Food & Drink|08.04.2026 22:48

Γενετικά τροποποιημένο σιτάρι υπόσχεται λιγότερες καρκινογόνες ουσίες σε ψωμί και μπισκότα

Newsroom

Σημαντική μείωση στα επίπεδα ακρυλαμιδίου εμφάνισαν αρτοσκευάσματα και μπισκότα που παρασκευάστηκαν από σιτάρι το οποίο υπέστη επεξεργασία με την τεχνολογία CRISPR, ανοίγοντας τον δρόμο για μια πιο υγιεινή διατροφή.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian, επιστήμονες του ινστιτούτου Rothamsted Research στο Χέρτφορτσαϊρ ανέπτυξαν μια γενετικά τροποποιημένη ποικιλία σίτου, η οποία περιορίζει τον σχηματισμό καρκινογόνων ενώσεων κατά τη διαδικασία του ψησίματος. Για τον σκοπό αυτό, χρησιμοποιήθηκε η τεχνολογία γονιδιωματικής επεξεργασίας CRISPR, η οποία επιτρέπει τη στόχευση και τροποποίηση συγκεκριμένων τμημάτων του DNA.

Η χημική αντίδραση και η λύση του CRISPR

Το σιτάρι περιέχει φυσικά το αμινοξύ ασπαραγίνη, το οποίο χρησιμεύει στην αποθήκευση αζώτου στο φυτό. Ωστόσο, κατά το ψήσιμο, το τηγάνισμα ή το φρυγανισμα, η ασπαραγίνη μετατρέπεται σε ακρυλαμίδιο. Η συγκεκριμένη τοξική ένωση έχει ταξινομηθεί από την επιστημονική κοινότητα ως πιθανώς καρκινογόνος για τον άνθρωπο.

Τα αποτελέσματα διετών δοκιμών πεδίου καταδεικνύουν ότι ο σίτος που προέρχεται από την τεχνολογία CRISPR διαθέτει σημαντικά χαμηλότερες συγκεντρώσεις ελεύθερης ασπαραγίνης, χωρίς να επηρεάζεται η αποδοτικότητα της καλλιέργειας. Στην πράξη, αυτό μεταφράζεται σε δραστική μείωση του ακρυλαμιδίου στα τελικά προϊόντα. Σε ορισμένα δείγματα ψωμιού, οι συγκεντρώσεις της ουσίας έπεσαν κάτω από τα ανιχνεύσιμα όρια, ακόμη και μετά από έντονο ψήσιμο.

Ακρίβεια έναντι τυχαίων μεταλλάξεων

Οι ερευνητές συνέκριναν τις σειρές σίτου CRISPR με ποικιλίες που είχαν υποστεί συμβατικές, εγκεκριμένες μεθόδους τροποποίησης μέσω χημικών παραγόντων. Ενώ οι παραδοσιακές μέθοδοι πέτυχαν μείωση της ασπαραγίνης κατά 50%, συνοδεύτηκαν από απώλεια σοδειάς που άγγιξε το 25%, πιθανώς λόγω ανεπιθύμητων μεταλλάξεων στο γονιδίωμα του φυτού.

Αντιθέτως, η στοχευμένη παρέμβαση του CRISPR μείωσε την ελεύθερη ασπαραγίνη κατά 59% στην απλή εκδοχή και έως 93% στην ποικιλία διπλής επεξεργασίας, διατηρώντας παράλληλα ανέπαφη την απόδοση της παραγωγής.

Ο Δρ Navneet Kaur, επικεφαλής της έρευνας, δήλωσε: «Αυτή η εργασία καταδεικνύει τη δύναμη της τεχνολογίας Crispr να επιφέρει ακριβείς, ευεργετικές αλλαγές στη γενετική των καλλιεργειών. Με υποστηρικτικά ρυθμιστικά πλαίσια, μπορούμε να αξιοποιήσουμε σημαντικά οφέλη για τη γεωργία και τα συστήματα διατροφής».

Μετά το Brexit, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει εξελιχθεί σε παγκόσμιο κέντρο έρευνας για τη γονιδιακή επεξεργασία, καθώς η αποδέσμευση από τους αυστηρούς κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης επιτρέπει την ταχύτερη ανάπτυξη και δοκιμή γενετικά τροποποιημένων τροφίμων.

επιστήμονεςσιτάρικαρκινογόνοκαρκίνοςειδήσεις τώραψωμίThe Guardianδιατροφή