Θέατρο|20.05.2026 15:00

Τρία διαφορετικά κλειδιά «ξεκλειδώνουν» τη νέα θεατρική σεζόν του Εθνικού - Οι επαναλήψεις και οι νέες παραγωγές

Άγγελος Γεραιουδάκης

Η βροχή είχε ξεκινήσει από νωρίς το απόγευμα της Τρίτης (19/5) και είχε καλύψει το κέντρο της Αθήνας. Στην οδό Αγίου Κωνσταντίνου, το κτίριο Τσίλλερ του Εθνικού Θεάτρου ξεχώριζε μέσα στην ανοιξιάτικη βροχή και το σούρουπο της πόλης. Οι προσκεκλημένοι περνούσαν την είσοδο, αφήνοντας πίσω τους, τις ομπρέλες και τον βρεγμένο δρόμο, και έμπαιναν στον εσωτερικό χώρο όπου παρουσιαζόταν το πρόγραμμα της θεατρικής περιόδου 2026 - 2027.

Μέσα σε αυτό το βροχερό απόγευμα, η καλλιτεχνική διευθύντρια, Αργυρώ Χιώτη, περιέγραψε τον νέο προγραμματισμό σαν μια διαδρομή μέσα σ' ένα νεοκλασσικό «σπίτι» με διαφορετικά δωμάτια, πρόσωπα και ιστορίες. Ένα θέατρο που θέλει ν' απευθύνεται στην κοινωνία, στη γλώσσα και στη σύγχρονη δημιουργία, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη για συνάντηση και επικοινωνία.

«Πέρασε κιόλας ένας χρόνος από τότε που ανέλαβα την καλλιτεχνική διεύθυνση του Εθνικού Θεάτρου. Και πέρσι τον Μάιο, μιλούσαμε για ένα θέατρο που διευρύνει τα όριά του, που ανοίγεται, για ένα θέατρο πολυφωνικό, βαθιά συνδεδεμένο με την κοινωνία, με σαφή καλλιτεχνική ταυτότητα και ουσιαστικό αποτύπωμα. Πιστεύουμε σε αυτό το θέατρο. Ξεκινήσαμε με κεντρικό άξονα τη γλώσσα. Ως πεδίο συνάντησης και διαλόγου, ως ένα προσωπικό και συλλογικό δίκτυο. Επιχειρήσαμε να καταστήσουμε το Εθνικό έναν ζωντανό πυρήνα δημιουργίας, έρευνας και κοινωνικού προβληματισμού» ήταν τα πρώτα της λόγια, δίνοντας το στίγμα μιας πορείας που ήδη από την πρώτη χρονιά απέκτησε ισχυρό καλλιτεχνικό αποτύπωμα.

Ενα Εθνικό Θέατρο με διεθνή προσανατολισμό και ισχυρό κοινωνικό παλμό

Η πρώτη χρονιά της νέας διεύθυνσης ανέδειξε ένα Εθνικό που κινήθηκε με μεγάλη αξιοπρέπεια ανάμεσα στο κλασικό και το σύγχρονο, στο ελληνικό και το διεθνές, συνδυάζοντας μεγάλες παραγωγές με πιο τολμηρές και απρόβλεπτες καλλιτεχνικές συναντήσεις.

Παραστάσεις όπως το «Kontakthof» σε συμπαραγωγή με το Pina Bausch Foundation, το «Cow | Deer» σε συνεργασία με το Royal Court Theatre του Λονδίνου, που ταξίδεψε μέχρι τη Schaubuhne του Βερολίνου, καθώς και έργα όπως «Ο Βυσσινόκηπος», «Ιεροτελεστία», «Κουκλίτσα», «Περιπέτειες της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων», «Έχεις Πέντε Λεπτά» και «Σταθμός Ω», συνέθεσαν ένα ρεπερτόριο με εύρος, αισθητική τόλμη και έντονη εξωστρέφεια. Η ανταπόκριση του κοινού υπήρξε εντυπωσιακή. Οι παραστάσεις και οι παράλληλες δράσεις συγκέντρωσαν καθολική πληρότητα, ενώ χιλιάδες θεατές βρέθηκαν στο Εθνικό είτε για πρώτη φορά είτε ως σταθεροί συνοδοιπόροι της θεατρικής του διαδρομής.

«Ο φετινός μας προγραμματισμός με την πολυσυλλεκτικότητα και την πυκνότητά του αναγνωρίζουμε ότι ήταν ιδιαιτέρως απαιτητικός για ολόκληρο τον οργανισμό. Όμως, και οφείλω να το πω, το Εθνικό Θέατρο απέδειξε ότι μπορεί ν' ανταποκριθεί σε κάθε είδους μεγάλες προκλήσεις. Να 'ναι ένας κορυφαίος διεθνούς εμβέλειας πολιτιστικός οργανισμός. Και το Εθνικό Θέατρο είναι οι άνθρωποί του. Όσοι εργάζονται πάνω στη σκηνή, πίσω από τη σκηνή, για τη σκηνή. Τους συγχαίρω και τους ευχαριστώ από καρδιάς», υπογράμμισε η καλλιτεχνική διευθύντρια.

Το Εθνικό Θέατρο ως ένα φανταστικό σπίτι

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου, η Αργυρώ Χιώτη παρουσίασε το νέο πρόγραμμα του Εθνικού Θεάτρου ως μια περιήγηση μέσα σ' ένα φανταστικό σπίτι γεμάτο δωμάτια, μυστικά και ανθρώπινες ιστορίες. «Ας δούμε όλο το θέατρο σαν μια μεγάλη νεοκλασική κατοικία με διευρυμένα όρια», είπε, δίνοντας από την αρχή το ύφος της παρουσίασης.

Μέσα από αυτή την ιδέα, η νέα θεατρική περίοδος οργανώνεται σαν ένα ενιαίο καλλιτεχνικό σύμπαν, όπου κάθε παράσταση βρίσκει τη δική της θέση μέσα στο «σπίτι» του Εθνικού. «Σας δίνουμε το κλειδί για τη δική σας προσωπική περιήγηση», ανέφερε χαρακτηριστικά, καλώντας το κοινό να ανοίξει «όσα δωμάτια μπορεί» και να αφεθεί στην εμπειρία του θεάτρου.

Το συμβολικό αυτό στοιχείο αποτυπώνεται και στη νέα οπτική ταυτότητα που σχεδίασε ο Σάκης Στριτζίδης.Τρία διαφορετικά κλειδιά αντιστοιχούν στους βασικούς χώρους του Εθνικού Θεάτρου. Το κίτρινο ανοίγει το Κτίριο Τσίλερ, το κόκκινο το ΡΕΞ —που σύντομα επιστρέφει στο Εθνικό— και το μπλε την Πειραματική Σκηνή.

Η νέα περίοδος του Εθνικού αναπτύσσεται πάνω σ' έναν βασικό κορμό που συνδέει τις μεγάλες κλασικές δραματουργίες μ' ένα σύγχρονο διερευνητικό θέατρο, ανοιχτό στην πολυφωνία, στη διακαλλιτεχνικότητα και στις νέες σκηνικές γλώσσες. Συνεργασίες με δημιουργούς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, νέες αναθέσεις, συμπαραγωγές, εκπαιδευτικές δράσεις και κοινωνικές πρωτοβουλίες συνθέτουν έναν προγραμματισμό με έντονη εξωστρέφεια και σαφές καλλιτεχνικό αποτύπωμα.

«Τολμάμε ακόμη πιο δυναμικά να διευρύνουμε το ρεπερτόριό μας», σημείωσε η κυρία Χιώτη, επιμένοντας στη σημασία της σκηνικής έρευνας, της υψηλής αισθητικής και ενός θεάτρου που παραμένει διαρκώς ανοιχτό στη δημιουργική ορμή της εποχής του.

Οδεύοντας προς το καλοκαίρι

«Είναι αμαρτωλή; Τρία μερόνυχτα στην Ομόνοια» | 22 έως 24 Μαΐου | Περιοχή Πλατείας Ομόνοιας | Καλλιτεχνική επιμέλεια: Πρόδρομος Τσινικόρης

Ένα τριήμερο πρόγραμμα δημόσιων δράσεων και εκδηλώσεων –καρπός πολύμηνης έρευνας του Πρόδρομου Τσινικόρη στη γειτονιά πέριξ του Κτηρίου Τσίλλερ– πρόκειται να πραγματοποιηθεί στην περιοχή της Πλατείας Ομονοίας, με συζητήσεις, performances, προβολές, ξεναγήσεις και παρεμβάσεις. Μια απόπειρα προσέγγισης της Ομόνοιας ως τόπου διαρκούς μετάβασης, όπου συναντιούνται διαφορετικές κοινωνικές εμπειρίες, μορφές καθημερινότητας και αντιφατικές εικόνες της σύγχρονης Αθήνας.

Οι δράσεις θα αναπτυχθούν στην πλατεία, στον υπόγειο σταθμό του μετρό, σε ξενοδοχεία, καφενεία και στους γύρω δρόμους, δημιουργώντας ένα δίκτυο καλλιτεχνικών γεγονότων που συνδέουν τον δημόσιο χώρο με προσωπικές αφηγήσεις, ιστορίες κατοίκων, εργαζομένων και ανθρώπων που δραστηριοποιούνται στην περιοχή. Η παράσταση Ομόνοια θα κάνει πρεμιέρα τον Οκτώβριο σε σκηνοθεσία Ανέστη Αζά και Πρόδρομου Τσινικόρη.

«Η γυναίκα της Ζάκυθος | Διάλογος στα ερείπια του Μεσολογγίου» | Συμπαραγωγή με το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Αγρινίου & σε συνεργασία με τον Δήμο Μεσολογγίου | Έρευνα - Δραματουργία - Σκηνοθεσία: Μάνος Καρατζογιάννης | Αρχαίο θέατρο Οινιαδών & σε επιλεγμένους σταθμούς | Πρεμιέρα: 5 Ιουλίου

Περισσότερα από 200 χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Διονύσιος Σολωμός έγραψε τον «Διάλογο», όπου τρία πρόσωπα, ο Ποιητής, ένας Φίλος του και ο Σοφολογιότατος συζητούν γύρω από το γλωσσικό ζήτημα, με φόντο τις πολεμικές επιχειρήσεις στο Μεσολόγγι. Όσα συμπληρώνονται φέτος κι από την Έξοδο του Μεσολογγίου. Τη μοναδική πόλη του κόσμου που φέρει τον τίτλο της «Ιεράς Πόλης», χωρίς το προσωνύμιο αυτό να συνδέεται με θρησκευτικούς λόγους. Αντλώντας έμπνευση από τον Διάλογο, τους Ελεύθερους Πολιορκημένους και τη Γυναίκα της Ζάκυθος του Διονυσίου Σολωμού, ο Μάνος Καρατζογιάννης επιχειρεί να αφηγηθεί την ιστορία του τόπου του, με μια παράσταση για το χρονικό της Εξόδου, και να αποδώσει ένα βαθύτερο «χρέος», συλλογικό άλλα και προσωπικό.

Σε λόφους από αλάτι, ένας χορός αποτελούμενος από σημαντικούς ηθοποιούς της νέας και παλαιότερης γενιάς, δίνει ζωή σε ερωτήματα που διατρέχουν διαχρονικά τη χώρα, στα ερείπια του Μεσολογγίου: Θυσία, Γλώσσα, Ελευθερία·ιδανικά και εφόδια δηλαδή εθνικά, άρα αληθή και πόσο; Τόσο αληθή άραγε ώστε να είναι οικουμενικά; Ή να αποτελούν στοιχεία μιας χαμένης μας ταυτότητας;

«Αλκηστις» του Ευριπίδη | Απόδοση - Σκηνοθεσία: Δημήτρης Καραντζάς | Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου | 17 & 18 Ιουλίου | Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου

Μια σύγχρονη παραβολή με έντονο πολιτικό πρόσημο. Ένα έργο διφυές. Μια διαρκής αιώρηση ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο, στο παιχνίδι και τον εφιάλτη, στη συντριπτική τραγωδία και την απροσδόκητη κωμικότητα. Ο Άδμητος θα σωθεί από τον θάνατο, μόνο εάν κάποιος άλλος δεχτεί να πεθάνει στη θέση του. Η Άλκηστις, η σύζυγός του, προσφέρει τον εαυτό της ως «αντάλλαγμα». Η θυσία της εκτυλίσσεται δημόσια, μπροστά στα μάτια των πολιτών, ως μια προδιαγεγραμμένη δολοφονία – μια πράξη που σήμερα διαβάζεται αναπόφευκτα ως γυναικοκτονία, νομιμοποιημένη από την κοινωνική και πολιτική τάξη.

Η Άλκηστις ενορχηστρώνεται από τον Δημήτρη Καραντζά ως σκηνικό πείραμα, όπου η μουσική, ο ήχος, η κίνηση και η ακροβασία του θεατρικού ύφους συμπλέκονται οργανικά, δημιουργώντας έναν κόσμο ρευστό, οριακό, διαρκώς μεταβαλλόμενο. Με μια σπουδαία ομάδα ηθοποιών και συντελεστών, η παράσταση γίνεται ένα σκηνικό επιχείρημα, που δεν αφηγείται απλώς τον μύθο, αλλά θέτει καίρια ερωτήματα για την εξουσία, το φύλο, τη θυσία και την ευθύνη της κοινωνίας απέναντι στον θάνατο της ομώνυμης –και όχι μόνο– ηρωίδας.

Το κατεξοχήν ανθρωποκεντρικό έργο του μεγάλου τραγικού ποιητή, οι Τρωάδες, ζωντανεύει από ένα ensemble 22 ερμηνευτριών και ερμηνευτών —μεταξύ των οποίων μέλη των Εν Δυνάμει— διαφορετικών ηλικιών, με και χωρίς αναπηρία, με τη συνοδεία ζωντανής μουσικής επί σκηνής. Ένα ξεχωριστό σκηνικό ανέβασμα χωρίς αποκλεισμούς στο Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, που για πρώτη φορά στην ιστορία του καθίσταται καθολικά προσβάσιμο. Στις Τρωάδες της Ελένης Ευθυμίου τα σώματα των προνομιούχων γυναικών της βασιλικής οικογένειας της Τροίας αναμειγνύονται με άλλα σώματα –ανήλικα, ανάπηρα, ηλικιωμένα– που ούτε πριν τον πόλεμο αποφάσιζαν για τον εαυτό τους, ενώ σπάνια είχαν το προνόμιο της αφήγησης.

Αιχμάλωτες πια, μετά την άλωση της πόλης τους, βιώνουν την οδύνη και την απόγνωση της καταστροφής, αλλά απέναντι στην απώλεια στέκουν αλύγιστες. Ούτε οι θεοί, ούτε ο μύθος ούτε η μοίρα ορίζουν τη ζωή τους. Το πένθος δεν τις παραλύει· μετασχηματίζεται σε μια εύθραυστη αλλά επίμονη μορφή εξέγερσης, με την αλληλεγγύη να γίνεται η πιο ισχυρή τους αντίσταση. Μια παράσταση για τη φρίκη του πολέμου μέσα από το φίλτρο του θηλυκού σώματος που διεκδικεί το δικαίωμα της επιλογής, ακόμη και όταν βρίσκεται υπό κατοχή.

9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος | Επίδαυρος | 5 - 20 Ιουλίου

Το Εθνικό Θέατρο διοργανώνει το 9ο Διεθνές Εργαστήριο Αρχαίου Δράματος στο Λυγουριό Αργολίδας, σε συνεργασία με τον Δήμο Επιδαύρου. Στο εργαστήριο, το οποίο φέτος τιτλοφορείται «Ορών ορώντα», θα διδάξει η ηθοποιός Αλεξία Καλτσίκη σε συνεργασία με τον Ρώσο παιδαγωγό και σκηνοθέτη Ilya Kozin και την υψίφωνο Μάιρα Μηλολιδάκη. Το εργαστήριο απευθύνεται σε νέους και νέες επαγγελματίες ηθοποιούς, σκηνοθέτες/ιδες, φοιτητές/τριες δραματικών σχολών και γενικότερα σε επαγγελματίες της σκηνικής πράξης, που επιθυμούν αφενός να εμβαθύνουν στη μελέτη και τη διερεύνηση των μηχανισμών του αρχαίου δράματος και αφετέρου να δοκιμάσουν και να εργαστούν πάνω σε συγκεκριμένες θεματικές. Επιστημονική υπεύθυνη του έργου για το Εθνικό Θέατρο: Δρ. Ειρήνη Μουντράκη.

Επιστρέφουν

Αντλώντας έμπνευση από 300 συνεντεύξεις που πάρθηκαν μεταξύ 2020 και 2021, μια περίοδο αυξημένης συλλογικής μοναξιάς, ο δημοφιλής Γάλλος θεατρικός συγγραφέας και δραματουργός γράφει την Ιεροτελεστία (Un Sacre), υφαίνοντας ένα χρονικό απώλειας που, μέσα από «μικρές» ιστορίες ανθρώπων, καταλήγει στη «μεγάλη» Ιστορία της ανθρωπότητας. Αναγνωρίζοντας το θέατρο ως ιεροτελεστία της πραγματικότητας και ενισχύοντας το σκηνικό συμβάν με ζωντανή μουσική επί σκηνής, η παράσταση, μετά τη θερμότατη υποδοχή που της επιφύλαξε το κοινό, επιστρέφει ως μια συλλογική ανάσα, μια αναπόφευκτη και φωτεινή μαρτυρία της ανθρώπινης ζωής. Γιατί το μόνο που μπορείς να κάνεις στον κόσμο που έχουμε φτιάξει, είναι να συνεχίσεις να υπάρχεις. Η ύπαρξη ως επανάσταση, λοιπόν.

Μετά την τεράστια επιτυχία που σημείωσε τη φετινή καλλιτεχνική περίοδο το Kontakthof, η ξεχωριστή σκηνική αναβίωση ενός από τα πιο εμβληματικά έργα της Pina Bausch, με τη συμμετοχή 22 ξεχωριστών ερμηνευτ(ρι)ών από την Ελλάδα, 21 έως 55 χρόνων, επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ για λίγες μόνο παραστάσεις. Το Kontakthof, είχε πει η σπουδαία χορογράφος, «είναι ένας τόπος όπου συναντιούνται άνθρωποι που αποζητούν επαφή. Να φανερώσεις τον εαυτό σου, να τον αρνηθείς. Με φόβους. Επιθυμία. Απογοητεύσεις. Απελπισία. Πρώτες εμπειρίες. Πρώτες απόπειρες. Τρυφερότητα και ό,τι προκύπτει απ’ αυτή — αυτό ήταν σημαντικό θέμα στο έργο. [...] Να αποκαλύπτεις πτυχές του εαυτού σου, να ξεπερνάς τον εαυτό σου.»

Ο Βυσσινόκηπος του Αντόν Τσέχωφ, ένα από εμβληματικότερα έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, επιστρέφει για περιορισμένο αριθμό παραστάσεων, στην Κεντρική Σκηνή του Κτηρίου Τσίλλερ, σε διασκευή και σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου, με έναν 10μελή θίασο ξεχωριστών ερμηνευτ(ρι)ών. Με όχημα την εξαιρετική μετάφραση της Χρύσας Προκοπάκη και με όρους ενός ιδιότυπου «μουσικού ρεαλισμού» – όπου η παρτιτούρα είναι το κείμενο και τα μουσικά όργανα οι ανθρώπινες φωνές – η ιλαρή και συγχρόνως σπαρακτική αυτή τραγικωμωδία μιλά για την αέναη προσπάθεια του ανθρώπου να εξορκίσει τον τρόμο της Αβύσσου και του Άπειρου, τη σιωπή και το κενό, που ανά πάσα στιγμή απειλούν να τον αφανίσουν. Με τη δράση να τοποθετείται εξ ολοκλήρου στο καθιστικό/σέρα μιας ρωσικής ντάτσας, το τσεχωφικό κύκνειο άσμα παρουσιάζεται ως ένα κατεξοχήν έργο συνόλου, 41 χρόνια μετά το τελευταίο του ανέβασμα από το Εθνικό Θέατρο.

Νέες παραγωγές

Κτήριο Τσίλλερ

Μετά τη μακρά και επιτυχημένη οπερατική διαδρομή της, η Φόνισσα του Γιώργου Κουμεντάκη ανεβαίνει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου, αυτή τη φορά με τη μορφή του μελοδράματος. Ακολουθώντας τον βασικό αφηγηματικό άξονα του πρωτότυπου κειμένου του Αλέξανδρου Παπαδιαμάντη και με μια νέα συνεπτυγμένη εκδοχή του μουσικού έργου του Γιώργου Κουμεντάκη για σύνολο δωματίου, η Φόνισσα επιστρέφει στη θεατρική σκηνή για να λυτρωθεί για μια ακόμα φορά μεταξύ της θείας και της ανθρώπινης δικαιοσύνης. Η Καρυοφυλλιά Καραμπέτη ακολουθώντας την παρτιτούρα της μουσικής θα ερμηνεύσει όλους τους ρόλους του έργου σε έναν ιδιότυπο, πυρετικό όσο και εξαιρετικά απαιτητικό μονόλογο, αξιοποιώντας τη σπάνια μουσικότητα του μοναδικού γλωσσικού ιδιώματος του Παπαδιαμάντη και διατηρώντας ακέραιη τη δραματική του ένταση. Τη δραματουργική επεξεργασία του διηγήματος του Παπαδιαμάντη, τη διασκευή της μουσικής του Γιώργου Κουμεντάκη και τη μουσική διεύθυνση υπογράφει ο Μάρκελλος Χρυσικόπουλος. Τη μεταγραφή υπογράφει ο μουσικολόγος, κλαρινετίστας και Αναπληρωτής Καθηγητής στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο Γιάννης Σαμπροβαλάκης.

Το Σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα γράφτηκε το 1936 και μέχρι το 1964 η Δικτατορία του Φράνκο απαγόρευε τη σκηνική του παρουσίαση στην Ισπανία. Τι ήταν εκείνο που έκανε το έργο επικίνδυνο για ένα τόσο ισχυρό καθεστώς; Εννιά γυναίκες μένουν κλεισμένες στο σπίτι τους, χωρίς κοινωνική, προσωπική, σεξουαλική ζωή, υπό την τυραννία της Μπερνάρντα Άλμπα η οποία μετατρέπει αυτό το σπίτι σε μια άτυπη φυλακή. Ένας στιβαρός πατριαρχικός μηχανισμός ακμάζει εκεί μέσα, χωρίς μάλιστα ποτέ να εμφανιστεί ένας άνδρας επί σκηνής. Ένας τόπος ελέγχου, καταστολής και εμμονής χωρίς ποτέ η συμμόρφωση να επιβληθεί από φορείς θεσμικής εξουσίας.

Σήμερα ένα συμπαγές και αχανές οικοδόμημα καλλιέργειας φόβου και παραγωγής απελπισίας εργάζεται αδιάκοπα για να θρέψει μέσα μας τη βεβαιότητα ότι κάθε σκέψη αλλαγής του κόσμου είναι μάταιη και κάθε χειρονομία αλληλεγγύης καταδικασμένη. Μέσα σε αυτή την πραγματικότητα και χάρη στο ποιητικό του σθένος, ίσως το έργο παραμένει ακόμη επικίνδυνο. Το κλασικό αριστούργημα του Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα επιστρέφει στην Κεντρική Σκηνή του Εθνικού Θεάτρου έπειτα από τρεις δεκαετίες, με τη Φιλαρέτη Κομνηνού στον ρόλο της Μπερνάρντα Άλμπα και ένα ξεχωριστό, αποκλειστικά γυναικείο, ensemble ερμηνευτριών διαφορετικών καλλιτεχνικών γενεών.

Το Εθνικό Θέατρο υποδέχεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα τον διεθνώς καταξιωμένο σκηνοθέτη, σκηνογράφο, ζωγράφο και παιδαγωγό Dmitry Krymov και τη ριζοσπαστική του εκδοχή στην Τρικυμία του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ. Από τις σημαντικότερες μορφές του σύγχρονου θεάτρου, με πολυάριθμες διακρίσεις —ανάμεσά τους πέντε Golden Mask Awards, το Stanislavsky Award, το Grand Prix της Prague Quadrennial και το Herald Angels Award του Edinburgh International Festival— και θριαμβευτική πορεία σε κορυφαίους θεατρικούς οργανισμούς, φεστιβάλ και μουσεία παγκοσμίως, ο Krymov ανασυνθέτει το αποκαλούμενο «αποχαιρετιστήριο» σαιξπηρικό έργο —με ελληνική διανομή και τη μουσική υπογραφή του Θοδωρή Οικονόμου— ως μια πολιτική και υπαρξιακή έκρηξη, που θέτει στο επίκεντρο την εκδίκηση, τη συγχώρεση και την ηθική ευθύνη.

Μια σπάνια σκηνική κατάθεση, μέσα από τον αναρχικό, ποιητικό και απρόβλεπτο θεατρικό κόσμο του ιδιοσυγκρασιακού δημιουργού, με αφετηρία την προσωπική του εμπειρία ως αυτοεξόριστου τα τελευταία τέσσερα χρόνια από τη Ρωσία, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος»

Η ιστορία της απόλυτης προσωποποίησης του φόβου για το μιαρό που κρύβει μέσα μας ο καθένας ξετυλίγεται μέσα στον γλωσσικό παπαδιαμαντικό πλανήτη, δημιουργώντας έναν κόσμο ποιητικά ωμό και ωμά ποιητικό. Μελετώντας σε ερευνητικό και καλλιτεχνικό επίπεδο τον λόγο, τις λαϊκές μορφές έκφρασης και τη σκηνική δράση ως τελετουργική πράξη, ο Κωνσταντίνος Ντέλλας μαζί με μια ξεχωριστή ομάδα ηθοποιών δημιουργεί ένα χωροχρονικό σύμπαν, με εργαλεία τη μουσική και τον ρυθμό, την πολυφωνία και τη ρευστότητα ανάμεσα σε σώματα, ρόλους και λειτουργίες.

«Δεσποινίς Διευθυντής» των Κώστα Πρετεντέρη και Ασημάκη Γιαλαμά | Σκηνοθεσία: Αικατερίνη Παπαγεωργίου | Κτήριο Τσίλλερ | Νέα Σκηνή «Νίκος Κούρκουλος» | Πρεμιέρα: 17 Μαρτίου

Έργο με χαρακτηριστική «διπλή ζωή» —έχοντας γνωρίσει επιτυχία τόσο στο θέατρο όσο και στον κινηματογράφο— επανέρχεται μέσα από μια σύγχρονη δραματουργική προσέγγιση, για να φωτίσει εκ νέου τα ζητήματα ταυτότητας, εξουσίας και κοινωνικών ρόλων και να αναδείξει πόσο προκλητικά επίκαιρη παραμένει. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια ηρωίδα που κινείται διαρκώς ανάμεσα στο προσωπείο και την πραγματική της ταυτότητα, αποκαλύπτοντας τη ρευστότητα των κοινωνικών συμβάσεων μιας εποχής, όπου η δημόσια εικόνα και η ιδιωτική ζωή βρίσκονται σε συνεχή διαπραγμάτευση.

Ο έρωτας εγγράφεται σ’ αυτό το πεδίο έντασης, φανερώνοντας όλες τις ρωγμές που προκαλούνται, όταν το προσωπικό διαμεσολαβείται από το κοινωνικό. Με σεβασμό στον ρυθμό και το χιούμορ του πρωτοτύπου, η παράσταση θέτει ένα καίριο ερώτημα: ποια είναι η θέση της γυναίκας στον εργασιακό χώρο, όταν οι κανόνες του παιχνιδιού έχουν γραφτεί από άλλους; Μια «κλασική» κωμωδία που δεν ανήκει στο παρελθόν, αλλά μας κοιτάζει κατάματα στο παρόν.

Θέατρο REX
Σκηνή «Ελένη Παπαδάκη» | Παιδική Σκηνή

Ο Ρόμπιν είναι νέος δασοφύλακας. Η αγάπη του για το δάσος τον οδήγησε σε αυτή τη δουλειά και στην υπηρεσία του Επιτρόπου που εξουσιάζει τον τόπο. Ο Επίτροπος δεν αγαπάει τα δάση. Αγαπάει το κέρδος. Μέρος του σχεδίου του για «εκσυγχρονισμό» της περιοχής είναι να εξαφανίσει το δάσος για να φτιάξει δρόμους, εργοστάσια, ξενοδοχεία, ορυχεία, ζωολογικούς κήπους. Στην προσπάθειά του να εμποδίσει τη μεγαλομανία του Επιτρόπου, ο Ρόμπιν κηρύσσεται παράνομος. Δεν είναι, όμως, μόνος. Στην καρδιά του δάσους ιδρύεται μια κοινότητα από ανθρώπους που το λέει η καρδιά τους και ο Ρόμπιν γίνεται Ρομπέν.

Μια παράσταση για την ομορφιά του δάσους, με μουσική, τραγούδια και σκηνικές μάχες που θυμίζουν κινηματογράφο. Μια σκηνική αφήγηση βαθιάς οικολογικής ευαισθησίας, αλληλεγγύης και αυταπάρνησης, που θα μεταφέρει μικρούς και μεγάλους σε ένα ολοζώντανο δάσος γεμάτο μυρωδιές, ήχους και χρώματα.

Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη»

Ένα εκλεπτυσμένο παιχνίδι ερωτικών παρεξηγήσεων, όπου οι έμφυλοι ρόλοι αποδομούνται με κομψότητα και δηκτική ειρωνεία: αυτό είναι το Πολύ κακό για το τίποτα. Στον πυρήνα του έργου, η εκρηκτική σχέση του Βενέδικτου και της Βεατρίκης, ενός σπινθηροβόλου ντουέτου ευφυΐας και αντίστασης, επαναπροσδιορίζει τους όρους της επιθυμίας, σε έναν κόσμο όπου το συναίσθημα είναι πάντα υπό διαπραγμάτευση. Μεταμφιέσεις, κρυφακούσματα και λανθασμένες ταυτότητες λειτουργούν άλλοτε ως παιχνιδιάρικο τέχνασμα που οδηγεί στον έρωτα και την αυτογνωσία, και άλλοτε ως σκοτεινή ίντριγκα που προκαλεί καταστροφή.

Το περίφημο παιχνίδι ανάμεσα στο «nothing» και το «noting» επικυρώνει την αίσθηση πως η πραγματικότητα δεν βιώνεται, αλλά κατασκευάζεται. Και τότε τίθεται το αιώνιο ερώτημα: Να παντρευτεί κανείς ή να το αποφύγει; Και η σκηνή ανάβει! Ο Κωνσταντίνος Ρήγος επιστρέφει στο Εθνικό Θέατρο με ένα αστραφτερό πάρτι: λάτιν ρυθμοί, ένταση και αποπλάνηση σε μια σκηνική εμπειρία, όπου ο έρωτας γίνεται παιχνίδι στρατηγικής, οι λέξεις όπλα και κάθε βλέμμα υπόσχεση ή παγίδα. Με τη Σμαράγδα Καρύδη και τον Θάνο Λέκκα.

«Το κοινοβούλιο της οργής» | Σε σύμπραξη με το Odeon Theatre de l’Europe και το Theatre National Wallonie Bruxelles Θέατρο REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» | Άνοιξη 2027

Θα ακολουθήσει μια νέα διεθνής θεατρική και κοινωνική δράση με επίκεντρο τη νεολαία και τη δημοκρατία. «Το κοινοβούλιο της οργής» (Parlement des Coleres), μια σύλληψη και δημιουργία της Rachel Dufour και της ομάδας της Les Guepes Rouges. Μια νέα διεθνής θεατρική και κοινωνική δράση με επίκεντρο τη νεολαία και τη δημοκρατία σχεδιάζεται να πραγματοποιηθεί στην Αθήνα την άνοιξη του 2027, στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής δράσης «Το Κοινοβούλιο της οργής» (“Parlement des coleres”), μια σύλληψη και δημιουργία της ομάδας Les Guepes Rouges.

Η ομάδα συνεργάζεται με τρεις δημιουργούς εδώ, στην Ελλάδα, για να μεταδώσει τη μέθοδο εργασίας, οι δημιουργοί στη συνέχεια συνεργάζονται με ένα σύνολο εφήβων και νέων (16 έως 23 ετών), για μια παράσταση μαζί τους, η οποία παρουσιάζεται πρώτα στην Αθήνα, για μικρό αριθμό παραστάσεων, προτού ταξιδέψει στο Παρίσι και τις Βρυξέλλες για τη μεγάλη Ευρωπαϊκή παρουσίαση και στα δύο αντίστοιχα πολύ μεγάλα θέατρα της σύμπραξης: το Odeon Theatre de l’Europe και το Theatre National Wallonie Bruxelles.

«Μπανάλ, μια μέρα που δεν έγινε τίποτα» | Ιδέα-Χορογραφία: Χαρά Κότσαλη | Θέατρο REX | Σκηνή «Μαρίκα Κοτοπούλη» | Πρεμιέρα: 8 Μαΐου

Ένας αλγόριθμος ανακηρύσσει την 11η Απριλίου 1954 "την πιο βαρετή μέρα του 20ου αιώνα". Τίποτα σημαντικό δεν συνέβη εκείνη τη μέρα, κανείς σπουδαίος δεν γεννήθηκε ή πέθανε, κανένας πόλεμος δεν ξεκίνησε ή τελείωσε. Με μικτό θίασο ηθοποιών και χορευτ(ρι)ών, το Μπανάλ. Μια μέρα που δεν έγινε τίποτα είναι μια παράσταση για τις ασήμαντες μέρες, για το πώς ζούμε, πώς αναπνέουμε και πώς αφηγούμαστε τις ζωές μας μέσα στον ασφυκτικό χώρο του σύγχρονου καπιταλισμού, όλες εκείνες τις ημέρες που «δεν γίνεται τίποτα».

Ένα ηχητικό και κινητικό ντελίριο με ανθρώπινους και μη δράστες: οι ήχοι ενός διαμερίσματος 70 τ.μ. με ενοίκιο 800 ευρώ, χορωδίες αθηναϊκών γρύλων, η μπάντα του Δήμου, εξουσιοδοτήσεις και μελοποιημένα δικόγραφα, πρόβες και θνησιγενείς χοροί, η απελπισμένη προσπάθεια συναρμολόγησης ενός fast furniture επίπλου, αφανισμοί σε ζωντανή μετάδοση και σύντομες συναντήσεις. Το θεαματικό εισβάλλει στο καθημερινό και το ασήμαντο μετατρέπεται σε πεδίο σύγκρουσης για το νόημα. Για την αβέβαιη θέση μας μέσα στον κόσμο, για το υπαρξιακό κωμικό δράμα που είναι το 24ωρο.

Θέατρο Δίπυλον

«Ομόνοια» | Σκηνοθεσία: Ανέστης Αζάς, Πρόδρομος Τσινικόρης | Πρεμιέρα: 21 Οκτωβρίου

Η Ομόνοια σήμερα μοιάζει με μια πόλη μέσα στην πόλη. Ένα σημείο όπου συνυπάρχουν τουρίστες, μετανάστες, εργαζόμενοι της νύχτας, μικροέμποροι, influencers και άνθρωποι που ψάχνουν δωμάτιο, παρέα, δουλειά ή απλώς κάπου να σταθούν. Με αφετηρία πραγματικές μαρτυρίες, συνεντεύξεις και περιστατικά από την περιοχή, η παράσταση κινείται ανάμεσα στο ντοκιμαντέρ, τη μαύρη κωμωδία και το αστικό θρίλερ, δημιουργώντας μια μυθοπλασία γύρω από το σύγχρονο κέντρο της Αθήνας.

Ιστορίες μοναξιάς, επιθυμίας, χιούμορ, βίας και καθημερινής επιβίωσης διασταυρώνονται ανάμεσα σε ξενοδοχεία, υπόγειες διαδρομές, νυχτερινά μαγαζιά, πλατείες και στάσεις λεωφορείων. Οι ήρωες περιπλανώνται σε μια Αθήνα υπερφωτισμένη και σκοτεινή ταυτόχρονα. Μια παράσταση για την ανάγκη επαφής σε μια πόλη που δεν κοιτάζει κανέναν στα μάτια.

«Οιδίπους Τύραννος, ο βασιλιάς Οιδίπους» | Μετάφραση: Νίκος Α. Παναγιωτόπουλος | Σκηνοθεσία: Χάρης Φραγκούλης | Θέατρο Δίπυλον | Πρεμιέρα: 10 Φεβρουαρίου

Ο Χάρης Φραγκούλης, με ορισμένους από τους στενούς συνεργάτες της ομάδας kursk, αναμετριέται με τον μύθο του Οιδίποδα σε μια σκηνική ανάγνωση που προσεγγίζει το εμβληματικό έργο ως μια βαθιά υπαρξιακή και σκοτεινά ποιητική διαδρομή αυτογνωσίας. Ο μύθος ζωντανεύει όχι ως αφήγηση μοίρας, αλλά ως μια αγωνιώδης πορεία στην ανθρώπινη συνείδηση. Στην πόλη έχει πέσει λοιμός. Ένας γέρος ανάβει ένα κερί. Γονατίζει. Προσπαθεί να προσευχηθεί, να φύγει η αρρώστια. Όμως δεν θυμάται πώς. Πότε αρρωσταίνει μια πόλη; Και τι είναι αυτή η αρρώστια; Πότε αρρωσταίνει κάτι;

Ο βασιλιάς της πόλης, ένας χαρισματικός νέος, ένας ιδιοφυής, φωτεινός νέος, που έλυσε το αίνιγμα της Σφίγγας, άσσος στα αινίγματα, νομίζει πως ξέρει το αίνιγμα της Νύχτας, της νύχτας του. Δεν το ξέρει. Πρέπει να περάσει από μέσα της για να λύσει το μεγαλύτερο των αινιγμάτων: ποιος είναι; Κι εμείς, κοιτάζοντάς τον, διδασκόμαστε από τι είναι φτιαγμένη η δική μας νύχτα, ώστε μικρή ελπίδα φωτός.

Πειραματική Σκηνή

Η Πειραματική Σκηνή συνεχίζει να κινείται στην ίδια δημιουργική κατεύθυνση, δίνοντας προτεραιότητα στη διαδικασία της καλλιτεχνικής παραγωγής και της έρευνας, περισσότερο παρά στο τελικό αποτέλεσμα της παράστασης. Ο Ακύλλας Καραζήσης και η Νεφέλη Μαιστράλη παρουσίασαν τον σχεδιασμό της νέας χρονιάς, εστιάζοντας στη συνέχεια ενός εργαστηριακού μοντέλου δουλειάς.

Όπως σημείωσε ο Ακύλλας Καραζήσης, την περασμένη σεζόν επιχειρήθηκε μια δοκιμή στα όρια του ίδιου του «παραστάσιμου». Η κατεύθυνση αυτή διατηρείται, με διαφοροποιήσεις στη μορφή. Έως τον Ιανουάριο θα συνεχιστεί το μοντέλο της ανοιχτής πρόβας, σε ανανεωμένη εκδοχή σε σχέση με την τρέχουσα χρονιά, ενώ ο φετινός θεματικός άξονας διαμορφώνεται γύρω από το δίπολο «Εξουσία – Ουτοπία», με αφετηρία δύο σαιξπηρικά έργα, τον «Μάκβεθ» και την «Τρικυμία».

Σε αυτή τη νέα συνθήκη συμμετέχει ένα διευρυμένο καλλιτεχνικό πεδίο, καθώς πέρα από ηθοποιούς εμπλέκονται και δημιουργοί από άλλους χώρους της τέχνης, όπως εικαστικοί και πανεπιστημιακοί διδάσκοντες. Παράλληλα με τις ανοιχτές πρόβες, το εβδομαδιαίο πρόγραμμα εμπλουτίζεται με περφόρμανς και εικαστικές παρεμβάσεις, οι οποίες λειτουργούν συμπληρωματικά προς την κεντρική παρουσίαση που θα πραγματοποιείται μία φορά την εβδομάδα.

Παράλληλες δράσεις

Ο κύκλος γνωριμίας με τη σύγχρονη ελληνική γραφή για το θέατρο, με τίτλο «Σαλόνια Γλώσσας», συνεχίζεται για δεύτερη χρονιά, προσκαλώντας το κοινό να έρθει σε άμεση επαφή με έργα Ελλήνων/ίδων συγγραφέων που βρίσκονται υπό διαμόρφωση, σε πρωτότυπες σκηνικές παρουσιάσεις και ανοιχτές συζητήσεις με δημιουργούς από διαφορετικά πεδία των τεχνών.

Παράλληλα, το Μικρό Εθνικό επανασυστήνεται. Ενισχύει τον σταθερό του διάλογο με τον κοινωνικό και θεατρικό παλμό και επαναπροσδιορίζει τον εκπαιδευτικό του πυρήνα. Με μακρά εμπειρία στις κοινωνικές και εκπαιδευτικές δράσεις, διδακτόρισσα στην καλλιτεχνική εκπαίδευση και μουσικός, η Εύη Νάκου, αναλαμβάνει την ευθύνη του ανανεωμένου Μικρού Εθνικού.

Τέλος, το Εθνικό Θέατρο έχει εγκαινιάσει για πρώτη φορά στην ιστορία του τη λειτουργία web radio, μεταφέροντας τη θεατρική εμπειρία… on air. Το πρόγραμμα ανανεώνεται σε σταθερή βάση και για την επόμενη χρονιά δύο από τους βασικότερους στόχους είναι η μετάδοση υλικού από το ιστορικό αρχείο των παραστάσεων, καθώς και η παραγωγή νέου υλικού με ηχογραφήσεις και παρουσιάσεις νέων έργων, αναγνώσεις ποίησης και πεζογραφίας. Σε αυτή την κατεύθυνση, αλλά και σε πολλά ακόμη σχέδια, η επικείμενη συνεργασία με την ΕΡΤ αναμένεται να προσφέρει ουσιαστική υποστήριξη και νέες προοπτικές για το ραδιόφωνο.

Διαβάστε ακόμη

Εθνικό Θέατρο παράσταση πρόγραμμα