Οίκος Fitch: Διατηρεί την Ελλάδα στο BBB – Κάτω από την Ιταλία το χρέος το 2026

Στη βαθμίδα BBB, με σταθερές προοπτικές, διατήρησε την πιστοληπτική αξιολόγηση της Ελλάδας η Fitch, αναγνωρίζοντας τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών της οικονομίας, την ανθεκτική ανάπτυξη και την επιτάχυνση της μείωσης του δημόσιου χρέους.

Στην ανακοίνωσή του, ο οίκος εκτιμά ότι η Ελλάδα θα πάψει να έχει τον υψηλότερο λόγο δημόσιου χρέους προς ΑΕΠ στην ευρωζώνη έως το τέλος του 2026, υποχωρώντας κάτω από την Ιταλία. Προβλέπει, μάλιστα, περαιτέρω αποκλιμάκωσή του στο 124,6% του ΑΕΠ το 2028, από 146,1% το 2025.

Όπως γράφει το imerisia.gr, η αξιολόγηση στηρίζεται επίσης στο κατά κεφαλήν εισόδημα και στους δείκτες διακυβέρνησης, που βρίσκονται πάνω από τη διάμεσο των χωρών της κατηγορίας BBB, καθώς και στο αξιόπιστο πλαίσιο οικονομικής πολιτικής που ενισχύεται από τη συμμετοχή στην Ευρωπαϊκή Ένωση και την ευρωζώνη.

Ωστόσο, η Fitch υπογραμμίζει ότι το δημόσιο χρέος παραμένει εξαιρετικά υψηλό, παρά την ταχεία υποχώρησή του. Παράλληλα, οι επίμονες εξωτερικές ανισορροπίες και οι διαρθρωτικοί περιορισμοί στην ανάπτυξη εξακολουθούν να επιβαρύνουν την πιστοληπτική εικόνα της χώρας.

Η μείωση του χρέους και το ταμειακό «μαξιλάρι»

Σύμφωνα με τη Fitch, η αποκλιμάκωση του χρέους τροφοδοτείται από τα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ και την ενεργή διαχείριση των υποχρεώσεων του Δημοσίου, στην οποία περιλαμβάνονται οι πρόωρες αποπληρωμές δανείων.

Παρότι το χρέος παραμένει πολύ υψηλότερο από τη διάμεσο του 56,9% του ΑΕΠ για τις χώρες με αξιολόγηση BBB, η διάρθρωσή του περιορίζει τους χρηματοδοτικούς κινδύνους. Ο οίκος αναφέρεται στη μεγάλη μέση διάρκειά του, που φτάνει τα 19 χρόνια, και στο υψηλό ποσοστό δανεισμού με ευνοϊκούς όρους και σταθερά επιτόκια.

Πρόσθετη ασφάλεια προσφέρει το ταμειακό απόθεμα, το οποίο αναμένεται να διαμορφωθεί περίπου στο 12% του ΑΕΠ το 2026. Τα χαρακτηριστικά αυτά περιορίζουν τις ανάγκες αναχρηματοδότησης και ενισχύουν την αντοχή της χώρας στις διακυμάνσεις των αγορών.

Το μέσο επιτόκιο επί του υφιστάμενου χρέους παραμένει χαμηλό, περίπου στο 1,5%, έναντι αναμενόμενης αύξησης του ονομαστικού ΑΕΠ κοντά στο 4%. Η διαφορά αυτή λειτουργεί ευνοϊκά για την περαιτέρω μείωση του λόγου χρέους προς ΑΕΠ.

Πρωτογενές πλεόνασμα 3,6% με ενσωματωμένα τα μέτρα της ΔΕΘ

Για το 2026, η Fitch προβλέπει πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης 0,6% του ΑΕΠ και πρωτογενές πλεόνασμα 3,6%. Η εικόνα συγκρίνεται ευνοϊκά με το προβλεπόμενο δημοσιονομικό έλλειμμα 3,1% στη διάμεσο των χωρών της κατηγορίας BBB.

Στις εκτιμήσεις έχουν ήδη ενσωματωθεί τα μόνιμα μέτρα που ανακοινώθηκαν στη ΔΕΘ, ύψους περίπου 0,8% του ΑΕΠ, κυρίως φορολογικές μειώσεις και στοχευμένες δαπάνες. Έχουν συνυπολογιστεί επίσης η προσωρινή ενεργειακή στήριξη και οι αυξημένες αμυντικές δαπάνες.

Ο οίκος επισημαίνει ότι τα έσοδα συνεχίζουν να αυξάνονται ταχύτερα από τις δαπάνες, με στήριξη από τις φορολογικές εισπράξεις, τις ασφαλιστικές εισφορές και τη βελτίωση της συμμόρφωσης. Παράλληλα, θεωρεί ότι η προσήλωση σε συνετά δημόσια οικονομικά έχει αποκτήσει πιο σταθερά χαρακτηριστικά.

Σε αυτό το πλαίσιο, αντιμετωπίζει τη χαλαρότερη δημοσιονομική κατεύθυνση του 2027 ως μετριασμό της προηγούμενης υπεραπόδοσης και όχι ως εξασθένηση της δημοσιονομικής πειθαρχίας. Την αξιοπιστία της πολιτικής στηρίζουν, μεταξύ άλλων, ο εγχώριος δημοσιονομικός κανόνας του 2025 που απαιτεί πρωτογενές πλεόνασμα και το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο.

Ανάπτυξη 2% με κινητήρα τις επενδύσεις

Η Fitch προβλέπει μέσο ρυθμό ανάπτυξης 2% για την περίοδο 2026–2028, με την ελληνική οικονομία να συνεχίζει να υπεραποδίδει έναντι του μέσου όρου της ευρωζώνης. Βασικοί μοχλοί παραμένουν η εγχώρια ζήτηση, ιδιαίτερα οι επενδύσεις και η ιδιωτική κατανάλωση.

Τα έργα που συνδέονται με το Next Generation EU, οι δημόσιες επενδύσεις και η συνέχεια της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης αναμένεται να στηρίξουν τον σχηματισμό παγίου κεφαλαίου. Ωστόσο, η μεγάλη βαρύτητα των επενδύσεων στο βασικό σενάριο δημιουργεί κινδύνους σε περίπτωση προβλημάτων στην υλοποίησή τους, ενώ αβεβαιότητα προέρχεται και από το εξωτερικό περιβάλλον.

Ο οίκος αναγνωρίζει ότι οι αυξημένες επενδύσεις βοηθούν στην αναπλήρωση του κεφαλαιακού αποθέματος έπειτα από μακρά περίοδο υποεπένδυσης. Επισημαίνει, όμως, ότι το πραγματικό ΑΕΠ παραμένει αισθητά χαμηλότερο από την προ κρίσης κορύφωσή του, ενώ το κατά κεφαλήν ΑΕΠ εξακολουθεί να υστερεί έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου.

Παρά την υποχώρηση της ανεργίας, οι ελλείψεις δεξιοτήτων και άλλα διαρθρωτικά εμπόδια περιορίζουν την παραγωγική δυναμικότητα. Ταυτόχρονα, η Fitch προβλέπει έλλειμμα ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών 6,5% του ΑΕΠ το 2026, με σταδιακή μόνο μείωση μεσοπρόθεσμα, συνδέοντάς το με τη χαμηλή εγχώρια αποταμίευση και τις αυξημένες εισαγωγές που απαιτούν οι επενδύσεις.

Οι προϋποθέσεις για αναβάθμιση

Ο τουρισμός, οι ευρωπαϊκοί πόροι και οι άμεσες ξένες επενδύσεις στηρίζουν τη χρηματοδότηση του εξωτερικού ελλείμματος, χωρίς, κατά τη Fitch, να αρκούν για ουσιαστική ενίσχυση των εξωτερικών μεγεθών. Η υψηλή ενεργειακή εξάρτηση αφήνει επίσης τη χώρα εκτεθειμένη σε εισαγόμενες ανατιμήσεις, συμβάλλοντας σε πληθωρισμό πάνω από τον μέσο όρο της ευρωζώνης το 2026.

Για τις τράπεζες, η αξιολόγηση είναι θετική: ο κλάδος εμφανίζεται σημαντικά ισχυρότερος και ανθεκτικότερος, με ικανοποιητική κερδοφορία, ρευστότητα και κεφαλαιακή επάρκεια. Αυτό περιορίζει την πιθανότητα να χρειαστεί κρατική στήριξη, αν και παραμένουν αδυναμίες, όπως η εξάρτηση από τις αναβαλλόμενες φορολογικές πιστώσεις και η έκθεση σε εξωτερικούς κραδασμούς.

Ως προϋποθέσεις για μελλοντική αναβάθμιση, η Fitch αναφέρει την ενίσχυση της εμπιστοσύνης σε περαιτέρω μεγάλη μείωση του χρέους, με ουσιαστικά πρωτογενή πλεονάσματα και ανθεκτική ανάπτυξη, καθώς και τη βελτίωση της παραγωγικής δυναμικότητας και των επιδόσεων της αγοράς εργασίας.

Αντίθετα, αρνητική αξιολογική κίνηση θα μπορούσε να προκύψει εάν ανακοπεί η πτωτική πορεία του χρέους, λόγω μόνιμης δημοσιονομικής χαλάρωσης ή σημαντικών ενδεχόμενων υποχρεώσεων, αλλά και από έναν κραδασμό που θα έπληττε τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης ή θα επιδείνωνε τις εξωτερικές ανισορροπίες.