Σωτήρης Τσαφούλιας: Πρεμιέρα για το «Ριφιφί» στον Alpha – Γιατί αξίζει να το δούμε ξανά

Πριν από μερικούς μήνες το «Ριφιφί» ήταν μία από τις σειρές που συζητήθηκαν περισσότερο. Τα έξι επεισόδιά του ολοκληρώθηκαν στην COSMOTE TV, το φινάλε προκάλεσε μεγάλη συζήτηση και η σειρά του Σωτήρη Τσαφούλια, σε σενάριο Βασίλη Ρίσβα και Δήμητρας Σακαλή, κατάφερε να ξεχωρίσει μέσα σε μια ιδιαίτερα γεμάτη τηλεοπτική σεζόν.

Τώρα κάνει το επόμενο βήμα και περνά στην ελεύθερη τηλεόραση, με τον Alpha να προβάλλει απόψε το πρώτο επεισόδιο. Και ίσως αυτή να είναι μια καλή αφορμή για να τη δουν όσοι την έχασαν στην πρώτη προβολή της. Γιατί το «Ριφιφί» μπορεί να έχει ως αφετηρία μία από τις πιο γνωστές ληστείες στην ελληνική ιστορία, στην πραγματικότητα όμως δεν είναι μια σειρά για το πώς μια ομάδα ανθρώπων καταφέρνει να μπει στις θυρίδες μιας τράπεζας. Είναι περισσότερο μια σειρά για το γιατί φτάνουν μέχρι εκεί.

Δεν είναι άλλη μία σειρά για μια μεγάλη ληστεία

Ο τίτλος παραπέμπει φυσικά στο περίφημο «ριφιφί του αιώνα», τη ληστεία που έγινε στην Τράπεζα Εργασίας στον Νέο Κόσμο, το 1992. Ο Σωτήρης Τσαφούλιας, όμως, είχε ξεκαθαρίσει από την αρχή ότι η σειρά δεν επιχειρεί να αναπαραστήσει πιστά όσα συνέβησαν. Είναι εμπνευσμένη από πραγματικά γεγονότα και πάνω σε αυτή τη βάση δημιουργεί τους δικούς της ανθρώπους, τις δικές της ιστορίες και τα δικά της κίνητρα.

Στην Αθήνα των ’90s, η Όλγα, την οποία υποδύεται η Ευαγγελία Μουμούρη, ζει σχεδόν μηχανικά. Έχει χάσει την οικογένειά της και κουβαλά μέσα της μια βαθιά ανάγκη για εκδίκηση απέναντι στην τράπεζα που θεωρεί υπεύθυνη για όσα της συνέβησαν. Αποφασίζει λοιπόν να οργανώσει μια μεγάλη ληστεία και αρχίζει να αναζητά ανθρώπους που έχουν τους δικούς τους λόγους να στραφούν εναντίον του ίδιου συστήματος.

Στο σχέδιό της μπαίνουν ο Μανώλης του Χρήστου Χατζηπαναγιώτη, ο Βάκης του Πάνου Βλάχου, ο Μιχάλης του Προμηθέα Αλειφερόπουλου, ο Νίκος του Βασίλη Χαραλαμπόπουλου, ο Αντώνης του Βλαδίμηρου Κυριακίδη, ο Αργύρης του Δήμου Γιγαντάκη και, στην πορεία, ο Θέμης του Αχιλλέα Ζέρβα. Αυτό που τους ενώνει δεν είναι η επιθυμία να πλουτίσουν. Είναι η απώλεια. Ο καθένας έχει χάσει κάτι διαφορετικό. Έναν άνθρωπο, ένα σπίτι, μια δουλειά, την οικονομική του ασφάλεια, την αξιοπρέπειά του ή απλώς την αίσθηση ότι μπορεί ακόμη να ελέγξει τη ζωή του. Και εκεί βρίσκεται η πρώτη μεγάλη επιτυχία της σειράς. Το «Ριφιφί» δεν ζητά από τον θεατή να εντυπωσιαστεί μόνο από το σχέδιο μιας ληστείας. Θέλει πρώτα να τον κάνει να γνωρίσει εκείνους που θα την πραγματοποιήσουν.

Επτά διαφορετικές ιστορίες πίσω από ένα σχέδιο

Η σειρά αφιερώνει χρόνο στους χαρακτήρες της και αυτό αποδεικνύεται καθοριστικό. Πριν αρχίσει πραγματικά η δράση γύρω από τη ληστεία, έχουμε ήδη μάθει τι κουβαλά ο καθένας και γιατί είναι διατεθειμένος να ρισκάρει τόσα πολλά. Η Όλγα είναι το κέντρο αυτής της ομάδας. Δεν βλέπει το ριφιφί ως μια ευκαιρία για εύκολο χρήμα, αλλά ως έναν τρόπο να πάρει πίσω κάτι από όσα πιστεύει ότι της στερήθηκαν.

Ο Μανώλης βρίσκεται στα όρια της οικονομικής καταστροφής. Ο Νίκος ζει με το πένθος για τη γυναίκα του και την απώλεια μιας ζωής που κάποτε είχε. Ο Βάκης κουβαλά οργή για το σπίτι που χάθηκε και προσπαθεί να προστατεύσει την οικογένειά του. Ο Μιχάλης έχει ήδη βρεθεί στη φυλακή και βλέπει στο σχέδιο μια τελευταία πιθανότητα να αλλάξει την πορεία του. Ακόμη και χαρακτήρες που θα μπορούσαν εύκολα να μείνουν στο περιθώριο αποκτούν τη δική τους θέση.

Ο Αντώνης και ο Αργύρης προσθέτουν αρκετές από τις πιο ανάλαφρες στιγμές της σειράς, ενώ ο Θέμης, ο σερβιτόρος που όλοι σχεδόν αγνοούν, εξελίσσεται σε έναν από τους χαρακτήρες που τραβούν γρήγορα την προσοχή. Έτσι, όταν η ομάδα τελικά ενώνεται, δεν παρακολουθείς απλώς επτά ανθρώπους να σχεδιάζουν ένα ριφιφί. Γνωρίζεις ήδη τι διακυβεύεται για τον καθένα.

Η Ευαγγελία Μουμούρη ως αρχηγός μιας πολύ δυνατής ομάδας

Το καστ είναι ίσως ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματα της σειράς. Η Ευαγγελία Μουμούρη κρατά τον κεντρικό ρόλο με μια ερμηνεία πολύ διαφορετική από αρκετές από εκείνες με τις οποίες την έχουμε συνδέσει τηλεοπτικά. Η Όλγα είναι συγκρατημένη, κλειστή, σχεδόν παγωμένη σε αρκετές στιγμές. Η οργή της δεν εκφράζεται με μεγάλες εξάρσεις. Υπάρχει περισσότερο στον τρόπο που κοιτάζει, στις μικρές κινήσεις και στην επιμονή με την οποία ακολουθεί καθημερινά το ίδιο πρόγραμμα. Αυτό το μέτρο λειτουργεί πολύ καλά. 

Δίπλα της, ο Χρήστος Χατζηπαναγιώτης δίνει στον Μανώλη μια απόγνωση που δεν χρειάζεται να φωνάξει για να γίνει κατανοητή, ενώ ο Βασίλης Χαραλαμπόπουλος βρίσκει στον Νίκο μια πολύ ευαίσθητη ισορροπία ανάμεσα στο χιούμορ και στο πένθος. Ο Πάνος Βλάχος δίνει στον Βάκη την ενέργεια και την ορμή ενός ανθρώπου που ακόμη θέλει να πιστεύει ότι μπορεί να αλλάξει τη ζωή του, ενώ ο Προμηθέας Αλειφερόπουλος κρατά τον Μιχάλη πιο γειωμένο και εσωτερικό. 

Παράλληλα, ο Βλαδίμηρος Κυριακίδης και ο Δήμος Γιγαντάκης δημιουργούν ένα δίδυμο που προσφέρει στη σειρά ανάσες χιούμορ ακριβώς όταν χρειάζονται. Το σημαντικό είναι ότι οι διαφορετικοί τόνοι των ηθοποιών δεν δημιουργούν την αίσθηση ενός ανομοιογενούς καστ. Το αντίθετο. Όσο περισσότερο γνωρίζεις αυτή την ομάδα, τόσο πιο εύκολα πιστεύεις ότι αυτοί οι τόσο διαφορετικοί άνθρωποι θα μπορούσαν πράγματι να βρεθούν μαζί σε ένα παράλογα φιλόδοξο σχέδιο.

Η Αθήνα των ’90s ξαναχτίζεται με προσοχή

Ένα ακόμη από τα στοιχεία που ξεχωρίζουν από την αρχή είναι η εικόνα. Η ιστορία διαδραματίζεται στην Αθήνα της δεκαετίας του ’90 και η παραγωγή έχει επενδύσει πολύ στην ανασύσταση της εποχής. Τα παλιά λεωφορεία, τα αυτοκίνητα, τα ρούχα, οι κομμώσεις, οι βιτρίνες και οι χώροι δημιουργούν μια Αθήνα που μοιάζει πραγματικά να ανήκει σε εκείνα τα χρόνια. Η σειρά γυρίστηκε σε φυσικές τοποθεσίες και όχι αποκλειστικά σε στούντιο, κάτι που βοηθά σημαντικά στην αληθοφάνεια της εικόνας.

Η λεπτομέρεια έχει ιδιαίτερη σημασία γιατί δεν μοιάζει να υπάρχει μόνο για να υπενθυμίζει στον θεατή ότι βρισκόμαστε στα ’90s. Η εποχή γίνεται μέρος της ιστορίας. Ο τρόπος ζωής, οι οικονομικές δυσκολίες, η σχέση των ανθρώπων με τις τράπεζες και η γενικότερη αίσθηση μιας κοινωνίας που αρχίζει να αλλάζει δημιουργούν το περιβάλλον μέσα στο οποίο οι ήρωες φτάνουν στις αποφάσεις τους. Και η σκηνοθεσία του Σωτήρη Τσαφούλια αξιοποιεί όλο αυτό το υλικό με κινηματογραφική λογική. Η εικόνα είναι προσεγμένη, η κάμερα δίνει χώρο στους χαρακτήρες και ο ρυθμός παραμένει γρήγορος χωρίς να θυσιάζει τις πιο ήσυχες ή συναισθηματικές στιγμές.

Εκεί όπου το «Ριφιφί» αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι στη σχέση του με το σήμερα. Η ιστορία τοποθετείται τρεις δεκαετίες πίσω, οι φόβοι και οι δυσκολίες των ανθρώπων της όμως δεν μοιάζουν μακρινοί. Χρέη, οικονομική πίεση, σπίτια που χάνονται, άνθρωποι που αισθάνονται αποκλεισμένοι και μια βαθιά δυσπιστία απέναντι σε θεσμούς που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να τους προστατεύουν.  Αυτό δεν σημαίνει ότι η σειρά προσπαθεί να δώσει απλές απαντήσεις ή να παρουσιάσει τους ήρωές της ως απόλυτα δικαιωμένους.

Το ενδιαφέρον βρίσκεται ακριβώς στο αντίθετο. Τους καταλαβαίνεις, ακόμη και όταν δεν συμφωνείς απαραίτητα με όσα αποφασίζουν να κάνουν. Και αυτό είναι πολύ σημαντικό, γιατί η σειρά δεν χρειάζεται να μετατρέψει τους χαρακτήρες της σε ήρωες για να μας κάνει να ενδιαφερθούμε γι’ αυτούς. Τους αφήνει να είναι θυμωμένοι, απελπισμένοι, φοβισμένοι, παράλογοι ή αντιφατικοί. Με άλλα λόγια, ανθρώπινοι.

Το «ριφιφί» είναι τελικά η αφορμή

Κάπου εδώ βρίσκεται και ο λόγος που η σειρά λειτουργεί τόσο καλά. Η ίδια η ληστεία έχει φυσικά κεντρικό ρόλο. Υπάρχει ένα φιλόδοξο σχέδιο, ένα υπόγειο τούνελ, κίνδυνος, αγωνία και όλα όσα περιμένει κάποιος από μια ιστορία αυτού του είδους. Το «Ριφιφί» όμως δεν περιορίζεται σε αυτά. Η ληστεία είναι ο μηχανισμός που φέρνει κοντά αυτούς τους ανθρώπους και αποκαλύπτει σταδιακά ποιοι πραγματικά είναι.

Από ένα σημείο και μετά, σε ενδιαφέρει περισσότερο τι θα συμβεί μεταξύ τους παρά αν θα καταφέρουν τελικά να φτάσουν στις θυρίδες. Και αυτό ίσως είναι το στοιχείο που το απομακρύνει περισσότερο από τις κλασικές σειρές ληστειών. Δεν στηρίζεται μόνο στην αγωνία για το σχέδιο. Στηρίζεται κυρίως στην αγωνία για τους ανθρώπους που το εκτελούν.

Το «Ριφιφί» έχει ήδη ολοκληρώσει την πρώτη του διαδρομή στην COSMOTE TV, επομένως αυτή τη φορά δεν μιλάμε για μια σειρά που περιμένουμε να δούμε πώς θα εξελιχθεί. Γνωρίζουμε ήδη τι μπορεί να κάνει. Και ίσως γι’ αυτό η μετάδοσή του από τον Alpha αποκτά ενδιαφέρον. Δίνει σε ένα πολύ μεγαλύτερο κοινό την ευκαιρία να γνωρίσει μια σειρά που κατάφερε να συνδυάσει την ψυχαγωγία με μια ιστορία που έχει κάτι περισσότερο να πει.

Έχει ένταση και χιούμορ, δυνατές ερμηνείες και μια προσεγμένη εικόνα. Έχει, κυρίως, χαρακτήρες που καταφέρνουν να σε κάνουν να επενδύσεις σε αυτούς πριν ακόμη αρχίσει πραγματικά το μεγάλο σχέδιο. Και τελικά αυτό είναι που μένει περισσότερο. Το «Ριφιφί» δεν είναι μια σειρά για επτά ανθρώπους που αποφασίζουν να ληστέψουν μια τράπεζα. Είναι μια σειρά για επτά ανθρώπους που αισθάνονται ότι έχουν φτάσει σε ένα σημείο όπου δεν έχουν πια πολλά να χάσουν. Και όταν αρχίζεις να καταλαβαίνεις γιατί βρίσκονται εκεί, η ληστεία παύει να είναι το πιο ενδιαφέρον πράγμα στην ιστορία τους.