Υγεία|20.11.2026 15:35

Καρκίνος παγκρέατος: Γιατί ασθενείς στην Ιταλία κάνουν εράνους για το daraxonrasib

Newsroom

Αναστάτωση έχει προκαλέσει στην Ιταλία η υπόθεση του daraxonrasib, ενός νέου φαρμάκου για συγκεκριμένες περιπτώσεις μεταστατικού καρκίνου του παγκρέατος, το οποίο έχει εγκριθεί από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, αλλά δεν είναι ακόμη διαθέσιμο μέσω του ιταλικού Εθνικού Συστήματος Υγείας.

Το θέμα πήρε μεγάλες διαστάσεις με αφορμή εκκλήσεις ασθενών και συγγενών τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς η πρόσβαση στο φάρμακο, προς το παρόν, φαίνεται να περνά κυρίως μέσα από ιδιωτική αγορά με πολύ υψηλό κόστος. Σύμφωνα με τα ιταλικά δημοσιεύματα, το κόστος υπολογίζεται περίπου στις 35.000 ευρώ τον μήνα θεραπείας, ενώ σε άλλη περίπτωση αναφέρεται ανάγκη περίπου 40.000 ευρώ τον μήνα για προμήθεια από τις ΗΠΑ.

Η υπόθεση δεν αφορά μόνο ένα νέο αντικαρκινικό φάρμακο, αλλά και το ερώτημα ποιος μπορεί να έχει πρόσβαση σε αυτό, με ποιους όρους και πόσο γρήγορα μπορεί ένα δημόσιο σύστημα υγείας να το διαθέσει στους ασθενείς που πληρούν τα κριτήρια.

Πώς ξεκίνησε η δημόσια συζήτηση

Στην Ιταλία, η συζήτηση φούντωσε στις αρχές Νοεμβρίου μετά την έκκληση της Jessica Scarpa, 36χρονης μητέρας δύο δίδυμων παιδιών τριάμισι ετών, η οποία ξεκίνησε διαδικτυακή συγκέντρωση χρημάτων για να μπορέσει να αγοράσει το φάρμακο. Η υπόθεση πήρε μεγάλη δημοσιότητα και, λίγες ημέρες αργότερα, ο περιφερειακός σύμβουλος Υγείας της Λομβαρδίας, Guido Bertolaso, ανακοίνωσε ότι η Περιφέρεια θα αγοράσει το φάρμακο για εκείνη.

Ακολούθησαν και άλλες εκκλήσεις από διαφορετικές περιοχές της Ιταλίας, από τη Λομβαρδία έως τη Σικελία, το Μολίζε και το Βένετο. Συγγενείς ασθενών ζητούν πρόσβαση στη θεραπεία, συχνά μέσω εράνων, με την ελπίδα ότι το νέο φάρμακο μπορεί να προσφέρει περισσότερο χρόνο ζωής.

Παράλληλα, 11 ενώσεις ασθενών που δραστηριοποιούνται γύρω από τον καρκίνο του παγκρέατος παρενέβησαν για να βάλουν ορισμένα όρια στη δημόσια συζήτηση. Τα βασικά τους μηνύματα είναι ότι το daraxonrasib δεν αφορά όλους τους ασθενείς, δεν αποτελεί θεραπεία ίασης και ότι οι ασθενείς πρέπει να απευθύνονται σε εξειδικευμένα κέντρα.

Τι δείχνουν τα διαθέσιμα στοιχεία για το φάρμακο

Το daraxonrasib έχει δοκιμαστεί σε 500 ασθενείς με μεταστατικό πορογενές αδενοκαρκίνωμα του παγκρέατος. Τα αποτελέσματα της μελέτης RASolute 302, που παρουσιάστηκαν τον Μάιο του 2026 στο συνέδριο ASCO στις ΗΠΑ, δείχνουν ότι η μέση επιβίωση διπλασιάστηκε στους ασθενείς που έλαβαν το νέο φάρμακο: από 6,7 μήνες με τη στάνταρ χημειοθεραπεία σε 13,2 μήνες με daraxonrasib.

Ο Gianpaolo Balzano, πρόεδρος της Ιταλικής Ένωσης για τη Μελέτη του Παγκρέατος και υπεύθυνος Χειρουργικής Παγκρέατος στο Ospedale di Circolo του Βαρέζε, τονίζει ότι πρόκειται για σημαντική πρόοδο, αλλά όχι για θεραπεία που θεραπεύει τον καρκίνο. Όπως εξηγεί, μπορεί να παρατείνει την επιβίωση και να καθυστερήσει την εξέλιξη της νόσου, αλλά δεν έχει δείξει ότι μπορεί να οδηγήσει σε ίαση.

Οι ίδιες επισημάνσεις θεωρούνται κρίσιμες, επειδή η δημόσια εικόνα ενός «νέου φαρμάκου» μπορεί να δημιουργήσει προσδοκίες σε ασθενείς και οικογένειες που βρίσκονται σε κατάσταση μεγάλης πίεσης. Οι ειδικοί στην Ιταλία υπογραμμίζουν ότι η αποτελεσματικότητα αφορά συγκεκριμένες ενδείξεις και όχι όλους τους πάσχοντες από καρκίνο του παγκρέατος.

Το κόστος και το ζήτημα της πρόσβασης

Το μεγάλο πρόβλημα είναι ότι, αν και το φάρμακο έχει λάβει έγκριση από τον EMA, δεν είναι ακόμη διαθέσιμο μέσω του ιταλικού δημόσιου συστήματος. Η ιταλική υπηρεσία φαρμάκων AIFA φέρεται να επιδιώκει να επιταχύνει τις διαδικασίες για την έγκριση της θεραπείας στη χώρα και τη διαπραγμάτευση μιας πιο βιώσιμης τιμής.

Στην Ιταλία αναφέρεται ότι για να καταστούν πραγματικά διαθέσιμες οι νέες θεραπείες μπορεί να χρειαστούν έως 470 ημέρες, περίπου 15 μήνες. Ο χρόνος αυτός έχει επικριθεί από ογκολόγους και ενώσεις ασθενών, ειδικά σε παθήσεις με τόσο επιθετική πορεία όπως ο καρκίνος του παγκρέατος.

Με βάση τους υπολογισμούς που παραθέτει ο Balzano, το φάρμακο θα κόστιζε περίπου 35.600 ευρώ τον μήνα. Για θεραπεία 12 μηνών, το κόστος ανά ασθενή θα έφτανε περίπου τις 430.000 ευρώ. Μόνο στη Λομβαρδία, με τις σημερινές ενδείξεις, εκτιμάται ότι 500 έως 1.000 νέοι ασθενείς ετησίως θα μπορούσαν δυνητικά να είναι υποψήφιοι για αυτή τη θεραπευτική γραμμή, με θεωρητική ετήσια δαπάνη που θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 400 εκατομμύρια ευρώ.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι ενώσεις ασθενών μιλούν για κίνδυνο κοινωνικής αδικίας. Αν η πρόσβαση εξαρτάται από την οικονομική δυνατότητα, από την περιφέρεια όπου ζει ο ασθενής ή από τη δημοσιότητα που μπορεί να λάβει μια προσωπική ιστορία, τότε η ισότητα στην περίθαλψη τίθεται υπό αμφισβήτηση.

Οι εκκλήσεις ασθενών και η πίεση προς τις Αρχές

Η πίεση αυξάνεται από τις προσωπικές ιστορίες που δημοσιοποιούνται. Στην Απουλία, συγγενείς του γιατρού Gianfilippo De Pandis, ακτινολόγου στο νοσοκομείο του Gallipoli, ξεκίνησαν διαδικτυακή συγκέντρωση χρημάτων. Μέσα σε έξι ημέρες συγκεντρώθηκαν πάνω από 184.000 ευρώ από περισσότερους από 5.300 δωρητές.

Η κόρη του, Beatrice, μίλησε στη RaiNews, ενώ στο ίδιο ρεπορτάζ εμφανίζεται και ο Ugo De Giorgi, διευθυντής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο του Salento. Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι η AIFA θέλει να κινηθεί γρήγορα για να δώσει το πράσινο φως στη θεραπεία.

Οι 11 ενώσεις ασθενών προσπαθούν επίσης να πείσουν την εταιρεία Revolution Medicines, παραγωγό του daraxonrasib, να το διαθέσει γρήγορα και δωρεάν σε περιορισμένο αριθμό ασθενών, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες.

Το daraxonrasib εμφανίζεται ως σημαντική θεραπευτική εξέλιξη για συγκεκριμένους ασθενείς με μεταστατικό καρκίνο του παγκρέατος, όχι όμως ως καθολική λύση. Το κρίσιμο ερώτημα για την Ιταλία είναι πλέον αν και πότε θα μπορέσει να διατεθεί με τρόπο ισότιμο, χωρίς οι ασθενείς να αναγκάζονται να στραφούν σε εράνους για να διεκδικήσουν χρόνο ζωής.

καρκίνοςφάρμακοΙταλίαασθενείςκαρκίνος παγκρέατοςειδήσεις τώρα