«Σαν ένα τρένο που χτυπά καρπούζι»: Όρκες χτυπούν με βία και διαλύουν ψάρι που ζυγίζει δύο τόνους

Πόσο δυνατά πρέπει να εμβολίσεις ένα ψάρι για να το κάνεις να εκραγεί; Την απάντηση μπορεί να σας τη δώσει μια όρκα.

Η τακτική του να πέφτουν μεγάλα βαριά ψάρια με ορμή και δύναμη πάνω σε μικρότερα ώστε να τα μετατρέψουν σε πολτό είναι μια, προηγουμένως, άγνωστη συνεργατική στρατηγική σίτισης μεταξύ των ορκών, επιστημονικά γνωστή ως Orcinus orca.

Το 2024 και το 2025, δύτες κατέγραψαν υποβρύχιο βίντεο από δύο τέτοια περιστατικά στον Ειρηνικό Ωκεανό και στον Κόλπο της Καλιφόρνια. Το υλικό υποδηλώνει ότι το βίαιο χτύπημα με το σώμα μπορεί να εξυπηρετεί την εξασφάλιση ενός γεύματος ή ίσως να αποτελεί μια μορφή παιχνιδιού για τις όρκες, ανέφεραν ερευνητές την Πέμπτη στο περιοδικό Frontiers in Ethology.

«Κατέγραψα το πρώτο περιστατικό σε βίντεο πριν από αρκετά χρόνια και δεν μπορούσα να πιστέψω αυτό που έβλεπα», δήλωσε η επικεφαλής της μελέτης, Κάθριν Έιρς, ερευνητική επιστήμονας για τη μη κερδοσκοπική οργάνωση θαλάσσιας προστασίας Beneath the Waves και η πρώτη που κατέγραψε σε βίντεο τον εμβολισμό των ορκών με υψηλή ταχύτητα.

Η Έιρς μελετά καρχαρίες, αλλά η παρατήρηση ορκών που κυνηγούσαν καρχαρίες στον Κόλπο της Καλιφόρνια πυροδότησε το ενδιαφέρον της για τη συμπεριφορά της φάλαινας δολοφόνου. Κατέγραψε τη συνάντηση στις 29 Ιουλίου 2024, ενώ καταδυόταν ως οδηγός σε θαλάσσιο σαφάρι με την ομάδα Latitude Encounters, κοντά στις ακτές του Σαν Χοσέ δελ Κάμπο στη μεξικανική πολιτεία Μπάχα Καλιφόρνια Σουρ.

«Η ίδια η συμπεριφορά του συνεργατικού εμβολισμού δεν μου ήταν εντελώς άγνωστη, καθώς είχα παρατηρήσει στο παρελθόν παρόμοιο συντονισμένο εμβολισμό κατά τη διάρκεια κυνηγιού που περιλάμβανε έναν φαλαινοκαρχαρία», δήλωσε στο CNN μέσω email. Οι όρκες έχουν επίσης απασχολήσει τα πρωτοσέλιδα τα τελευταία χρόνια επειδή συνεργάζονται για να εμβολίζουν και να βυθίζουν γιοτ σε νερά κοντά στην Ισπανία και την Πορτογαλία.

«Αυτό που ήταν μοναδικό σε αυτή την περίπτωση ήταν το αποτέλεσμα», δήλωσε η Έιρς. «Το να βλέπεις το φεγγαρόψαρο να κομματιάζεται σε αμέτρητα κομμάτια δεν έμοιαζε με τίποτα από όσα είχα συναντήσει στο παρελθόν». Η κατάπληξή της ήταν ακουστή καθώς κατέγραφε το επεισόδιο του εμβολισμού. «Ω, θεέ μου!» αναφωνούσε επανειλημμένα.

«Νεοκαταγεγραμμένη συμπεριφορά»

Ένα δεύτερο βίντεο με όρκες να κρατούν και στη συνέχεια να εμβολίζουν ένα φεγγαρόψαρο βιντεοσκοπήθηκε από άλλον διοργανωτή περιοδειών στον Κόλπο της Καλιφόρνια τον Σεπτέμβριο. Και τα δύο περιστατικά έδειξαν ομαδική εργασία: μία όρκα κρατούσε ένα φεγγαρόψαρο από την ουρά του, ενώ μια άλλη όρκα κολυμπούσε προς το ψάρι με μεγάλη ταχύτητα. Στιγμές πριν από τη σύγκρουση, η όρκα που το συγκρατούσε το άφησε, και η συνεργάτης της έπεσε πάνω στο φεγγαρόψαρο σαν τραίνο που χτυπά καρπούζι. Στη συνέχεια, οι νεαρές όρκες καταβρόχθισαν τα κομμάτια του ψαριού που επέπλεαν στο νερό, ενώ οι γηραιότερες έσκιζαν ό,τι είχε απομείνει από το πτώμα του φεγγαρόψαρου.

Τα φεγγαρόψαρα αυτού του είδους είναι από τα βαρύτερα ψάρια στον κόσμο, ζυγίζοντας περισσότερα από 1.800 κιλά και φτάνοντας σε μήκος έως και τα 3 μέτρα. Οι όρκες συχνά συντονίζουν τις επιθέσεις τους σε ζεύγη ή ομάδες όταν στοχεύουν μεγάλα θηράματα. Ωστόσο, αυτό το βίαιο χτύπημα σαν τορπίλη και η επακόλουθη έκρηξη του ψαριού δεν είχαν παρατηρηθεί ποτέ ξανά και ήταν «μια απίστευτη συμπεριφορά για να τη δει κανείς», δήλωσε η Μόνικα Βίλαντ Σιλντς, διευθύντρια του Orca Behavior Institute.

«Απλά για πλάκα»

Οι όρκες είναι επίσης γνωστό ότι παίζουν με τη νεκρή τροφή. Ορισμένες στα ανοικτά της πολιτείας της Ουάσινγκτον έχουν φορέσει νεκρούς σολομούς ως καπέλα. Άλλες απλώνουν έντερα φώκιας πάνω στα πτερύγιά τους ή πετούν εκ περιτροπής δέρματα θαλάσσιων λεόντων στον αέρα, δήλωσε η Σιλντς. «Έχουμε επίσης δει αλληλεπιδράσεις με πολλά άλλα αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων γιγαντιαίων φυκιών, επιπλεόντων ξύλων και παγίδων για καβούρια», είπε. «Σε πολλές από αυτές τις περιπτώσεις δεν φαίνεται να υπάρχει λειτουργικός λόγος για αυτές τις συμπεριφορές εκτός από το παιχνίδι».

Με άλλα λόγια, είναι πιθανό οι όρκες να χτυπούν τα φεγγαρόψαρα καθαρά για ψυχαγωγία. Η Έιρς σημείωσε μια μεγάλη πληγή στο σώμα του ψαριού πριν από τη σύγκρουση, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι όρκες είχαν τραφεί από το πλάσμα πριν το διαλύσουν σε κομμάτια.