«81 λεπτά χωρίς μεγάλες συμφωνίες»: Το παρασκήνιο της συνάντησης Τραμπ - Πούτιν -Σι
NewsroomΗ πρώτη τριμερής συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ στη Σενζέν της Κίνας διήρκεσε 81 λεπτά και ολοκληρώθηκε χωρίς μεγάλες συμφωνίες. Το βασικό αποτέλεσμα, όπως προκύπτει από την ανάλυση του CNNi που αναμεταδίδουν ελληνικά μέσα, ήταν η ίδια η εικόνα των τριών ηγετών γύρω από το ίδιο τραπέζι.
Η συνάντηση είχε έντονο γεωπολιτικό συμβολισμό, αλλά οι προσδοκίες για ουσιαστικές αποφάσεις ήταν εξαρχής περιορισμένες. Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν προεξοφλήσει πριν από τη σύνοδο ότι μια μεγάλη συμφωνία ήταν μάλλον απίθανη, καθώς οι διαφορές ανάμεσα στις ΗΠΑ, τη Ρωσία και την Κίνα παραμένουν μεγάλες σε πολέμους, οικονομία, πυρηνικά και τεχνολογία.
Κατά την έναρξη των συνομιλιών, ο Σι Τζινπίνγκ μίλησε για την ευθύνη των μεγάλων δυνάμεων να διαχειριστούν έναν ασταθή κόσμο, τονίζοντας ότι όταν οι μεγάλες δυνάμεις βρίσκονται σε ειρήνη, ο κόσμος είναι ασφαλής, ενώ όταν συγκρούονται, οδηγείται στο χάος.
Διαφορετικοί στόχοι για τους τρεις ηγέτες
Παρά την κοινή σκηνή, οι επιδιώξεις των τριών ηγετών δεν ήταν ίδιες. Για τον Βλαντίμιρ Πούτιν, η σύνοδος αποτέλεσε ευκαιρία επανεμφάνισης στην κορυφαία διεθνή διπλωματική σκηνή, σχεδόν πέντε χρόνια μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τη διεθνή απομόνωση που ακολούθησε.
Για τον Σι Τζινπίνγκ, η φιλοξενία της συνάντησης στην Κίνα λειτούργησε ως επίδειξη διπλωματικής ισχύος. Το Πεκίνο εμφανίστηκε ως δύναμη ικανή να φέρει στο ίδιο τραπέζι τους ηγέτες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ρωσίας.
Ο Ντόναλντ Τραμπ, από την πλευρά του, επιδίωξε να εμφανιστεί ξανά ως κεντρικός παράγοντας των διεθνών εξελίξεων, σε μια περίοδο κατά την οποία αντιμετωπίζει τις πολιτικές συνέπειες των πρόσφατων ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Πριν από τη συνάντηση είχε αποκαλέσει τον Πούτιν και τον Σι «φίλους», επενδύοντας για ακόμη μία φορά στην προσωπική διπλωματία.
Ουκρανία και πυρηνικά στην ατζέντα
Ένα από τα βασικά ζητήματα ήταν το κατά πόσο η συνάντηση θα μπορούσε να επηρεάσει τον πόλεμο στην Ουκρανία. Σύμφωνα με την ανάλυση του CNNi, η αρχική ιδέα για τη σύνοδο προήλθε από τον Πούτιν, ο οποίος ήθελε να συζητηθεί το ουκρανικό χωρίς την παρουσία εκπροσώπων του Κιέβου.
Η προοπτική αυτή προκάλεσε ανησυχία στην Ουκρανία και επανέφερε συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945, όταν οι μεγάλες δυνάμεις διαμόρφωσαν μεταπολεμικές σφαίρες επιρροής. Αρχικά, Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η Ουκρανία δεν θα περιλαμβανόταν στην ατζέντα, όμως στη συνέχεια ο Τραμπ δήλωσε ότι σκόπευε να θέσει το ζήτημα.
Για τον Αμερικανό πρόεδρο, ακόμη μεγαλύτερη σημασία είχε η συζήτηση για τον έλεγχο των πυρηνικών εξοπλισμών. Ο Τραμπ θέλει μια νέα συμφωνία με τη Μόσχα και το Πεκίνο, αναγνωρίζοντας όμως ότι ένα τέτοιο εγχείρημα είναι δύσκολο. Η Κίνα εμφανίζεται απρόθυμη να μπει σε μια συμφωνία με δύο χώρες που διαθέτουν πολύ μεγαλύτερα πυρηνικά οπλοστάσια.
Οι πόλεμοι που βαραίνουν τη σύνοδο
Η συνάντηση πραγματοποιήθηκε ενώ δύο από τους τρεις ηγέτες βρίσκονται αντιμέτωποι με πολέμους που διαρκούν περισσότερο από όσο υπολόγιζαν. Ο Πούτιν με τη συνεχιζόμενη εισβολή στην Ουκρανία και ο Τραμπ με τον πόλεμο στο Ιράν.
Οι συγκρούσεις αυτές έχουν επιβαρύνει στρατιωτικούς πόρους, έχουν επηρεάσει διεθνείς τιμές και έχουν προκαλέσει οικονομικές επιπτώσεις. Για τον Σι, αποτελούν παράγοντες αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία.
Ο Τραμπ φέρεται να ήθελε να συζητήσει και τα δύο μέτωπα με τον Πούτιν και τον Σι, καθώς και οι δύο διατηρούν σχέσεις με την Τεχεράνη. Ωστόσο, σύμφωνα με την ίδια ανάλυση, δεν έχει ασκήσει ουσιαστική πίεση στη Μόσχα ή στο Πεκίνο ώστε να διακόψουν τη συνεργασία τους με το Ιράν.
Το κατά πόσο η τριμερής μπορεί να συμβάλει στον τερματισμό των πολέμων παραμένει αβέβαιο. Ούτε η Ουκρανία ούτε το Ιράν συμμετείχαν στις συνομιλίες, γεγονός που περιορίζει τις προοπτικές για άμεση ειρηνευτική πρόοδο.
Η τεχνολογία ως νέο πεδίο αντιπαράθεσης
Πέρα από τους πολέμους και τα πυρηνικά, η τεχνολογία αποτέλεσε ακόμη ένα κρίσιμο θέμα. Η επιλογή της Σενζέν, ενός από τα σημαντικότερα τεχνολογικά κέντρα της Κίνας, έδωσε πρόσθετο βάρος στη συζήτηση για την τεχνητή νοημοσύνη και τα προηγμένα μικροκυκλώματα.
Στο εσωτερικό της αμερικανικής κυβέρνησης υπάρχουν διαφωνίες για το αν πρέπει να περιοριστούν περισσότερο οι εξαγωγές προηγμένων μικροκυκλωμάτων τεχνητής νοημοσύνης προς την Κίνα. Ορισμένοι αξιωματούχοι τάσσονται υπέρ αυστηρότερων περιορισμών, ώστε να εμποδιστεί η πρόσβαση του Πεκίνου στην πιο προηγμένη αμερικανική τεχνολογία.
Ο Τραμπ εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός απέναντι σε μέτρα που θα μπορούσαν να πλήξουν την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Αναγνώρισε, πάντως, ότι η τεχνολογία έχει κινδύνους που απαιτούν προσοχή.
Συνολικά, η συνάντηση στη Σενζέν δεν παρήγαγε μεγάλες συμφωνίες, αλλά επιβεβαίωσε ότι οι σχέσεις ΗΠΑ, Ρωσίας και Κίνας θα συνεχίσουν να καθορίζουν τα σημαντικότερα μέτωπα της διεθνούς πολιτικής. Τα 81 λεπτά ήταν αρκετά για μια ισχυρή εικόνα, όχι όμως για να γεφυρώσουν τις βαθιές διαφορές των τριών δυνάμεων.