Σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ισπανία: Σοβαρά επεισόδια στη Μαδρίτη - Στο μικροσκόπιο ηχητικά ντοκουμέντα, πρωτόκολλα και σύστημα LZB

Σοβαρά επεισόδια σημειώθηκαν έξω από το υπουργείο Μεταφορών στη Μαδρίτη, καθώς η Ισπανία πενθεί για τη σιδηροδρομική τραγωδία στην Ούρντα, κοντά στο Τολέδο, που στοίχισε τη ζωή σε τουλάχιστον 68 ανθρώπους. Την ίδια ώρα, η δημοσιοποίηση συνομιλιών μεταξύ μηχανοδηγών και κέντρου ελέγχου εγείρει κρίσιμα ερωτήματα για τις εντολές που δόθηκαν πριν από τη σύγκρουση και την εφαρμογή των πρωτοκόλλων ασφαλείας.

Περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι συγκεντρώθηκαν το βράδυ της Τετάρτης, 28 Οκτωβρίου, στην πλατεία Σαν Χουάν ντε λα Κρουζ, μπροστά από το υπουργείο, απαιτώντας να αποδοθούν ευθύνες και να παραιτηθεί ο υπουργός Μεταφορών, Όσκαρ Πουέντε. Ορισμένες αναφορές ανεβάζουν τον αριθμό των συγκεντρωμένων περίπου στους 1.500.

Την κινητοποίηση διοργάνωσαν ακροδεξιές οργανώσεις, μεταξύ των οποίων η Falange και η Revuelta, η οποία πρόσκειται στο Vox. Η ένταση κλιμακώθηκε όταν διαδηλωτές πέταξαν φωτοβολίδες, κροτίδες και μπουκάλια προς τους αστυνομικούς. Οι δυνάμεις ασφαλείας απάντησαν με χρήση γκλομπ και χημικών, ενώ μεταδόθηκαν και αναφορές για χρήση σπρέι πιπεριού.

Τα επεισόδια διήρκεσαν περίπου δύο ώρες, με τους συγκεντρωμένους να φωνάζουν συνθήματα κατά της κυβέρνησης του Πέδρο Σάντσεθ. Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί ή συλλήψεις.

Οι συνομιλίες και οι κρίσιμες εντολές πριν από τη σύγκρουση

Στο επίκεντρο της διερεύνησης βρίσκονται οι χειρισμοί του κέντρου ελέγχου της Adif, στον σταθμό Ατότσα της Μαδρίτης, μετά τη βλάβη στο σύστημα ασφαλείας LZB, η οποία οδήγησε στην ακινητοποίηση αρκετών αμαξοστοιχιών.

Ανάμεσά τους ήταν το τρένο της ιδιωτικής εταιρείας Iryo, με περίπου 146 έως 147 επιβαίνοντες, το οποίο παρέμενε σταματημένο στις γραμμές. Το δεύτερο τρένο, ένα AVE της Renfe, μετέφερε σχεδόν 400 επιβάτες.

Τρία ηχητικά αποσπάσματα που δημοσιοποιήθηκαν από ισπανικά μέσα, μεταξύ των οποίων η El Pais, καταγράφουν επικοινωνίες που προηγήθηκαν της τραγωδίας. Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, στις 08:36 το κέντρο ελέγχου επέτρεψε στο AVE να συνεχίσει με κανονική ταχύτητα, παρότι το σύστημα ασφαλείας παρουσίαζε βλάβη.

Σε μία από τις συνομιλίες, ο ελεγκτής φέρεται να ζητά από τον μηχανοδηγό του AVE να αποσυνδέσει και να επανασυνδέσει το LZB και στη συνέχεια να συνεχίσει κανονικά την πορεία του. Σύμφωνα με την Cadena SER, ωστόσο, το προβλεπόμενο πρωτόκολλο απαιτούσε κίνηση «με ορατότητα», με δυνατότητα άμεσης ακινητοποίησης και ανώτατη ταχύτητα 40 χιλιομέτρων την ώρα.

Στο μεταξύ, η μηχανοδηγός του Iryo είχε ενημερώσει το κέντρο ελέγχου για το πρόβλημα. Σε νέα επικοινωνία, στις 08:48, ανέφερε ότι η αμαξοστοιχία εξακολουθούσε να είναι ακινητοποιημένη και ότι δεν ήταν δυνατή η επανεκκίνηση του συστήματος LZB.

Από τις συνομιλίες που έχουν δημοσιοποιηθεί δεν προκύπτει ότι δόθηκε εγκαίρως στο AVE εντολή να σταματήσει ή να μειώσει ταχύτητα. Λίγα λεπτά αργότερα, τα δύο τρένα συγκρούστηκαν, με δεκάδες νεκρούς και πολλούς τραυματίες.

Ο Όσκαρ Πουέντε χαρακτήρισε «ανεξήγητη» την απόφαση να επιτραπεί στο AVE να κινηθεί με κανονική ταχύτητα, ενώ το άλλο τρένο παρέμενε σταματημένο στην ίδια γραμμή. Όπως εξήγησε, όταν εκδηλώνεται τέτοια βλάβη, τον έλεγχο αναλαμβάνει το κέντρο της Μαδρίτης, το οποίο λειτουργεί σε 24ωρη βάση.

Στο μικροσκόπιο τα πρωτόκολλα και το σύστημα LZB

Η έρευνα εξετάζει αν οι εντολές που δόθηκαν ήταν σύμφωνες με τους κανόνες ασφαλείας και αν η σύγκρουση θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί. Οι αρμόδιες αρχές αναλύουν τις επικοινωνίες του προσωπικού, τα δεδομένα από τα συστήματα καταγραφής των δύο τρένων και τη σειρά των ενεργειών μετά την εμφάνιση της βλάβης.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη λειτουργία του LZB, του συστήματος ελέγχου της σιδηροδρομικής κυκλοφορίας στη γραμμή υψηλής ταχύτητας Μαδρίτης – Σεβίλλης. Ζητούμενο είναι να αποσαφηνιστούν τόσο τα αίτια της τεχνικής δυσλειτουργίας όσο και ο τρόπος διαχείρισής της από το κέντρο ελέγχου.

Εκπρόσωποι εργαζομένων ζητούν, παράλληλα, να διερευνηθεί συνολικά η κατάσταση των υποδομών και των μηχανισμών ασφαλείας, χωρίς η αναζήτηση ευθυνών να περιοριστεί στις ενέργειες ενός υπαλλήλου.

Δεν έχει εκδοθεί οριστικό πόρισμα για τα αίτια της τραγωδίας ή τις ευθύνες των εμπλεκομένων. Η Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή για την Τεχνική Διερεύνηση Ατυχημάτων έχει επισημάνει ότι είναι ακόμη «πολύ νωρίς» για ασφαλή συμπεράσματα.

Οι επιχειρήσεις διάσωσης και η ταυτοποίηση των θυμάτων

Σωστικά συνεργεία εργάστηκαν σε όλη τη διάρκεια της νύχτας στο σημείο της σύγκρουσης, κόβοντας παραμορφωμένα μεταλλικά τμήματα και απομακρύνοντας συντρίμμια για να εντοπίσουν θύματα. Γερανοί χρησιμοποιούνται για την ανύψωση των βαγονιών που έχουν υποστεί τις μεγαλύτερες ζημιές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν μεταδοθεί, οι τραυματίες ανέρχονται σε 117, με τουλάχιστον 10 να νοσηλεύονται σε κρίσιμη κατάσταση. Υπάρχουν επίσης πληροφορίες για επτά αγνοουμένους, οι οποίες δεν έχουν επιβεβαιωθεί.

Αρκετοί νεκροί δεν έχουν ακόμη ταυτοποιηθεί, ενώ συγγενείς αναζητούν ενημέρωση για επιβάτες των δύο αμαξοστοιχιών. Οι αρχές έχουν δημιουργήσει κέντρα σε Μαδρίτη, Τολέδο, Σεβίλλη και Κόρδοβα, όπου εξετάζονται αναφορές αγνοουμένων και λαμβάνονται δείγματα DNA για την ταυτοποίηση των θυμάτων.

Τριήμερο πένθος και πολιτική αντιπαράθεση

Η Ισπανία βρίσκεται σε τριήμερο εθνικό πένθος, από την έναρξη της Πέμπτης 29 Οκτωβρίου έως το τέλος του Σαββάτου 31 Οκτωβρίου. Στο διάστημα αυτό, οι σημαίες κυματίζουν μεσίστιες στα δημόσια κτίρια και στα πλοία του Ναυτικού.

Ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ δήλωσε ότι «ολόκληρη η Ισπανία πενθεί», αναφερόμενος στις ζωές που χάθηκαν και στις οικογένειες που διαλύθηκαν. Δεσμεύτηκε ότι η έρευνα θα φτάσει μέχρι τέλους και ότι, εφόσον υπήρξε αμέλεια, θα αποκαλυφθεί.

Η τραγωδία έχει εντείνει την πολιτική αντιπαράθεση για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, καθώς αποτελεί το δεύτερο πολύνεκρο σιδηροδρομικό δυστύχημα στη χώρα μέσα στην ίδια χρονιά. Τον Ιανουάριο, στη σύγκρουση τρένων υψηλής ταχύτητας κοντά στην Κόρδοβα, είχαν χάσει τη ζωή τους 46 άνθρωποι. Ο Σάντσεθ χαρακτήρισε «απαράδεκτο» το γεγονός ότι σημειώθηκαν δύο τόσο σοβαρά δυστυχήματα σε διάστημα μικρότερο του έτους.

Το συνδικάτο CSIF ζήτησε την παραίτηση του υπουργού Μεταφορών, κατηγορώντας τον ότι επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη σε έναν εργαζόμενο. Παράλληλα, επανέφερε τα αιτήματά του για ενίσχυση της συντήρησης των υποδομών και επικαιροποίηση των πρωτοκόλλων ασφαλείας.