Βρέθηκαν ερυθρά αιμοσφαίρια 115 εκατομμυρίων ετών σε απολίθωμα δεινοσαύρου

Τα αρχαιότερα ερυθρά αιμοσφαίρια που έχουν καταγραφεί ποτέ στην ιστορία της παλαιοντολογίας έφερε στο φως η επιστημονική έρευνα, αποκαλύπτοντας τα μυστικά ενός απολιθώματος ηλικίας 115 εκατομμυρίων ετών. Το εκπληκτικό είναι πως τα κύτταρα αυτά εντοπίστηκαν στο εσωτερικό ενός φαινομενικά ασήμαντου οστού, διατηρημένα σε εξαιρετική κατάσταση, προσφέροντας πλέον μια σπάνια και πολύτιμη ευκαιρία για την εις βάθος μελέτη της βιολογίας των προϊστορικών αυτών ερπετών.

Αν και στο παρελθόν έχουν ταυτοποιηθεί ίχνη ερυθρών αιμοσφαιρίων -όπως σε οστά 75 εκατομμυρίων ετών στον Καναδά το 2015 ή στο μηριαίο οστό ενός Τυραννόσαυρου ρεξ 68 εκατομμυρίων ετών στη Μοντάνα των ΗΠΑ το 2005- είναι η πρώτη φορά στα χρονικά που η επιστημονική κοινότητα έρχεται αντιμέτωπη με τόσο παλαιά δείγματα αίματος.

Η σπουδαία ανακάλυψη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS, πραγματοποιήθηκε από την ερευνητική ομάδα της Κλίτι Γκράις στο Πανεπιστήμιο Κέρτιν της Αυστραλίας. Στο μικροσκόπιο των επιστημόνων βρέθηκαν τα απολιθώματα του Aratasaurus museunacionali, ενός σαρκοφάγου θηριόποδου που είχε ανακαλυφθεί στη Βραζιλία το 2008. Το συγκεκριμένο ζώο δεν είχε φτάσει ακόμη στην πλήρη ανάπτυξή του, καθώς είχε μήκος λίγο μεγαλύτερο από τρία μέτρα και ζύγιζε περίπου 34 κιλά.

Η απρόσμενη αποκάλυψη κάτω από το οξύ

Εξωτερικά, το απολιθωμένο θραύσμα δεν παρουσίαζε το παραμικρό μορφολογικό ενδιαφέρον. Όπως εξήγησε η κ. Γκράις στο New Scientist: «Δεν πρόκειται για απολιθώματα που θα εκτίθεντο σε ένα μουσείο. Κοιτάζοντάς τα, θα πίστευε κανείς ότι δεν έχουν τίποτα σημαντικό να αποκαλύψουν».

Η μεγάλη ανατροπή συνέβη όταν οι ερευνητές χρησιμοποίησαν υδροχλωρικό οξύ προκειμένου να διαλύσουν το πέτρωμα που περιέβαλλε τα οστά. Τότε, μπροστά στα μάτια τους αποκαλύφθηκε το εσωτερικό των απολιθωμένων αιμοφόρων αγγείων, το οποίο ήταν γεμάτο από ερυθρά αιμοσφαίρια. Ενδεικτικά, σε ένα παρασκεύασμα πλάτους μόλις 0,2 χιλιοστών παρατηρήθηκαν 20 πλήρως διατηρημένα κύτταρα.

Περιγράφοντας τις πρώτες στιγμές της ανακάλυψης, η ερευνήτρια σημείωσε: «Πηδούσα από τη χαρά μου. Έτρεξα στο γραφείο του επικεφαλής της σχολής μου και ήμουν τόσο ενθουσιασμένη, ώστε μου έδωσε ένα ουίσκι για να ηρεμήσω», υπογραμμίζοντας παράλληλα τη μοναδικότητα της παρατήρησης κυττάρων αίματος δεινοσάρου σε τόσο υψηλή ανάλυση.

Τι έδειξαν οι χημικές αναλύσεις

Η εξειδικευμένη χημική ανάλυση επιβεβαίωσε την παρουσία αίμης Β, του βασικού συστατικού της αιμοσφαιρίνης που ευθύνεται για τη δέσμευση του οξυγόνου, πιστοποιώντας πέραν πάσης αμφιβολίας την ταυτότητα των κυττάρων. Επιπλέον, οι επιστήμονες απέκλεισαν το ενδεχόμενο επιμόλυνσης από το γύρω ίζημα, καθώς τα εξωτερικά δείγματα περιείχαν ίχνη από φύκη και χλωροφύλλη, ενώ στο εσωτερικό των οστών κυριαρχούσαν μόρια προερχόμενα από την αίμη.

Συγκρίνοντας τα ευρήματα με τα αντίστοιχα κύτταρα πτηνών και κροκοδείλων -των πλησιέστερων ζώντων συγγενών των δεινοσαύρων- διαπιστώθηκε ότι τα απολιθωμένα κύτταρα ήταν σημαντικά μεγαλύτερα σε μέγεθος. Το γεγονός αυτό αποδίδεται είτε σε διόγκωσή τους κατά τη διαδικασία της απολίθωσης είτε στο ότι το συγκεκριμένο είδος αποκτούσε πολύ μεγαλύτερες διαστάσεις κατά την ενηλικίωση.

Σύμφωνα με την κ. Γκράις, τα εντυπωσιακά αυτά ευρήματα υποδηλώνουν ότι πληθώρα απολιθωμάτων που παραμένουν ξεχασμένα στις συλλογές των μουσείων ενδέχεται να κρύβουν πολύτιμες πληροφορίες, οι οποίες μπορούν πλέον να προσπελαστούν χάρη στις σύγχρονες μοριακές και αναλυτικές τεχνικές.