Κλιματική κρίση: Η μεγαλύτερη μεταλλευτική εταιρεία στον κόσμο «παγώνει» έργα απανθρακοποίησης

Η μεγαλύτερη μεταλλευτική εταιρεία στον κόσμο έχει σταματήσει ή καθυστερήσει έργα που στόχευαν στη μείωση τεράστιων ποσοτήτων εκπομπών ρύπων.

Μάλιστα, διακριτικά έχει εξετάσει σενάρια για να μεταθέσει σημαντικές επενδύσεις για το κλίμα στις δραστηριότητές της στην εξόρυξη σιδηρομεταλλεύματος στη Δυτική Αυστραλία στις επόμενες δύο δεκαετίες, σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα.

Μια αποκλειστική έρευνα, βασισμένη σε έγγραφα που διέρρευσαν στον Guardian και στο ABC, αποκαλύπτει ότι η BHP, ένας από τους ιστορικά μεγαλύτερους ρυπαντές της Αυστραλίας, εγκατέλειψε σχέδια για μια εγκατάσταση που θα μπορούσε να μειώσει σημαντικά τις εκπομπές και «πάγωσε» έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας που προορίζονταν να τροφοδοτήσουν τις δραστηριότητές της στην περιοχή Πίλμπαρα, πλούσια σε φυσικούς πόρους.

«Τα αρχεία της BHP»

Η συλλογή των εσωτερικών εγγράφων που διέρρευσαν, γνωστή ως «τα αρχεία της BHP», αποκαλύπτει ότι η εταιρεία γνώριζε πως η καθυστέρηση στη δράση για το κλίμα στην Πίλμπαρα θα αποτελούσε «κίνδυνο για τη φήμη της» και ότι η «επείγουσα απανθρακοποίηση σύμφωνα με τις δημόσιες δεσμεύσεις της BHP» ουσιαστικά στήριζε την «άδεια λειτουργίας» της.

Παρά τις προειδοποιήσεις, η εταιρεία ανακοίνωσε πέρυσι επιβράδυνση του προγράμματος απανθρακοποίησης, μειώνοντας τις δαπάνες και μεταθέτοντας ουσιαστικές επενδύσεις για τη δεκαετία του 2030 ή και αργότερα. Αυτό συνέβη παρά τη συντριπτική υποστήριξη των μετόχων για επείγουσα δράση για το κλίμα και την έγκριση από το διοικητικό συμβούλιο ενός βασικού ηλιακού έργου.

Τα έγγραφα αποκαλύπτουν ότι:

• Η πρώτη προγραμματισμένη επένδυση της BHP στο σχέδιο απανθρακοποίησης της ενδοχώρας της Πίλμπαρα - ένα ηλιακό πάρκο 50 MW και μπαταρία 20 MW στο ορυχείο Τζίμπλμπαρ - ουσιαστικά εγκαταλείφθηκε λίγο μετά την έγκριση και χρηματοδότησή της από το διοικητικό συμβούλιο στα μέσα του 2023. Η απόφαση προκάλεσε εσωτερικές επικρίσεις από εργαζομένους, ορισμένοι από τους οποίους αμφισβήτησαν το κλείσιμο ενός έργου που είχε ήδη εγκριθεί από το συμβούλιο.
• Ένα τεράστιο σύστημα σχεδόν 500 MW από ηλιακή και αιολική ενέργεια με αποθήκευση σε μπαταρίες, ικανό να ηλεκτροδοτήσει μια μικρή πόλη, έχει καθυστερήσει σημαντικά. Σύμφωνα με τα έγγραφα, το έργο «δεν θα προχωρήσει με την παρούσα μορφή του» και δεν έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση πριν από το 2031, παρότι αρχικά προβλεπόταν να αρχίσει να παρέχει ενέργεια από τον Δεκέμβριο του 2027.
• Η BHP εγκατέλειψε αθόρυβα ένα εργοστάσιο επεξεργασίας σιδηρομεταλλεύματος που θα μπορούσε να αποτρέψει 1,7 εκατ. τόνους εκπομπών ετησίως - ισοδύναμο με την απομάκρυνση περισσότερων από 350.000 αυτοκινήτων από τους δρόμους. Αυτό συνέβη παρότι το έργο είχε χαρακτηριστεί «πλήρως ευθυγραμμισμένο» με το σχέδιο κλιματικής μετάβασης της εταιρείας, το οποίο οι μέτοχοι είχαν εγκρίνει με μεγάλη πλειοψηφία.
• Η εταιρεία σχεδίαζε αρχικά να αντικαταστήσει τον στόλο των πετρελαιοκίνητων φορτηγών της - μία από τις μεγαλύτερες πηγές εκπομπών της - με ηλεκτρικά οχήματα από το 2027-28. Ωστόσο, τα έγγραφα δείχνουν ότι συνέχισε να αγοράζει ρυπογόνα πετρελαιοκίνητα φορτηγά για μακροχρόνια χρήση, συμπεριλαμβανομένης αγοράς άνω των 500 εκατ. δολαρίων για νέα φορτηγά στο Τζίμπλμπαρ. Δημόσια έγγραφα υποδηλώνουν επίσης ότι σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει πετρελαιοκίνητα φορτηγά σε ένα προτεινόμενο νέο ορυχείο στο Ministers North.

«Η BHP αρνείται να εφαρμόσει τη δική της πολιτική»

Η BHP δηλώνει ότι εξακολουθεί να επικεντρώνεται στους στόχους μείωσης εκπομπών και ότι έχει ήδη μειώσει τις εκπομπές της κατά 36% σε σχέση με τα επίπεδα του 2020, επικαλούμενη αναλύσεις που τη χαρακτηρίζουν ως έχουσα μία από τις καλύτερες επιδόσεις στον τομέα του κλίματος μεταξύ μεγάλων εισηγμένων εταιρειών. «Παρά αυτή την πρόοδο, πολλές από τις τεχνολογίες που θα χρειαστεί η βιομηχανία εξόρυξης για να πετύχει μηδενικές καθαρές εκπομπές δεν είναι ακόμη έτοιμες για ευρεία εφαρμογή», δήλωσε εκπρόσωπος της εταιρείας.

Ειδικοί και περιβαλλοντικές οργανώσεις εξέφρασαν ανησυχίες ότι η αποτυχία της BHP να απανθρακοποιηθεί άμεσα θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο τους εθνικούς στόχους της Αυστραλίας για το κλίμα, συμπεριλαμβανομένης της μείωσης εκπομπών κατά 43% έως το 2030 σε σχέση με τα επίπεδα του 2005. «Η BHP ουσιαστικά θέτει σε κίνδυνο τους στόχους εκπομπών της Αυστραλίας», δήλωσε ο Τιμ Μπάκλεϊ από τη δεξαμενή σκέψης Climate Energy Finance. «Είναι η μεγαλύτερη εταιρεία στην Αυστραλία και η ετήσια έκθεσή της δείχνει αύξηση εκπομπών μεταξύ του οικονομικού έτους 2025 και του 2030. Δεν επιδεικνύει ηγεσία και αρνείται να εφαρμόσει τη δική της πολιτική».

Η Ναόμι Χόγκαν από το Αυστραλιανό Κέντρο για την Εταιρική Υπευθυνότητα δήλωσε ότι οι ενέργειες της εταιρείας έχουν δυσανάλογα μεγάλη επιρροή στην προώθηση της κλιματικής δράσης, συμπεριλαμβανομένης της ανάπτυξης τεχνολογιών για ηλεκτρικά φορτηγά και σιδηρόδρομους. «Οι μεγάλες μεταλλευτικές εταιρείες δεν είναι απλώς “συμμετέχοντες” στην ενεργειακή μετάβαση», είπε. «Μπορούν να τη διαμορφώσουν μέσω της κλίμακας και της αγοραστικής τους δύναμης».

Οι δηλώσεις της εταιρείας για ενέργειες απανθρακοποίησης

Η BHP είναι ένας από τους ιστορικά μεγαλύτερους ρυπαντές παγκοσμίως, αλλά εδώ και χρόνια προσπαθεί να επανατοποθετηθεί ως ηγέτης του κλάδου στο θέμα του κλίματος. Έχει θέσει στόχο μείωσης εκπομπών κατά 30% έως το 2030 και επίτευξης καθαρών μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Το 2019, ο τότε διευθύνων σύμβουλος Άντριου Μακένζι είχε δηλώσει ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα συνιστά «υπαρξιακό» κίνδυνο και ότι η αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής θα απαιτούσε «τη μεγαλύτερη παγκόσμια κινητοποίηση μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Ωστόσο, τα αρχεία της BHP δείχνουν ότι μέσα σε έξι χρόνια η εταιρεία εξέταζε σενάρια που θα καθυστερούσαν δραματικά βασικές πρωτοβουλίες απανθρακοποίησης στη δραστηριότητά της εξόρυξης σιδηρομεταλλεύματος στη Δυτική Αυστραλία. Ένα υπόμνημα του Μαΐου 2025, που είδε ο Guardian, δείχνει ότι η BHP δεν θεωρούσε πλέον εφικτό το τρέχον σχέδιο απανθρακοποίησης, υποστηρίζοντας ότι είχε «χαμηλή πιθανότητα επιτυχίας» και αποδίδοντας την κατάσταση στην αργή τεχνολογική πρόοδο των κατασκευαστών φορτηγών. «Η ανάγκη για εξασφάλιση παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας και αποθήκευσης έως το 2030 έχει μειωθεί», ανέφερε το έγγραφο.

Το υπόμνημα εξετάζει μεγάλες καθυστερήσεις σε βασικά έργα απανθρακοποίησης, περιλαμβανομένων δύο επιλογών για αναβολή της ηλεκτροδότησης των ρυπογόνων στόλων φορτηγών και τρένων έως το 2035 ή το 2040, καθώς και μιας τρίτης επιλογής που προβλέπει απλώς να μην γίνει καμία ενέργεια. Αναφέρεται επίσης ότι οι πρώτες μελέτες για το εμβληματικό έργο ανανεώσιμων πηγών ενέργειας της BHP, σχεδόν 500 MW ηλιακής και αιολικής ενέργειας με αποθήκευση, θα «καθυστερήσουν».

Το έργο θα μπορούσε να παράγει αρκετή ενέργεια ώστε να τροφοδοτεί μια μικρή πόλη και να καλύπτει έως και το 70% της ενέργειας που χρησιμοποιείται στο εσωτερικό δίκτυο που εξυπηρετεί τις δραστηριότητες της BHP στη Δυτική Αυστραλία. Ένα προτεινόμενο δεύτερο στάδιο θα αύξανε περαιτέρω την παραγωγή ανανεώσιμης ενέργειας. Ωστόσο, τα έγγραφα δείχνουν ότι το έργο δεν έχει εξασφαλισμένη χρηματοδότηση πριν από το 2031 και ότι ήδη από πέρυσι η BHP είχε αναφέρει ότι «δεν θα προχωρήσει με την παρούσα μορφή του».

Οι ισχυρισμοί της εταιρείας

Σε ανακοίνωσή της, η BHP δήλωσε ότι η πορεία της προς τις καθαρές μηδενικές εκπομπές εξαρτάται από τεχνολογικές εξελίξεις σε φορτηγά, τρένα και μπουλντόζες, οι οποίες δεν είναι ακόμη έτοιμες για εφαρμογή σε μεγάλη κλίμακα. «Για παράδειγμα, καμία μεταλλευτική επιχείρηση στην Αυστραλία δεν χρησιμοποιεί σήμερα κρίσιμα ηλεκτρικά φορτηγά 240 τόνων με μπαταρία, επειδή η τεχνολογία δεν είναι αρκετά εξελιγμένη ώστε να λειτουργήσει σε επιχειρησιακό στόλο», ανέφερε εκπρόσωπος. Η εταιρεία δοκιμάζει ηλεκτρικά φορτηγά και ηλεκτρικούς σιδηροδρόμους στην Πίλμπαρα και χρησιμοποιεί ηλιακή ενέργεια για να καλύπτει το 30% των αναγκών των εγκαταστάσεών της στο Πορτ Χέντλαντ.

Το Επιμελητήριο Ορυκτών και Ενέργειας Δυτικής Αυστραλίας, ένας βιομηχανικός φορέας, δήλωσε ότι η μετάβαση σε ηλεκτροκίνητες μεταφορές είναι εξαιρετικά περίπλοκη και απαιτεί συντονισμένη προσπάθεια ολόκληρου του κλάδου. «Δεν υπάρχει σήμερα πουθενά στον κόσμο μεταλλευτική δραστηριότητα με την κλίμακα, την πολυπλοκότητα και τις συνθήκες λειτουργίας της Πίλμπαρα που να λειτουργεί με πλήρως ηλεκτροκίνητο στόλο μεταφοράς, επειδή η τεχνολογία απλώς δεν υπάρχει ακόμη», δήλωσε ο διευθύνων σύμβουλος Άαρον Μόρεϊ. «Εταιρείες όπως η BHP, η Rio Tinto και η Fortescue επενδύουν σημαντικά και συνεργάζονται με κατασκευαστές εξοπλισμού για να αλλάξουν αυτή την κατάσταση».

Ωστόσο, η Χόγκαν υποστήριξε ότι οι μεγάλες μεταλλευτικές εταιρείες πρέπει να κάνουν περισσότερα. «Η συνεχιζόμενη επένδυση σε πετρελαιοκίνητα φορτηγά και η επίκληση τεχνολογικών καθυστερήσεων δείχνουν ότι η BHP και η Rio Tinto παίρνουν παθητικό ρόλο στην απανθρακοποίηση», είπε. «Αυτή τη στιγμή θα μπορούσαν να αυξήσουν τις επενδύσεις και να επιταχύνουν τις δοκιμές και την πρώιμη εφαρμογή τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών, ώστε να επηρεάσουν τις βασικές επενδυτικές αποφάσεις».