Συναγερμός από τον ΟΗΕ για το ισχυρότερο Ελ Νίνιο των τελευταίων 1.000 ετών: Προειδοποιήσεις για φαινόμενο «Γκοτζίλα»

Το κλιματικό φαινόμενο Ελ Νίνιο «γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας», προειδοποιεί ο ΟΗΕ. Σύμφωνα με τις τελευταίες προγνώσεις, το φαινόμενο θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι θα καταρρίψει κάθε προηγούμενο ρεκόρ θερμοκρασίας.

Το Ελ Νίνιο είναι πιθανό να είναι το ισχυρότερο των τελευταίων τουλάχιστον 1.000 ετών, προσθέτοντας επιπλέον θερμότητα σε μια ατμόσφαιρα όπου οι θερμοκρασίες ήδη αυξάνονται ραγδαία λόγω της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Αυτός ο συνδυασμός σημαίνει ότι το 2027 αναμένεται να «διαλύσει» τα ρεκόρ και να γίνει το θερμότερο έτος που έχει καταγραφεί ποτέ στην ιστορία.

Η αυξανόμενη θερμότητα από το Ελ Νίνιο έχει ήδη ορατές επιπτώσεις, από την επιδείνωση των δασικών πυρκαγιών στην Ινδονησία έως την εξασθένηση των ζωτικής σημασίας μουσώνων στην Ινδία. Οι επιπτώσεις θα επεκταθούν παγκοσμίως, από τον μεγαλύτερο κίνδυνο πυρκαγιών στην Αυστραλία έως τις πιο έντονες πλημμύρες στη Νότια Αμερική. Το Παγκόσμιο Πρόγραμμα Τροφίμων ανέφερε, όπως γράφει η Guardian, τον Αύγουστο ότι το Ελ Νίνιο είναι πιθανό να σπρώξει περίπου 50 εκατομμύρια ανθρώπους σε κατάσταση οξείας πείνας.

Η κλιματική κρίση, που προκαλείται από τη ρύπανση των ορυκτών καυσίμων, ήδη τροφοδοτεί ακραία καιρικά φαινόμενα και κοστίζει ανθρώπινες ζωές, με το πιο ακραίο κύμα καύσωνα που έχει καταγραφεί ποτέ να πλήττει την Ευρώπη φέτος το καλοκαίρι, οδηγώντας σε τουλάχιστον 35.000 θανάτους. Το Ελ Νίνιο θα εντείνει ακόμη περισσότερο τις επιπτώσεις, με την κλίμακα του φαινομένου να περιγράφεται ως «πραγματικά εξωπραγματική» και επιπέδου «Γκοτζίλα».

Το Ελ Νίνιο είναι ένας φυσικός κλιματικός κύκλος, κατά τον οποίο οι αλλαγές των ανέμων στον Ειρηνικό Ωκεανό οδηγούν σε αύξηση της θερμοκρασίας των ωκεανών και στη μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων θερμότητας στην ατμόσφαιρα. Τα πιο πρόσφατα δεδομένα, από τη Δευτέρα, δείχνουν ότι η θερμοκρασία του ωκεανού στην καρδιά του Ελ Νίνιο είναι κατά 2,6°C υψηλότερη από τον μέσο όρο της τελευταίας 30ετίας. Αυτή η απόκλιση βρίσκεται ήδη πολύ κοντά στο υψηλότερο ρεκόρ που έχει καταγραφεί ποτέ στην εποχή των δορυφορικών δεδομένων (3,1°C το 2015), ενώ απομένουν ακόμη μήνες μέχρι την αναμενόμενη κορύφωσή του.

Τον Νοέμβριο η κορύφωση

Αυτή η κορύφωση προβλέπεται να φτάσει περίπου τους 4°C τον Νοέμβριο, σύμφωνα με τον μέσο όρο 14 διαφορετικών μοντέλων. Δεδομένα από την ανάλυση κοραλλιών, δακτυλίων δέντρων και ιστορικών εγγράφων υποδηλώνουν ότι κανένα Ελ Νίνιο δεν έχει φτάσει σε αυτό το επίπεδο την τελευταία χιλιετία, δήλωσε ο Ζεκ Χάουσφαδερ, αναλυτής κλίματος. Σημειώνεται ότι οποιαδήποτε απόκλιση θερμοκρασίας άνω των 0,5°C ταξινομείται ως Ελ Νίνιο.

Ένας επιπλέον λόγος ανησυχίας είναι ότι πρόσφατες έρευνες δείχνουν πως η παγκόσμια υπερθέρμανση ενισχύει πλέον τους κύκλους του Ελ Νίνιο, οι οποίοι με τη σειρά τους επιδεινώνουν τις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.

«Το Ελ Νίνιο γιγαντώνεται μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες. «Η επιστήμη δεν αφήνει περιθώρια για αμφιβολίες: ο πλανήτης βρίσκεται σε άγνωστα νερά, και αυτά τα νερά θερμαίνονται. Ο κόσμος βρίσκεται στη ζώνη κινδύνου των ακραίων καιρικών φαινομένων. Ο αγώνας τώρα διεξάγεται ανάμεσα στους αυξανόμενους κινδύνους και τη δέσμευσή μας να αναλάβουμε δράση για το κλίμα και να προστατεύσουμε τους ανθρώπους. Πρέπει να κερδίσουμε αυτόν τον αγώνα».

«Το Ελ Νίνιο έχει τη δυνατότητα να καταφέρει ένα τεράστιο πλήγμα σε κοινότητες και οικονομίες σε όλο τον κόσμο», δήλωσε η Σελέστε Σάουλο, Γενική Γραμματέας του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO) του ΟΗΕ. «Βλέπουμε ήδη αναταραχές και καταστροφές από ξηρασίες και πλημμύρες, και αναμένουμε ότι αυτές οι επιπτώσεις θα αυξηθούν καθώς το Ελ Νίνιο θα εντείνεται».

«Ποτέ άλλοτε στα 50 χρόνια ιστορίας του WMO δεν έχουμε ξεκινήσει μια τόσο μεγάλη κινητοποίηση με τις εθνικές μετεωρολογικές και υδρολογικές υπηρεσίες, οι οποίες βρίσκονται στην πρώτη γραμμή για την παροχή προγνώσεων και υπηρεσιών που σώζουν ζωές και περιουσίες. Δεν έχουμε χρόνο για χάσιμο».

Σοβαρότερα πλήττονται οι ευάλωτοι

Οι ενημερώσεις του WMO για το Ελ Νίνιο αποτελούν τις πλέον έγκυρες προγνώσεις παγκοσμίως, καθώς βασίζονται στη σύγκλιση μοντέλων από κέντρα κλιματικών προβλέψεων σε όλο τον κόσμο. Η τελευταία ενημέρωση, που δημοσιεύθηκε την Πέμπτη, αναφέρει ότι το Ελ Νίνιο έχει εδραιωθεί πλήρως και θα ενταθεί σε ένα «ιδιαίτερα ισχυρό φαινόμενο» τους επόμενους μήνες, με «σοβαρές επιπτώσεις» -όπως πλημμύρες, ξηρασία και ακραία κύματα καύσωνα- που θα διατηρηθούν μέχρι και το 2027.

Σε ορισμένες περιοχές, οι υποθαλάσσιες θερμοκρασίες των ωκεανών κατέγραψαν την πρωτοφανή αύξηση των 8°C πάνω από τον μέσο όρο κατά τη διάρκεια του Ιουλίου και των αρχών Αυγούστου.

Ο Κρις Τζακαρίνι, από τη μονάδα Energy and Climate Intelligence Unit στο Ηνωμένο Βασίλειο, δήλωσε: «Τα ακραία καιρικά φαινόμενα ανά τον κόσμο έχουν εκτοξεύσει τις τιμές των τροφίμων, πλήττοντας σοβαρότερα τους πιο ευάλωτους. Αυτό δεν αφορά μόνο τα τρόφιμα που εισάγουμε, αλλά και όσα παράγουμε εγχώρια.

Μετά από πέντε κύματα καύσωνα και εκτεταμένη ξηρασία, οι Βρετανοί αγρότες βρίσκονται πλέον αντιμέτωποι με τη χειρότερη σοδειά που έχει καταγραφεί ποτέ, το 2026. Κι όμως, αν δεν ληφθούν μέτρα, αυτά μπορεί να αποδειχθούν τα "καλά" χρόνια. Αν δεν μειώσουμε άμεσα τις εκπομπές ρύπων και δεν ενισχύσουμε την ανθεκτικότητά μας, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής θα συνεχίσουν να επιδεινώνονται, με το Ελ Νίνιο να τροφοδοτεί αυτή την τάση κάθε λίγα χρόνια».