από τα βακτήρια Pg και Fn επιδεινώνουν τα ποσοστά επιβίωσης σε μη θεραπευμένους υποτροπιάζοντες ή μεταστατικούς καρκίνους του στόματος, ακόμη και μετά από χειρουργικές επεμβάσεις και προσαρμοσμένες συμπληρωματικές (επικουρικές) θεραπείες».

Εντυπωσιακή μείωση των μικροβιακών φορτίων

Οι δοκιμές έδειξαν ότι τα εκχυλίσματα της τσίχλας μείωσαν τα επίπεδα του HPV κατά 93% σε δείγματα σάλιου, ενώ τα επίπεδα του ιού μειώθηκαν κατά 80% σε δείγματα στοματικών πλύσεων.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές τροποποίησαν τη σύνθεση της τσίχλας ώστε να περιέχει προτεγρίνη (protegrin), ένα αντιμικροβιακό πεπτίδιο ικανό να εξουδετερώνει επικίνδυνα βακτήρια. Μία και μόνο δόση ήταν αρκαιτική για να εκμηδενίσει σχεδόν τα επίπεδα των βακτηρίων Pg και Fn.

Το σημαντικότερο είναι ότι η θεραπεία φάνηκε να μην βλάπτει τα ωφέλιμα βακτήρια που φυσιολογικά ζουν στη στοματική κοιλότητα. Αντίθετα, η ακτινοθεραπεία έχει συχνά την ατυχή παρενέργεια να καταστρέφει τα «καλά» βακτήρια, ευνοώντας την ανάπτυξη παθογόνων μυκήτων (όπως ο Candida albicans).

Ένα πολύτιμο «συμπλήρωμα» στη μάχη κατά του καρκίνου

Η ικανότητα της τσίχλας να εξουδετερώνει τα επικίνδυνα μικρόβια προστατεύοντας παράλληλα το υγιές στοματικό μικροβίωμα, θα μπορούσε να τη καταστήσει ιδιαίτερα χρήσιμη σε πολλαπλά επίπεδα. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι στο μέλλον θα μπορούσε να αξιοποιηθεί είτε ως συμπληρωματική θεραπεία παράλληλα με τις αμιγώς αντικαρκινικές αγωγές, είτε ως προληπτικό μέτρο απέναντι στη μόλυνση και τη μετάδοση.

«Ο καρκίνος των χειλέων και της στοματικής κοινότητας αποτελούσε το 2022 την 7η συχνότερη αιτία εμφάνισης καρκίνου και θνησιμότητας παγκοσμίως σε εφήβους, νεαρούς ενήλικες και άτομα μέσης ηλικίας», καταλήγει ο Ντάνιελ. «Τα ευρήματά μας ενισχύουν την ανάγκη να προχωρήσουν αυτές οι θεραπείες σε κλινικές δοκιμές, είτε ως επικουρικά μέσα στις υπάρχουσες αγωγές, είτε ως μέθοδος για την πρόληψη των λοιμώξεων».