Πόλεμος στην Ουκρανία: Από τη Μόσχα στο Κίεβο οι απεσταλμένοι Τραμπ - Το αγκάθι των εδαφών και η «νέα πρόταση»

Οι ειδικοί απεσταλμένοι των ΗΠΑ Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ είχαν συνομιλίες με τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι για τον τερματισμό του πολέμου της Ρωσίας εναντίον της χώρας του, πραγματοποιώντας την πρώτη τους επίσκεψη στο Κίεβο από την έναρξη της πλήρους κλίμακας ρωσικής εισβολής τον Φεβρουάριο του 2022.

Η συνάντηση της Κυριακής (6/9) πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά τη συνάντηση των δύο ανδρών με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Μόσχα. «Είναι πολύ σημαντικό ότι η αντιπροσωπεία έφτασε για να μας συναντήσει. Περιμέναμε πολύ καιρό τον Στιβ και τον Τζάρεντ, τον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ», δήλωσε ο Ζελένσκι, ευχαριστώντας τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, που «τους επέτρεψε να έρθουν» παρά τον πόλεμο. «Για εμάς, είναι πολύ σημαντικό να κάνουμε ό,τι μπορούμε ώστε αυτός ο πόλεμος να τελειώσει», πρόσθεσε.

«Είχαμε μια πολύ ουσιαστική συζήτηση, συγκεκριμένη, σημαντική, και είμαστε πολύ ενθαρρυμένοι και προσβλέπουμε στη συνέχισή της για όσο χρειαστεί», δήλωσε ο Γουίτκοφ μετά τις συνομιλίες. Από την πλευρά του, ο Κούσνερ δήλωσε ότι ο Τραμπ ήθελε «όχι μόνο να βρούμε πώς θα τερματίσουμε τον τρέχοντα πόλεμο, αλλά και πώς θα δημιουργήσουμε τις κατάλληλες συνθήκες και ρυθμίσεις για μια μακροπρόθεσμη, διαρκή ειρήνη», προσθέτοντας ότι η αμερικανική ομάδα «έμαθε πολλά από το ταξίδι».

Σύμφωνα με το Al Jazeera, από τις συνομιλίες δεν προέκυψαν πολλές νέες πληροφορίες. Ο πρόεδρος Ζελένσκι είπε ότι, όταν πρόκειται για τα πιο σημαντικά ζητήματα, όπως το ζήτημα των εδαφών, αυτό θα πρέπει να γίνει σε επίπεδο ηγετών, κάτι που έχει πει ξανά και ξανά. Ωστόσο, το πραγματικό συμπέρασμα εδώ ήταν η ίδια η επίσκεψη των Αμερικανών απεσταλμένων στην Ουκρανία και η υπόσχεση ότι ενδέχεται να επιστρέψουν.

«Εδώ είμαστε όλοι στην ίδια πλευρά»

Νωρίτερα, ο Ζελένσκι δημοσίευσε βίντεο στο οποίο εμφανίζεται να συναντά τους απεσταλμένους του Τραμπ στο κέντρο του Κιέβου, γράφοντας: «Οι συνομιλίες ξεκίνησαν». Παρόντες ήταν επίσης ανώτατοι Ουκρανοί αξιωματούχοι ασφαλείας και διαπραγματευτές.

Οι σύμβουλοι εθνικής ασφάλειας της Βρετανίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας συμμετείχαν στον δεύτερο γύρο συνομιλιών στην ουκρανική πρωτεύουσα μαζί με τον Ουκρανό πρόεδρο, τον Κούσνερ και τον Γουίτκοφ. «Είμαστε ευγνώμονες που οι Ευρωπαίοι είναι μαζί μας σήμερα… Εδώ είμαστε όλοι στην ίδια πλευρά», δήλωσε ο Ζελένσκι.

Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι έφτασαν στην ουκρανική πρωτεύουσα με τρένο από την Πολωνία, ελπίζοντας να αναζωογονήσουν τις διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό της χειρότερης σύγκρουσης στην Ευρώπη από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, έπειτα από ένα καλοκαίρι αυξημένων εντάσεων. Αν και ο Γουίτκοφ και ο Κούσνερ έχουν επισκεφθεί τη Μόσχα οκτώ φορές, μέχρι τώρα δεν είχαν πραγματοποιήσει συνομιλίες στο Κίεβο.

Ο Ζελένσκι πήγε τους Αμερικανούς απεσταλμένους στον ιστορικό καθεδρικό ναό της Αγίας Σοφίας του Κιέβου, ο οποίος βρίσκεται απέναντι από το κτίριο της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας (SBU), το οποίο επλήγη από ρωσικό drone την Παρασκευή (4/9).

Η τεσσεράμισι ετών ρωσική εισβολή στην Ουκρανία έχει σκοτώσει εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους και έχει εκτοπίσει εκατομμύρια. Προηγούμενοι γύροι ειρηνευτικών συνομιλιών με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ, τους οποίους ενθάρρυνε ο Τραμπ, ο οποίος είχε προεκλογικά υποσχεθεί να τερματίσει γρήγορα τον πόλεμο, έχουν αποφέρει ελάχιστα αποτελέσματα. Την Παρασκευή άφησε να εννοηθεί ότι οι ΗΠΑ έχουν μια νέα πρόταση, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Ζελένσκι: «Θα συνεχιστεί ο πόλεμος»

Μετά το πέρας των συνομιλιών, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι παρά την «θετική» αποτίμησή του για τις συνομιλίες με τους Αμερικανούς απεσταλμένους, ο πόλεμος κατά της Ρωσίας φαίνεται ότι πρέπει να συνεχιστεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα αυτού, «επί του παρόντος». «Ελπίζουμε ειλικρινά να καταλήξουμε σε συμφωνίες με τους Αμερικανούς εταίρους μας και βασιζόμαστε στη στήριξη των Ευρωπαίων εταίρων μας, εάν ο πόλεμος παραταθεί κατά τη διάρκεια του χειμώνα, κάτι που φαίνεται να ισχύει επί του παρόντος», δήλωσε ο Ζελένσκι στην συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε μετά τις συνομιλίες.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε παράλληλα ότι το εδαφικό, που είναι κεντρικό ζήτημα στη σύγκρουση μεταξύ της Ουκρανίας και της Ρωσίας, δεν μπορεί να επιλυθεί παρά μόνο στις συναντήσεις μεταξύ αρχηγών κρατών. «Θέλω να επιμείνω στη θέση μου, η οποία είναι ότι τόσο περίπλοκα θέματα δεν μπορούν να επιλυθούν παρά μόνο σε επίπεδο ηγετών», δήλωσε στη συνέντευξη Τύπου.

Ο Ζελένσκι ζητά εδώ και πολύ καιρό μια συνάντηση με τον ομόλογό του, Βλαντίμιρ Πούτιν, για να διευθετηθεί το ζήτημα των εδαφών, κάτι που το Κρεμλίνο αρνείται να κάνει. Ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε επίσης ότι οι αντιπροσωπείας των ΗΠΑ και της Ουκρανίας συζήτησαν για την ασφάλεια και τις οικονομικές εγγυήσεις για το Κίεβο, καθώς και για ένα σχέδιο ευημερίας.

«Εξαιρετικά χρήσιμη» συνάντηση

Ο σύμβουλος του Κρεμλίνου Γιούρι Ουσακόφ περιέγραψε τη συνάντηση του Σαββάτου (5/9) στη Μόσχα, η οποία διήρκεσε περισσότερες από τρεις ώρες, ως «εξαιρετικά χρήσιμη», ενώ αξιωματούχος του Λευκού Οίκου δήλωσε στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters ότι τα επόμενα βήματα θα ανακοινωθούν τις επόμενες εβδομάδες. Ο Ουσακόφ χαρακτήρισε τις συνομιλίες «εξαιρετικά ειλικρινείς», λέγοντας ότι η αμερικανική ομάδα «κατέθεσε μια σειρά από ιδέες σχετικά με πιθανές οδούς προς μια διευθέτηση», χωρίς ωστόσο να δώσει λεπτομέρειες.

Σε τηλεοπτικές δηλώσεις του πριν από τις συνομιλίες, ο Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία θα διασφαλίσει την ασφάλεια των απεσταλμένων όσο βρίσκονται στο Κίεβο. «Θα κάνουμε ό,τι εξαρτάται από εμάς για να διασφαλίσουμε την ασφάλεια της διαπραγματευτικής διαδικασίας και διαμεσολαβητών όπως εσείς», είπε ο Πούτιν στον Γουίτκοφ και τον Κούσνερ. Νωρίτερα το Σάββατο, ο Πούτιν είχε ευχαριστήσει τον Τραμπ που επιμένει στις προσπάθειές του να τερματίσει τον πόλεμο, παρά το γεγονός ότι αυτό «δεν είναι απλό».

Ο Τραμπ δήλωσε ξανά την Παρασκευή (4/9) ότι οι απεσταλμένοι του μεταφέρουν μια «πρόταση» για τον τερματισμό των μαχών. «Έχουμε μια ιδέα για την ειρήνη», είπε, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Οι προσπάθειες των ΗΠΑ μέχρι στιγμής έχουν αποτύχει να επιφέρουν μια σημαντική εξέλιξη στον πόλεμο, εν μέρει λόγω του πολέμου ΗΠΑ-Ισραήλ εναντίον του Ιράν.

Εν τω μεταξύ, η Ρωσία έχει καταλάβει μεγάλες εκτάσεις της ανατολικής και νότιας Ουκρανίας και ο Πούτιν έχει επιμείνει ότι η Μόσχα σκοπεύει να καταλάβει και το υπόλοιπο ανατολικό τμήμα. Στις προηγούμενες συνομιλίες, οι δύο πλευρές παρέμειναν σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους σε μια σειρά από βασικά ζητήματα, μεταξύ των οποίων και το μέλλον των ανατολικών περιοχών της Ουκρανίας, του Λουχάνσκ και του Ντονέτσκ.

Η Ρωσία έχει απαιτήσει από την Ουκρανία να αποσυρθεί από μια εδραιωμένη ζώνη πόλεων που εξακολουθεί να ελέγχει εκεί, όμως το Κίεβο έχει αρνηθεί, εκτιμώντας ότι μπορεί να συνεχίσει να αντέχει για χρόνια. Για την Ουκρανία, οι ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας από τους Ευρωπαίους συμμάχους της και τις ΗΠΑ είναι κρίσιμης σημασίας, ώστε να αποτραπεί μια νέα ρωσική εισβολή.

Όχι πλήγματα στις πρωτεύουσες

Τόσο η Ρωσία όσο και η Ουκρανία δεσμεύτηκαν να μην πλήξουν η μία την πρωτεύουσα της άλλης για τρεις ημέρες γύρω από την επίσκεψη της αμερικανικής ομάδας. Ωστόσο, παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός για τις δύο πόλεις, οι μάχες συνεχίστηκαν αλλού.

Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την Κυριακή (6/9) ότι οι δυνάμεις του έπληξαν ένα ουκρανικό φορτηγό πλοίο στη Μαύρη Θάλασσα, το οποίο, σύμφωνα με το υπουργείο, μετέφερε στρατιωτικό εξοπλισμό που είχε προμηθεύσει ο στρατός της Ουκρανίας από δυτικές χώρες, μετέδωσε το ρωσικό κρατικό πρακτορείο ειδήσεων Tass.

Το υπουργείο ανέφερε νωρίτερα ότι κατέρριψε 400 drones μέσα στις προηγούμενες 24 ώρες, σύμφωνα με το πρακτορείο ειδήσεων Interfax. Πρόσθεσε ότι κατά τη διάρκεια της ημέρας πραγματοποιήθηκαν πλήγματα σε εγκαταστάσεις ουκρανικών υποδομών που χρησιμοποιούνται από τις ένοπλες δυνάμεις της χώρας, καθώς και σε χώρους αποθήκευσης drones.

Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία, εν τω μεταξύ, ανέφερε ότι η Ρωσία εξαπέλυσε κατά τη διάρκεια της νύχτας επίθεση με 108 drones και πυραύλους. Ανέφερε επίσης την Κυριακή ότι έπληξε το διυλιστήριο πετρελαίου του Ριαζάν, περίπου 480 χιλιόμετρα μέσα στο ρωσικό έδαφος, κατά τη διάρκεια της νύχτας, προκαλώντας πυρκαγιά.