«Φωτογραφικές» διατάξεις σε διαγωνισμούς και συγκέντρωση έργων καταγγέλλουν οι μικρομεσαίες τεχνικές εταιρείες

Σήμα κινδύνου για τους μικρότερους παίκτες των τεχνικών εταιρειών εξέπεμψε για ακόμα μία φορά ο Πανελλήνιος Σύνδεσμος Τεχνικών Εταιρειών (ΣΑΤΕ) με τη διοίκησή του να καταγγέλλει στρεβλώσεις, «φωτογραφικές» διατάξεις και αποκλεισμούς από διαγωνιστικές διαδικασίες από το βήμα της ετήσιας γενικής συνέλευσης.

Με φόντο ένα ανεκτέλεστο - μαμούθ που ξεπερνά τα 18,5 δισεκατομμύρια ευρώ και συγκεντρώνεται στο πορτφόλιο των μεγάλων εισηγμένων τεχνικών ομίλων και έναν κατασκευαστικό χάρτη που αναμένεται να αλλάξει δραστικά, δεδομένου ότι και τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας βαδίζουν προς ολοκλήρωση, η επόμενη ημέρα φαντάζει αβέβαιη για μεγάλο μέρος της αγοράς.

Ως αποτέλεσμα στην ετήσια γενική συνέλευση του Συνδέσμου, με συμμετοχή άνω των 200 τεχνικών εταιρειών από όλη τη χώρα, κυριάρχησε η έντονη ανησυχία για τις συνθήκες που διαμορφώνονται. Οι εργολήπτες κάνουν λόγο για ένα περιβάλλον αυξανόμενου κόστους και περιορισμένων ευκαιριών, στο οποίο μάλιστα η πρόσβαση στα έργα δεν είναι ισότιμη.

Ο πρόεδρος του ΣΑΤΕ, Ζαχαρίας Αθουσάκης έκανε ξεκάθαρα λόγο για «φωτογραφικές διατάξεις» και «ειδικούς όρους» στις προκηρύξεις. Όπως επεσήμανε, «το φαινόμενο έχει λάβει πρωτόγνωρες διαστάσεις,», ενώ η αντίδραση των αναθετουσών αρχών στις διαμαρτυρίες του Συνδέσμου χαρακτηρίζεται «απογοητευτική».

Προχώρησε μάλιστα ένα βήμα παραπέρα μιλώντας για αλλοίωση του χαρακτήρα των συμβάσεων: «Πολύ συχνά Αναθέτουσες Αρχές αλλοιώνουν τον χαρακτήρα των δημοσίων συμβάσεων που προκηρύσσονται με αλλαγή τους από δημόσιες συμβάσεις έργων σε συμβάσεις προμήθειας ή υπηρεσιών, ώστε να μειώνεται ο ανταγωνισμός με τη συμπερίληψη όρων που δεν απαιτείται η προηγούμενη έγκρισή τους από το Τεχνικό Συμβούλιο Κατασκευών», κατήγγειλε ο κ. Αθουσάκης, ο οποίος ζήτησε τον ορθό χαρακτηρισμό των συμβάσεων και σαφείς κανόνες».

Ανησυχία από την εκτίναξη του κόστους

Την ίδια στιγμή, όπως επισημάνθηκε, η αγορά πιέζεται ασφυκτικά από την εκτίναξη του κόστους. Οι τιμές των υλικών, των καυσίμων και των μισθώσεων εξοπλισμού κινούνται ανοδικά, επηρεάζοντας άμεσα τη βιωσιμότητα των έργων. Η κατάσταση επιδεινώνεται από το διεθνές περιβάλλον και τις γεωπολιτικές εντάσεις, που διατηρούν τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα. Είναι ενδεικτικό ότι, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις της Eurostat, ο πληθωρισμός άγγιξε το 4,6% τον Απρίλιο του 2026, ενισχύοντας την αβεβαιότητα.

Η πίεση αυτή κατά τον ΣΑΤΕ, αποτυπώνεται και στις δημοπρασίες, καθώς το μέσο ποσοστό εκπτώσεων εκτινάχθηκε στο 30% το 2025, από 22% τα προηγούμενα χρόνια. Οι καταγγελίες του ΣΑΤΕ δεν σταμάτησαν εδώ με τον κ. Αθουσάκη να δίνει ιδιαίτερη έμφαση και στο ζήτημα της συγκέντρωσης έργων. Υπογράμμισε ότι η τάση ενοποίησης μικρότερων έργων σε μεγαλύτερα πακέτα με ενισχυμένους προυπολογισμούς, σε συνδυασμό με την αυξανόμενη χρήση ΣΔΙΤ, φαίνεται να περιορίζει τις δυνατότητες συμμετοχής για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. «Θα πρέπει να βρεθεί μία βιώσιμη λύση για όλους», σημείωσε προτείνοντας προκειμένου να διευκολυνθούν και οι μικρότερες εταιρείες να αξιοποιήσουν την πρόβλεψη των Πρότυπων Προτάσεων να μειωθεί σημαντικά το απαιτούμενο ποσό του προϋπολογισμού τους από τα 200 εκ. ευρώ που είναι σήμερα στο κοινοτικό όριο που ανέρχεται σε 5,225 εκ. ευρώ. «Εάν αυτή η επιλογή υιοθετηθεί από το Υπουργείο όπως – και πάλι - πρότεινε ο ΣΑΤΕ με πρόσφατη επιστολή του, πλήθος κρίσιμων προτάσεων, ιδιαίτερου ενδιαφέροντος, χαμηλού προϋπολογισμού θα δύνατο να υποβληθούν δημιουργώντας συμπληρωματικό χώρο επαγγελματικής δραστηριοποίησης και των μικρομεσαίων εταιρειών».

Παράλληλα, ο Σύνδεσμος επανέφερε με ένταση το αίτημα για την ενεργοποίηση της Εταιρείας Προδιαγραφών και Τιμολόγησης Τεχνικών Έργων, ενός εργαλείου που – αν λειτουργήσει – εκτιμάται ότι θα βάλει κανόνες και διαφάνεια στην κοστολόγηση. «Είναι το επόμενο κρίσιμο βήμα για τον εξορθολογισμό της αγοράς», τονίζει ο κ. Αθουσάκης.

Στην τοποθέτησή του υπενθύμισε και την εκκρεμότητα με τα μητρώα εργοληπτικών επιχειρήσεων. Υπενθυμίζεται ότι ο ΣΑΤΕ έχει επισημάνει καθυστερήσεις και δυσλειτουργίες στο σχετικό πληροφοριακό σύστημα, που εμποδίζουν την επαναξιολόγηση των εταιρειώ και αναμένει απαντήσεις από το υπουργείο.

Στα θετικά σημεία της χρονιάς που πέρασε, το Διοικητικό Συμβούλιο του ΣΑΤΕ αναφέρθηκε στην ομαλοποίηση της ροής πληρωμών λογαριασμών στα δημόσια έργα, σημειώνοντας ότι κατά το 2025 διαπιστώθηκαν λιγότερα προβλήματα στους χρόνους πληρωμής λογαριασμών εκτελεσμένων εργασιών, ως αποτέλεσμα της βελτίωσης της διαχείρισης των κονδυλίων των χρηματοδοτικών προγραμμάτων που έχει πετύχει το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών και η αρμόδια Γενική Γραμματεία.