Μέση Ανατολή: Η πίεση του Νετανιάχου, οι προειδοποιήσεις στον Τραμπ και η «επιχείρηση υψηλού ρίσκου»

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε στο ισραηλινό κανάλι 12 ότι θα μπορούσε να παρατείνει τον πόλεμο κατά του Ιράν για πολύ καιρό ακόμη μέχρι να πάρει τα πάντα υπό τον έλεγχό του ή να δώσει τελεσίγραφο στο καθεστώς και να τον τερματίσει νωρίτερα ζητώντας την άμεση παράδοσή τους και τον απόλυτο αφοπλισμό τους.

Τραμπ και Νετανιάχου πέτυχαν μέχρι στιγμής να «αποκεφαλίσουν» το καθεστώς, καθώς σκότωσαν από την πρώτη μέρα της επίθεσης τον Ανώτατο θρησκευτικό ηγέτη Αλί Χαμενεΐ και πολλούς πολιτικούς και στρατιωτικούς αξιωματούχους.

Ο στόχος της επίθεσης και το υψηλό ρίσκο

Στόχος του πολέμου ήταν εξαρχής ένας. Η πλήρης ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης που κυβερνά τη χώρας από το 1979.

Ο Τραμπ προειδοποιήθηκε από συμβούλους του πριν από την επίθεση, ότι επρόκειτο για μία επιχείρηση υψηλού ρίσκου αλλά που αν πετύχει θα μπορούσε να αναδιαμορφώσει τη Μέση Ανατολή προς όφελος των ΗΠΑ.

Οι Ισραηλινοί και οι Αμερικανοί περίμεναν καιρό για μία σπάνια ευκαιρία. Τη στιγμή που οι σνώτεροι πολιτικοί και στρατιωτικού ηγέτες του Ιράν θα συναντιούνταν καI θα μπορούσαν όλοι να εκτελεστούν με ένα χτύπημα.

Η μέρα έφτασε. Οι αξιωματούχοι των μυστικών υπηρεσιών εντόπισαν όχι μία αλλά τρεις τέτοιες συναντήσεις. Και μέσα σε αυτές ήταν και ο Χαμενεϊ.

Ολοι θα περίμεναν ένα χτύπημα αργά τη νύχτα, όταν υπάρχει το πέπλο του σκότους. Αυτή η επίθεση έγινε πρωί και θεωρήθηκε τακτικός αιφνιδιασμός.

Ο θάνατος του Χαμενεϊ έρχεται δύο χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου που διεξάγει το Ισραήλ έχοντας εξουδετερώσει τους επικεφαλής της Χαμάς, της Χεζμπολά και έχοντας εμμέσως συμμετάσχει στην ανατροπή του καθεστώτος Ασαντ στη Συρία.

Η επόμενη μέρα

Η επόμενη μέρα, όμως, φέρνει μεγάλη αβεβαιότητα και πιθανή αστάθεια που θέτει σε κατάσταση συναγερμού τα υπόλοιπα κράτη του Κόλπου και φέρνει στο προσκήνιο τη φιλοδοξία για μία αλλαγή καθεστώτος που έχει οδηγήσει σε παταγώδεις αποτυχίες προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις σε αντίστοιχες περιπτώσεις.

Ο Τραμπ και ο Νετανιάχου καλούν το λαό να βγει και να πάρει την τύχη τους στα χέρια τους. Πολλοί λίγοι είναι αυτοί που θεωρούν ότι αυτό είναι εφικτό.

Ηδη η CIA είχε προειδοποιήσει τον Τραμπ ότι σε περίπτωση θανάτου του Χαμενεϊ, το πιο πιθανό θα ήταν να αναλάβουν οι πιο σκληροπυρηνικοί των Φρουρών της Επανάστασης παρά ένας μετριοπαθής ηγέτης που θα ήθελε μία πιο κοσμική εκδοχή του καθεστώτος.

Ο Νετανιάχου πίεζε από το καλοκαίρι τον Τραμπ να τελειώνουν με το Ιράν. Ο Τραμπ τότε δεν είχε πειστεί και είχε κάνει τον πόλεμο των 12 ημερών με ένα χτύπημα κατά των πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν. Τώρα, τα πράγματα άλλαξαν.

«Με το Νετανιάχου είμαστε στο ίδιο μήκος κύματος» δήλωνε χθες ο Τραμπ με τον Ισραηλινό Πρωθυπουργό να προειδοποιεί για έναν πόλεμο μακράς διάρκειας.

Διαπραγμάτευση αλλά με συγκέντρωση δυνάμεων

Ο Νετανιάχου συναντήθηκε με τον Τραμπ το Δεκέμβριο στο θέρετρο του Αμερικανού Προέδρου στη Φλόριντα, όπου και οι δύο δημοσίως είπαν ότι η στρατιωτική δράση θα ήταν απολύτως δικαιολογημένη σε περίπτωση που το Ιράν επέμενε στο πυρηνικό και πυραυλικό του πρόγραμμα και τον συνάντησε ξανά το Φεβρουάριο στο Λευκό Οϊκο.

Το ιρανικό καθεστώς κλυδωνίστηκε από τις μαζικές διαδηλώσεις του Ιανουαρίου με τον Τραμπ να προειδοποιεί τότε με επίθεση, αλλά οι συνεργάτες του Τραμπ τον έπεισαν ότι δεν είχε αρκετές δυνάμεις στην περιοχή.

Από τότε, όμως, και μετά ο Τραμπ άρχισε να συγκεντρώνει μαζικές στρατιωτικές δυνάμεις στην περιοχή, ξεκινώντας παράλληλα μία διαπραγμάτευση με το καθεστώς.

Το Ιράν έδειχνε ανοιχτό να κάνει κάποιες παραχωρήσεις που δε δεχόταν στο παρελθόν αλλά φαίνεται ότι αυτό δεν ήταν αρκετό.

Η ιρανική θέση δεν ήταν κοντά στο πρόγραμμα συμβολικού εμπλουτισμού ουρανίου που οι ΗΠΑ ήταν πρόθυμες να εξετάσουν, είπαν Αμερικανοί αξιωματούχοι.

Ο Τραμπ μίλησε την Πέμπτη με τους διαπραγματευτές του Γουίτκοφ και Κούσνερ. Τον ενημέρωσαν ότι οι συνομιλίες δεν είχαν πάει καλά και ότι η Τεχεράνη δεν ήταν πρόθυμη να τερματίσει τον εμπλουτισμό ουρανίου ούτε το πυραυλικό της πρόγραμμα.

Εκεί ο κύβος ερρίφθη.

Και τώρα που άνοιξε ο ασκός του αιόλου και βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, ο κίνδυνος εμφυλίου πολέμου ή κατάρρευσης της κεντρικής εξουσίας είναι υψηλός με το πιο πιθανό σενάριο να πάρουν στα χέρια τους την εξουσία οι Φρουροί της Επανάστασης παραμερίζοντας τους κληρικούς και οδηγώντας σε ένα ακόμη πιο απολυταρχικό καθεστώς. Υπάρχει όμως, πάντα και ο κίνδυνος του εμφυλίου πολέμου μεταξύ διαφορετικών παρατάξεων και να οδηγηθεί η κατάσταση σε πλήρη αποσύνθεση αντίστοιχη με αυτή της Λιβύης.

Και αυτό που φοβούνται όλες οι γειτονικές χώρες είναι ότι ένας εμφύλιος θα μπορούσε να προκαλέσει μαζικά κύματα προσφύγων προς την Τουρκία και την Ευρώπη και να εμπλέξει και γειτονικές χώρες αποσταθεροποιώντας ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Και από τις δηλώσεις Τραμπ-Νετανιάχου, δε φαίνεται να υπάρχει μία καθαρή εναλλακτική διακυβέρνησης για την επόμενη μέρα.