Politico: Η πιο παράξενη Ημέρα της Νίκης για τον Πούτιν - Ο πόλεμος στην Ουκρανία και το ρίσκο της ασφάλειας

Οι σφοδρές συγκρούσεις στα ουκρανικά μέτωπα αναδεικνύουν την αδιάλλακτη εμμονή του Κρεμλίνου στη συνέχιση του πολέμου, σύμφωνα με ανάλυση του Politico. Κατά τη διάρκεια της εικοσαετούς και πλέον θητείας του στην εξουσία, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν επιδίωξε συστηματικά να μετασχηματίσει την ιστορική επέτειο μνήμης του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου σε έναν θριαμβευτικό εορτασμό της μελλοντικής στρατιωτικής ισχύος και της παγκόσμιας επιρροής της Ρωσίας.

Ωστόσο, όπως μεταδίδει το Politico, οι φετινές εκδηλώσεις για την Ημέρα της Νίκης φαίνεται να υπογραμμίζουν κυρίως την αδυναμία του να ανταποκριθεί στις προσδοκίες που ο ίδιος καλλιέργησε. Ο περιορισμένος χαρακτήρας των εορτασμών της 9ης Μαΐου, που τιμούν τη συντριβή της ναζιστικής Γερμανίας με τίμημα 27 εκατομμύρια σοβιετικές ζωές, αποτελεί την πλέον ξεκάθαρη ένδειξη πως οι επιπτώσεις της εισβολής στην Ουκρανία αγγίζουν πλέον τον σκληρό πυρήνα της ρωσικής πραγματικότητας.

Όπως παρατήρησε ο εξόριστος Ρώσος δημοσιογράφος Ντμίτρι Κολέζεφ σε πρόσφατο podcast, «θα είναι η πιο παράξενη Ημέρα της Νίκης της εποχής Πούτιν». Για πρώτη φορά μετά το 2007, η Κόκκινη Πλατεία θα στερηθεί τη διέλευση αρμάτων μάχης και εκτοξευτών πυραύλων, καταργώντας μια παράδοση στρατιωτικής επίδειξης ισχύος που καθιερώθηκε επί των ημερών του Ρώσου προέδρου.

Μια επιστροφή στην προ-ψηφιακή εποχή

Αντί για μια σύγχρονη επίδειξη δύναμης, οι κάτοικοι της Μόσχας βιώνουν μια αναγκαστική επιστροφή στο παρελθόν. Οι αρχές έχουν προχωρήσει στη διακοπή της αποστολής μηνυμάτων και της πρόσβασης στο κινητό ίντερνετ, σε μια προσπάθεια πρόληψης επιθέσεων από ουκρανικά drones. Το μέτρο αυτό έχει παραλύσει τις καθημερινές λειτουργίες της πόλης, από τις υπηρεσίες ταξί και τις παραδόσεις τροφίμων μέχρι τις συναλλαγές μέσω ΑΤΜ και τις ανέπαφες πληρωμές. Παράλληλα, σε 27 ρωσικές πόλεις οι παρελάσεις ακυρώθηκαν ολοκληρωτικά, με το Κρεμλίνο να υπεραμύνεται των περιορισμών ως αναγκαίων μέτρων απέναντι στην «τρομοκρατική απειλή του καθεστώτος του Κιέβου».

Παρά τις προσπάθειες υποβάθμισης της σημασίας της φετινής επετείου με το επιχείρημα πως δεν αποτελεί ορόσημο όπως η περσινή 80ή επέτειος, η πραγματικότητα παραμένει αμείλικτη. Οι περιορισμοί αυτοί αποκαλύπτουν τη βαθιά εμπλοκή του Πούτιν σε μια σύγκρουση που από τον Ιανουάριο έχει ξεπεράσει σε χρονική διάρκεια τη συμμετοχή της Σοβιετικής Ένωσης στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Ο αναλυτής Αντρέι Κολεσνίκοφ επισημαίνει πως τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας «αντανακλούν μια νέα φάση του πολέμου, ο οποίος τώρα φτάνει κατευθείαν στη Ρωσία, καθώς και την παράνοια των υπηρεσιών ασφαλείας». Μετά από χρόνια διαβεβαιώσεων ότι η «ειδική στρατιωτική επιχείρηση» δεν θα τάραζε την καθημερινότητα των πολιτών, το αφήγημα αυτό φαίνεται να καταρρέει οριστικά.

Η πρόκληση της διεθνούς επιρροής

Η εικόνα της Ρωσίας στο εσωτερικό δέχεται πλήγματα από τις επιθέσεις ουκρανικών πυραύλων «Flamingo» σε στρατηγικές υποδομές, ενώ η παρουσία εχθρικών drones πάνω από οικιστικές ζώνες της Μόσχας προκαλεί έντονη ανησυχία. Ταυτόχρονα, η προσδοκία για παγκόσμια επιρροή δοκιμάζεται, καθώς ο κατάλογος των ξένων προσκεκλημένων έχει συρρικνωθεί αισθητά. Σε αντίθεση με το παρελθόν, φέτος παρίστανται ελάχιστοι ηγέτες από τη Λευκορωσία, το Καζακστάν, το Κιργιζιστάν, τη Μαλαισία και το Λάος. Η άρνηση του Νικόλ Πασινιάν της Αρμενίας να παραστεί, λίγο μετά τη συνάντησή του με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, προκάλεσε την οργή της Μόσχας, παρά τις προσπάθειες του συμβούλου Γιούρι Ουσάκοφ να αποδώσει τη μικρή προσέλευση σε συνειδητή απόφαση του Κρεμλίνου.

Μόνο ο Σλοβάκος πρωθυπουργός Ρόμπερτ Φίκο προσφέρει κάποια στήριξη στο αφήγημα του Πούτιν περί ηγεσίας μιας εναλλακτικής παγκόσμιας δύναμης, αν και ο ίδιος επέλεξε να μην παρακολουθήσει την παρέλαση. Η δυσαρέσκεια αποτυπώνεται και στις δημόσιες τοποθετήσεις, όπως αυτή ενός μεσήλικα Μοσχοβίτη που αναρωτήθηκε σε δημοσκόπηση του Sotavision: «Η χώρα υφίσταται ήττες σε όλα τα μέτωπα. Τι γιορτάζουν λοιπόν [οι Ρώσοι ηγέτες];»

Το ρίσκο της ασφάλειας και η εκεχειρία

Σε μια προσπάθεια προστασίας των εορτασμών, η Ρωσία πρότεινε διήμερη εκεχειρία, η οποία όμως ακυρώθηκε στην πράξη μετά από νέες επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις, προκαλώντας την απειλή του Ζελένσκι για ανάλογη απάντηση. Σημειώνεται ότι ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε από την πλευρά του τριήμερη εκεχειρία. Η νευρικότητα του Κρεμλίνου εκδηλώνεται και με τον αποκλεισμό των ξένων δημοσιογράφων από την παρέλαση, προκειμένου να διασφαλιστεί ο απόλυτος έλεγχος της αφήγησης. Για την προστασία της πρωτεύουσας έχουν επιστρατευτεί πάνω από 40 συστήματα αεροπορικής άμυνας, γεγονός που αφήνει εκτεθειμένες άλλες περιοχές της χώρας.

Ακόμη και αν οι εκδηλώσεις ολοκληρωθούν χωρίς απρόοπτα, η Ουκρανία φαίνεται να έχει επιτύχει τον στόχο της να διαταράξει την ηρεμία της ρωσικής κοινωνίας. Η σπάνια δημόσια κριτική προς τον πρόεδρο, όπως εκφράστηκε από κάτοικο της Μόσχας που παρατήρησε ότι «ο Βλαντιμίρ Βλαντιμίροβιτς είχε την ιδέα να γιορτάσουμε [την Ημέρα της Νίκης] με μεγαλοπρέπεια», αλλά τελικά «κάτι πήγε στραβά» και «ίσως κάτι πρέπει να διορθωθεί στην ουσία», αναδεικνύει την αυξανόμενη αμφισβήτηση των επιλογών της ηγεσίας.