Χάος στην Αλβανία: Στις φλόγες τράπεζες, υπουργεία και κτίρια εν μέσω φοιτητικών διαδηλώσεων

Το υπουργείο Παιδείας της Αλβανίας τυλίχθηκε στις φλόγες την Τετάρτη (14/10), κατά τη δεύτερη ημέρα των φοιτητικών διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς και για τα προβλήματα στην εκπαίδευση, ενώ η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και εκτόξευσε νερό με αντλίες για να διαλύσει το πλήθος στα Τίρανα.

Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας. Ορισμένοι πέταξαν τούβλα στο κτίριο, έσπασαν τα μεταλλικά προστατευτικά κιγκλιδώματα στα πεζοδρόμια και ανέτρεψαν κάδους απορριμμάτων.

Φωτιά ξέσπασε επίσης σε υποκατάστημα τράπεζας που βρίσκεται σε κοντινή απόσταση, σύμφωνα με αυτόπτη μάρτυρα του Reuters.

Πρόκειται για το πιο βίαιο ξέσπασμα των διαδηλώσεων κατά της διαφθοράς, οι οποίες ξεκίνησαν τον Μάιο και αποτελούν ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση για την κυβέρνηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.

«Η διαμαρτυρία είναι ένα νόμιμο δικαίωμα, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως δικαιολογία για τη βία, την καταστροφή της πόλης ή τις άγριες συγκρούσεις στη μέση του δρόμου», δήλωσε η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Αλμπάνα Κότσιου, σε ανάρτησή της στο Facebook. «Καλώ τους φοιτητές και κάθε έντιμο πολίτη που πιστεύει στο δικαίωμα της διαμαρτυρίας: Αποστασιοποιηθείτε από τη βία και τους βανδαλισμούς!», πρόσθεσε.

Οι διοργανωτές των φοιτητικών κινητοποιήσεων ανέφεραν ότι η διαμαρτυρία αφορά τις συνθήκες στα πανεπιστήμια, το κόστος της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, την οικονομική στήριξη των φοιτητών και τις προοπτικές απασχόλησης μετά την αποφοίτηση.

Τι συνέβη στις φοιτητικές διαδηλώσεις στα Τίρανα

Σύμφωνα με την DW, η αστυνομία ανέπτυξε δυνάμεις αντιμετώπισης ταραχών και έκανε χρήση δακρυγόνων και υδροβόλων οχημάτων για να διαλύσει το πλήθος στην πρωτεύουσα, τα Τίρανα. Χιλιάδες διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το υπουργείο Παιδείας, πολλοί από τους οποίους είχαν καλυμμένα τα πρόσωπά τους. 

Η διαδήλωση ξεκίνησε την Τρίτη (13/10) με ειρηνική συγκέντρωση αρκετών εκατοντάδων ατόμων έξω από το υπουργείο, ωστόσο γρήγορα κλιμακώθηκε και σε ορισμένα σημεία εξελίχθηκε σε βίαια επεισόδια. Νωρίς την Τετάρτη, η αστυνομία ανακοίνωσε ότι είχαν γίνει περίπου 40 προσαγωγές και ότι 13 άνθρωποι είχαν τραυματιστεί, μεταξύ των οποίων έξι αστυνομικοί. Οι αναταραχές συνεχίστηκαν για αρκετή ώρα μετά την ανακοίνωση των συγκεκριμένων στοιχείων.

Η κυβέρνηση κάνει λόγο για «ενορχηστρωμένη βία»

Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Αλμπάνα Κότσιου, ανάρτησε στο Facebook βίντεο από τις διαδηλώσεις, δηλώνοντας ότι «είναι αποκαρδιωτικό να βλέπει κανείς την κουλτούρα της διαμαρτυρίας να εκφυλίζεται σε ενορχηστρωμένη βία». Όπως ανέφερε, οι επιθέσεις κατά θεσμών και αστυνομικών, καθώς και η «παράλογη καταστροφή δημόσιας περιουσίας», δεν αποτελούν «τη γλώσσα με την οποία θα έπρεπε να εκφράζονται οι νέοι».

Αντίθετα, υποστήριξε ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες θυμίζουν «παλιές συνήθειες εκείνων που χρησιμοποιούν τους νέους για να συγκαλύψουν τη δική τους πολιτική ανεπάρκεια». Σε άλλη ανάρτησή της, η Κότσιου κάλεσε τους φοιτητές που πιστεύουν στο δικαίωμα της διαμαρτυρίας να «αποστασιοποιηθούν» από τη «βία και τους βανδαλισμούς».

Η «Επανάσταση των Φλαμίνγκο» και η δυσαρέσκεια για το πολιτικό σύστημα

Γενικότερα, η Αλβανία έχει βρεθεί αντιμέτωπη με μια σειρά διαδηλώσεων από τις αρχές του έτους, οι οποίες είναι γνωστές σε ορισμένες περιπτώσεις ως «Επανάσταση των Φλαμίνγκο». Οι κινητοποιήσεις πυροδοτήθηκαν, τουλάχιστον εν μέρει, από ένα αμφιλεγόμενο κατασκευαστικό έργο στις ακτές της Αδριατικής, σε προστατευόμενη περιοχή όπου ζουν φλαμίνγκο.

Ωστόσο, οι διαδηλώσεις, οι οποίες συνδέονται εν μέρει με περιβαλλοντικά ζητήματα, εκφράζουν επίσης μια ευρύτερη δυσαρέσκεια απέναντι στις κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις της Αλβανίας. Οι Σοσιαλιστές του πρωθυπουργού Έντι Ράμα και οι δεξιοί Δημοκρατικοί του Σαλί Μπερίσα εναλλάσσονται στην εξουσία για περισσότερα από 30 χρόνια, από την περίοδο της δημοκρατικής μετάβασης στη μετακομμουνιστική Αλβανία, μετά το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί και ο χρόνος εκδήλωσης των διαδηλώσεων, καθώς ξεκίνησαν ενώ τις τελευταίες εβδομάδες υπήρχε έντονη διεθνής δημοσιότητα γύρω από τις μαζικές μαθητικές και φοιτητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία, οι οποίες οδήγησαν επίσης σε σκηνές έντασης και συγκρούσεων με την αστυνομία.

Οι αναταραχές εντάσσονται σε ένα ευρύτερο κύμα φοιτητικού ακτιβισμού που εξαπλώνεται στην Ευρώπη, με επίκεντρο την εκπαίδευση και τις συνθήκες διαβίωσης. Στη Γαλλία, μαθητές λυκείων πραγματοποιούν εδώ και εβδομάδες διαδηλώσεις και αποκλεισμούς σχολείων, ζητώντας περισσότερους εκπαιδευτικούς και καλύτερες εγκαταστάσεις. Όπως υποστηρίζουν, η επιδείνωση της κατάστασης των σχολικών κτιρίων και ο συνωστισμός στις αίθουσες υπονομεύουν την εκπαιδευτική διαδικασία.