Φρίκη στη Βρετανία: Το ChatGPT «οργάνωσε» σε έναν 16χρονο το πώς να βάλει τέλος στη ζωή του

Ένας «ακαδημαϊκά χαρισματικός» έφηβος από το Ηνωμένο Βασίλειο ζήτησε συμβουλές από το ChatGPT για το πώς να αφαιρέσει τη ζωή του μια ημέρα πριν το πραγματώσει, όπως ακούστηκε σε μια δημόσια έρευνα.

Ο 16χρονος Λούκα Γουόκερ, ρώτησε το chatbot τεχνητής νοημοσύνης σχετικά με την αυτοχειρία λίγες ώρες πριν από το θάνατό του στις γραμμές ενός τρένου.

Σύμφωνα με την Daily Mail, ο Λούκα – που είχε πρόσφατα αποφοιτήσει από ένα κορυφαίο ιδιωτικό σχολείο και περιγραφόταν ως «ευγενικός και καλός» – κατάφερε να παρακάμψει εύκολα τα πρωτόκολλα ασφαλείας του ChatGPT ισχυριζόμενος ότι ρωτούσε περί αυτοκτονίας για «ερευνητικούς» λόγους. Ένας αστυνομικός που διερεύνησε το θάνατό του δήλωσε ότι η ανάγνωση της συνομιλίας του Λούκα με το ChatGPT ήταν «ανατριχιαστικό και θλιβερό» και ακούστηκε ότι ζητούσε «συγκεκριμένες πληροφορίες».

Ο Λούκα, που αγαπούσε την κολύμβηση και τις γάτες, από το Γιέτλεϊ, στο Χάμπσαϊρ, πέθανε στις 4 Μαΐου 2025, αφού είπε στους γονείς του ότι πήγαινε στη δουλειά του, όπου εργάζονταν ως ναυαγοσώστης. Οι γονείς του, Σκοτ Γουόκερ και Κλερ Τσέλα, δήλωσαν ότι δεν είχαν ιδέα για τη μάχη του με την ψυχική υγεία και έκτοτε περιέγραψαν αυτή τη μάχη ως «αόρατη».

Το χρονικό της τραγωδίας

Την περίοδο που πέθανε, ο Λούκα φοιτούσε στο Sixth Form College στο Φάρνμπορο, έχοντας προηγουμένως φοιτήσει στο ιδιωτικό σχολείο Lord Wandsworth College κοντά στο Χουκ, το οποίο χρεώνει έως και 44.100 λίρες το χρόνο. Στην έρευνα στο Ιατροδικαστικό Δικαστήριο του Γουίντσεστερ, ακούστηκε ότι ο Λούκα «ήταν περιτριγυρισμένος από και υποστηριζόταν με αγάπη». Είχε κολλητούς φίλους και μια υπέροχη σχέση με την κοπέλα του. Ο πατέρας του εργαζόταν στην τεχνική υποστήριξη και πήγαινε για τρέξιμο μέχρι και 10 χιλιόμετρα με τον γιο του, όπως ακούστηκε.

Το πρωί της 4ης Μαΐου είπε στους γονείς του ότι πήγαινε στη δουλειά του. Κανείς δεν γνώριζε τα σχέδιά του ή πόσο κακή είχε γίνει η ψυχική του κατάσταση, ακούστηκε στη δημόσια έρευνα. Αφήνοντας το σπίτι στο Γιέτλεϊ στις 10:00, πήγε σε έναν σιδηροδρομικό σταθμό στο Χάμπσαϊρ. Το τηλέφωνο του Λούκα ανακτήθηκε και διερευνήθηκε από μια ομάδα ψηφιακής εγκληματολογίας της Βρετανικής Αστυνομίας Μεταφορών. Διαπιστώθηκε ότι είχε γράψει 14 μηνύματα για την οικογένεια και τους φίλους του στο ψηφιακό σημειωματάριό του για να πει «αντίο» και «σας αγαπώ».

Ο Λούκα είπε στους φίλους και στη φίλη του ότι ενώ φοιτούσε στο Lord Wandsworth College, υιοθέτησε την λογική του «να είσαι θύτης ή θύμα» και αισθανόταν «ντροπή για όσα είχε κάνει για να επιβιώσει». Ο Λούκα είχε εμπιστευτεί στους φίλους του ότι αυτή η λογική τον είχε επηρεάσει βαθιά. Ενώ φοιτούσε στο ίδιο σχολείο, ένας φίλος του είχε επίσης βάλει τέλος στη ζωή του, σχεδόν ακριβώς δύο χρόνια πριν από τον Λούκα. Είχε πει στους φίλους ότι δεν είχε υποστηριχθεί σωστά από το κολλέγιο μετά το γεγονός και ο ιατροδικαστής είπε ότι «είναι σαφές ότι αυτές οι εμπειρίες θανάτου τον επηρέασαν».

«Ανατριχιαστική συνομιλία με το ChatGPT»

Επιπλέον, ανακαλύφθηκε ότι την προηγούμενη νύχτα ο έφηβος χρησιμοποιούσε το ChatGPT για να οργανώσει την αυτοκτονία του.

Ο ανθυπαστυνόμος Γκάρι Νάιτ από τη Βρετανική Αστυνομία Μεταφορών είπε στην έρευνα ότι οι ομάδες ψηφιακής εγκληματολογίας είχαν βρει ότι χρησιμοποιούσε το ChatGPT γύρω στις 00:30, ζητώντας συμβουλές για την αυτοκτονία. «Η ανάγνωση της συνομιλίας είναι αρκετά ανατριχιαστική και θλιβερή», είπε. «Είναι προγραμματισμένο να λέει ότι μπορείτε να επικοινωνήσετε με οργανισμούς για βοήθεια, όπως οι Samaritans, αλλά ο Λούκα το παρέκαμψε αυτό, το οποίο το ChatGPT αποδέχθηκε και έδωσε τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους που κάποιος μπορεί να αυτοκτονήσει στε γραμμές τρένου. Υποθέτω ότι δεν αφορά συγκεκριμένα το ChatGPT, καθώς θα μπορούσε να γίνει μέσω Google ή ακόμη και στη βιβλιοθήκη - όπως παλιά. Είναι λυπηρό, αλλά δυστυχώς αποτελεί μέρος του σύγχρονου κόσμου».

Ο Κρίστοφερ Γουίλκινσον, ανώτερος ιατροδικαστής του Χάμπσαϊρ, είπε: «Είναι σαφές από ό,τι διάβασα ότι ζητούσε συγκεκριμένες λεπτομέρειες. Ευτυχώς, ίσως το μόνο καλό είναι ότι το ChatGPT φαίνεται να εκφράζει ως ένα βαθμό ανησυχία για το γιατί τίθενται αυτές οι ερωτήσεις, αλλά σίγουρα δεν σταματά τη συνομιλία». «Παρακάμπτεται από το άτομο που λέει ότι δεν ψάχνει για τον εαυτό του, αλλά για ερευνητικούς λόγους. Είναι σίγουρα ανησυχία που έχω, αλλά δεν μπορώ να την λύσω σήμερα λόγω της αυξανόμενης επιρροής της AI παγκοσμίως. Δεν νομίζω ότι είναι ασυνήθιστη ανησυχία, αλλά αυτό βρίσκεται εκτός της επιρροής μου για να το αλλάξω, ακόμη και αν ήθελα να κάνω μια αναφορά για πρόληψη μελλοντικών θανάτων».

Το ChatGPT είναι ένα παραγωγικό AI chatbot που αναπτύχθηκε από την OpenAI και έχει δεχτεί κριτική για την έλλειψη ασφαλείας του. Έχει χρησιμοποιηθεί επίσης από έναν άλλο 16χρονο, τον Άνταμ Ρέιν στην Καλιφόρνια, ο οποίος τον Απρίλιο του 2025 έδωσε τέλος στη ζωή του, αφού, όπως υποστηρίζουν οι δικηγόροι της οικογένειάς του σε μια συνεχιζόμενη αγωγή, το AI chatbot τον ενθάρρυνε για μήνες.

Η τοποθέτηση του ιατροδικαστή

Στην έρευνα του Λούκα, ο ιατροδικαστής κ. Γουίλκινσον είπε ότι ανησυχεί για τον αντίκτυπο των AI chatbots, αλλά πρόσθεσε ότι αισθάνεται ανίκανος να δράσει λόγω της αυξανόμενης εμβέλειας τους. Ο κ. Γουίλκινσον πρόσθεσε: «Σε κάθε περίπτωση φαίνεται ότι ο Λούκα ήταν ένα καλόκαρδο, ευαίσθητο και ήρεμο νεαρό άτομο. Ήταν ήρεμος και αγαπητός από πολλούς γύρω του. Είχε μια αγαπημένη και υποστηρικτική οικογένεια και φίλους. Ήταν ακαδημαϊκά χαρισματικός, συμπονετικός, καλός ακροατής και φίλος. Είναι σαφές ότι ο Λούκα και η προσωπικότητά του θα μπορούσαν να έχουν επηρεαστεί από μεταγενέστερα τραυματικά γεγονότα στη ζωή του. Είναι σαφές ότι ανησυχούσε όλο και περισσότερο στην καθημερινότητά του και στη δουλειά του ως ναυαγοσώστης».

«Είχε ήπια φύση. Επιπλέον, υπέφερε από χαμηλή διάθεση και ίσως αδιάγνωστη κατάθλιψη. Υπήρχε το ζήτημα του εκφοβισμού στο προηγούμενο σχολείο του και, αν και αυτό δεν είναι ασυνήθιστο, φαίνεται ότι είχε επίδραση. Το γεγονός ότι είχε γίνει θύμα εκφοβισμού και για να επιβιώσει έπρεπε να γίνει κάποιος που δεν ήθελε, ήταν ένας καθοριστικός παράγοντας για τα αυξανόμενα συναισθήματα δυσαρέσκειας και κατάθλιψης. Επίσης είχε επηρεαστεί από τον θάνατο ενός άλλου μαθητή στο προηγούμενο κολλέγιο του και είπε ότι δεν είχε υποστηριχθεί σωστά αργότερα», συμπλήρωσε.

Τι είπε η οικογένεια και οι φίλοι του έφηβου

Η φίλη του Λούκα, η Γκρέις, δήλωσε: «Αν δεν ήσουν θύτης, ήσουν θύμα. Μιλούσε για περιστατικά εκφοβισμού και μισούσε ότι δεν είχε υπάρξει πιο καλός γιατί απλώς προσπαθούσε να αποφύγει τον εκφοβισμό». Η μητέρα του Λούκα, Κλερ Τσέλα, είπε στην έρευνα: «Φαινόταν πραγματικά χαρούμενος. Ήταν περιτριγυρισμένος από και υποστηριζόμενος με αγάπη. Ενδιαφερόταν να υποστηρίζει όσους βρίσκονταν γύρω του και ήταν περήφανος που οι άνθρωποι μπορούσαν να μοιραστούν τις δυσκολίες τους μαζί του».

Σε έναν φόρο τιμής, η οικογένεια του Λούκα δήλωσε: «Ο Λούκα ήταν καλός, ευαίσθητος και ήρεμος άνθρωπος. Το σπίτι του ήταν πολύ σταθερό, είμαστε πολύ κοντά ως οικογένεια. Ζούσε μαζί με μένα, τον μπαμπά του και την μικρότερη αδελφή του, καθώς και τέσσερις γάτες που λάτρευε. Ο Λούκα ήταν υποστηριζόμενος με και περιτριγυρισμένος από αγάπη. Δεν γνωρίζαμε ότι ο Λούκα αντιμετώπιζε οποιοδήποτε πρόβλημα ψυχικής υγείας, αν και φρόντιζε να υποστηρίζει όσους αντιμετώπιζαν δυσκολίες».

Δηλώσεις εκπροσώπων του σχολείου και της OpenAI

Ένας εκπρόσωπος του Lord Wandsworth College είπε ότι ο Λούκα ήταν «πολύ αγαπητό και σεβαστό μέλος της κοινότητάς μας» και τον περιέγραψε ως «ευχάριστο, καλό νέο άτομο που συμμετείχε με ενθουσιασμό σε όλες τις πτυχές της σχολικής ζωής». «Θα τον θυμόμαστε για τις φιλίες που δημιούργησε και για τη θετική επίδραση που είχε γύρω του, ιδιαίτερα μέσω των ετήσιων μεγάλων φιλανθρωπικών κολυμβητικών αποστάσεων του, που συγκέντρωσαν χρήματα και γέννησαν ευαισθητοποίηση για καλούς σκοπούς», είπε ο εκπρόσωπος.

«Ήμασταν σοκαρισμένοι και βαθιά λυπημένοι από τον θάνατό του πέρυσι και παραμένουμε σε στενή επαφή με την οικογένειά του. Θα συνεχίσουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να υποστηρίξουμε την οικογένεια και την ευρύτερη κοινότητα. Αν και το σχολείο δεν κλήθηκε να δώσει μαρτυρία στην έρευνα, λαμβάνουμε πολύ σοβαρά υπόψη οποιεσδήποτε ανησυχίες για την ευημερία των μαθητών. Η σχολική μας κοινότητα βασίζεται σε μια ισχυρή κουλτούρα σεβασμού και υποστήριξης, όπως αντικατοπτρίζεται συνεχώς από τα σχόλια των μαθητών και από ανεξάρτητους ελέγχους. Παραμένουμε πλήρως δεσμευμένοι να εξασφαλίσουμε ότι κάθε μαθητής αισθάνεται ασφαλής, υποστηριζόμενος και εκτιμημένος», συμπλήρωσε.

Ένας εκπρόσωπος της OpenAI είπε: «Αυτή είναι μια απίστευτα τραγική κατάσταση και οι σκέψεις μας είναι με όλους όσους έχουν επηρεαστεί. Συνεχίζουμε να βελτιώνουμε την εκπαίδευση του ChatGPT ώστε να αναγνωρίζει και να ανταποκρίνεται σε σημάδια ψυχικής ή συναισθηματικής δυσφορίας, να αποκλιμακώνει συνομιλίες και να καθοδηγεί τους ανθρώπους προς πραγματική βοήθεια». «Συνεχίζουμε επίσης να ενισχύουμε τις απαντήσεις του ChatGPT σε ευαίσθητες στιγμές, συνεργαζόμενοι στενά με κλινικούς ψυχικής υγείας», πρόσθεσε.