Κυκλοφοριακό: Μετρό και σχεδιασμό ζητούν οι δήμαρχοι πριν «κλειδώσει» η Αθήνα

Στα όρια της κυκλοφοριακής κατάρρευσης βρίσκεται το μεγαλύτερο τμήμα της πρωτεύουσας με την κατάσταση από τα βόρεια μέχρι τα νότια προάστια να είναι κάθε χρόνο και δυσκολότερη. Κορεσμένοι οδικοί άξονες, ελλιπείς συνδέσεις μέσων σταθερής τροχιάς και τεράστιες αναπτυξιακές πιέσεις, όπως η επένδυση του Ελληνικού προχωρούν χωρίς να έχει προηγηθεί η κατασκευή των υποδομών που θα τις υποστηρίξουν επαρκώς, με αποτέλεσμα η χρήση του ΙΧ να γιγαντώνεται.

Την ίδια στιγμή αν και στα ΜΜΜ υπάρχει κινητικότητα στο ζήτημα του εκσυγχρονισμού τους ύστερα από τη 15ετή αποεπένδυση, φαίνεται πως θα αργήσουν ακόμα να ικανοποιήσουν τις ολοένα αυξανόμενες ανάγκες με το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, πάντως, να επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της ευθύνης της συντήρησης των ανακαινισμένων υποδομών σε δήμους και εθελοντικές ομάδες δημοτών - καθαριστών.

Ακινησία από τον βορά έως τον νότο

Το κυκλοφοριακό αδιέξοδο της Αθήνας περιέγραψαν με τα πιο μελανά χρώματα δήμαρχοι της πρωτεύουσας στο πλαίσιο της έκθεσης Attica Green Expo, από το βήμα της οποίας οι αιρετοί ζήτησαν άμεσα παρεμβάσεις, ώθηση στις επεκτάσεις του μετρό, καλύτερη σύνδεση των μέσων σταθερής τροχιάς, αλλά και ουσιαστική συμμετοχή της αυτοδιοίκησης στον σχεδιασμό.

Όπως επισημάνθηκε, το πρόβλημα δεν αφορά συγκεκριμένες περιοχές καθώς διαχέεται σχεδόν από άκρη σε άκρη της πόλης. Άλλωστε εκτός του επερχόμενου κυκλοφοριακού εμφράγματος που θα επιδεινώσει η ολοκλήρωση του Ελληνικού στα νότια προάστια εφόσον δε συνοδευτεί από τις κατάλληλες υποδομές, μία δεύτερη πηγή προβλήματος για το λεκανοπέδιο αποτελεί ήδη ο άξονας της λεωφόρου Κηφισίας, ο οποίος έχει προ πολλού ξεπεράσει τα όριά του.

Η σταδιακή μετατροπή του Αμαρουσίου σε... εταιρειούπολη και τα μεγάλα εμπορικά κέντρα που αποτελούν πόλο έλξης πολιτών από όλο το λεκανοπέδιο έχουν «βουλιάξει» κυκλοφοριακά τον δήμο, ο οποίος πρακτικά περιλαμβάνει πλέον τρεις πόλεις μέσα στην πόλη: μία για τους κατοίκους, μία για τους εργαζομένους και μία για καταναλωτές. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος, Θόδωρος Αμπατζόγλου, η Κηφισίας είναι πρακτικά... ακίνητη τις περισσότερες ώρες της ημέρας.

Το Μαρούσι - όπως είπε - λειτουργεί πλέον σαν μια πόλη πολλαπλών ταχυτήτων που φιλοξενεί ταυτόχρονα κατοίκους, περίπου 40.000 εργαζομένους σε πολυεθνικές εταιρείες, μεγάλα εμπορικά κέντρα με 4,5 εκατομμύρια επισκέπτες - καταναλωτές ετησίως και τεράστιες μονάδες υγείας.

«Τα νούμερα δε βγαίνουν, η πόλη δε βγαίνει», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι χωρίς επείγουσα επέκταση του μετρό κατά μήκος της Κηφισίας, η περιοχή δε θα μπορέσει να αντέξει τις μετακινήσεις των επόμενων ετών.

Η πρότασή του περιλαμβάνει την επέκταση της Γραμμής 4, όπως έχει σχεδιαστεί από την Ελληνικό Μετρό, από τον Φάρο Ψυχικού προς τα Σίδερα Χαλανδρίου, το Μαρούσι, την Πεύκη και την Κηφισιά, καθώς και τη δημιουργία μιας κυκλικής λεωφορειακής γραμμής σε συνεργασία με τον ΟΑΣΑ, η οποία θα διασυνδέει τις τρεις γραμμές σταθερής τροχιάς που διατρέχουν τον δήμο (ηλεκτρικός, Γραμμή 3 και προαστιακός), ώστε αυτός που χρησιμοποιεί τα μέσα σταθερής τροχιάς να εξυπηρετείται και να μην χρειάζεται να μετακινήσει το ΙΧ του. Στο σημείο αυτό θα πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι η επέκταση της Γραμμής 4, το πρώτο μέρος της οποίας ενδέχεται να παραδοθεί έως και το 2034 παραμένει παρόλα αυτά ένας μακροπρόθεσμος σχεδιασμός που θα φέρει μεν ανάσα αλλά πολλά χρόνια μετά.

Ο δήμαρχος Αμαρουσίου χαρακτήρισε επίσης απολύτως αναγκαία την επέκταση της λεωφόρου Κύμης, σημειώνοντας ότι η καθυστέρηση του έργου δημιουργεί επιπλέον ασφυξία στο βόρειο λεκανοπέδιο. Κι αυτό παρά το γεγονός πως ο δήμος διαθέτει ένα από τα πυκνότερα δίκτυα δημοτικής συγκοινωνίας στην Ελλάδα, τα οποία ωστόσο δεν μπορούν να καλύψουν τη ζήτηση για μετακινήσεις. Άλλωστε ο δήμος ήδη αντιμετωπίζει και το πρόβλημα που ταλανίζει και την ΟΣΥ με τον δήμαρχο να σημειώνει πως «ο δήμος έχει λεωφορεία που παραμένουν ακινητοποιημένα λόγω της έλλειψης οδηγών».

Ανοιχτά κυκλοφοριακά ζητήματα έχουν τα τελευταία χρόνια και οι δήμοι της νότιας Αττικής. Όπως επεσήμανε ο δήμαρχος Ελληνικού - Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, η λεωφόρος Ποσειδώνος είναι πλέον «μόνιμα μποτιλιαρισμένη», ενώ η μεγάλη επένδυση στο Ελληνικό δημιουργεί νέες πιέσεις σε μια περιοχή που ήδη δοκιμάζεται καθημερινά. Ο ίδιος πάντως υποστήριξε ότι το έργο του Ελληνικού δεν αποτελεί από μόνο του το πρόβλημα, καθώς - όπως είπε - ο σχεδιασμός του έχει ενσωματωθεί στην αστική ανάπλαση.

Σύμφωνα με τον δήμαρχο, το πραγματικό ζήτημα είναι ότι η περιοχή αποκτά ουσιαστικά ένα τεράστιο νέο κυκλοφοριακό φορτίο, με 12 λωρίδες κυκλοφορίας να διαμορφώνονται γύρω από το έργο, χωρίς να έχουν προχωρήσει ταυτόχρονα κρίσιμες συνοδευτικές υποδομές.

Ο ίδιος υπενθύμισε ότι οι πέντε δήμοι των νοτίων προαστίων έχουν ήδη ξεκινήσει καμπάνια προς την κυβέρνηση για συνολικό επανασχεδιασμό του κυκλοφοριακού χάρτη της περιοχής. Στο επίκεντρο των διεκδικήσεων βρίσκεται η κατασκευή της Σήραγγας Υμηττού αλλά και η επέκταση του μετρό προς τη Γλυφάδα, ώστε - όπως είπε ο κ. Κωνσταντάτος - να μπορεί να υπάρξει «ισόρροπη αστική ανάπτυξη».

Αναφέρθηκε και στη συνεργασία του δήμου με τις συγκοινωνιακές αρχές για έργα όπως το αμαξοστάσιο του τραμ και την επίσπευση διαδικασιών για την κατασκευή του Ποντιακού Μεγάρου, επιχειρώντας να δείξει ότι οι τοπικές κοινωνίες δεν αντιδρούν a priori σε μεγάλα έργα όταν υπάρχει συνεννόηση και ανταποδοτικότητα.

Στο ίδιο πάνελ, ο δήμαρχος Νέας Σμύρνης, Γιώργος Κουτελάκης άφησε αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο λαμβάνονται οι αποφάσεις στις μεταφορές, υποστηρίζοντας ότι η αυτοδιοίκηση ουσιαστικά απουσιάζει από κάθε σοβαρή συζήτηση για τον μητροπολιτικό σχεδιασμό με την Αθήνα να αποτελεί μητρόπολη χωρίς ...μητροπολιτικότητα.

Ο ίδιος υπερασπίστηκε έντονα το τραμ, χαρακτηρίζοντάς το «ναυαρχίδα» των συγκοινωνιών της Νέας Σμύρνης, σημειώνοντας όμως ότι αντιμετωπίζεται ως «τελευταία προτεραιότητα» στις επεκτάσεις και τις επενδύσεις των μέσων σταθερής τροχιάς.

Σύμφωνα με τον κ. Κουτελάκη, η Αθήνα εξακολουθεί να λειτουργεί χωρίς πραγματική μητροπολιτική αυτοδιοίκηση, γεγονός που δυσκολεύει τον συντονισμό μεταξύ δήμων, συγκοινωνιακών φορέων και κυβέρνησης.

Την ανησυχία για τις πιέσεις που έρχονται τα επόμενα χρόνια εξέφρασε και ο δήμαρχος Μοσχάτου - Ταύρου, Ανδρέας Ευθυμίου. Όπως ανέφερε, η ευρύτερη περιοχή του Μοσχάτου και του παραλιακού μετώπου θα δεχθεί τεράστιο αριθμό επισκεπτών λόγω νέων αναπτύξεων όπως το ΑΕΝΑΟΝ και το Ελληνικό, με αποτέλεσμα να εξετάζονται ήδη μέτρα ελεγχόμενης στάθμευσης για την προστασία των κατοίκων, κυρίως τα Σαββατοκύριακα.

Για το «συγκοινωνιακό παράδοξο» του Αγίου Δημητρίου, ο οποίος στις παρυφές του διαθέτει τρεις στάσεις μετρό, αλλά εσωτερικά δεν μπορεί να τους αξιοποιήσει για τις μετακινήσεις, μίλησε ο δήμαρχος της πόλης, Στέλιος Μαμαλάκης κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για το μέλλον δεδομένου ότι - όπως ανέφερε - «ο Άγιος Δημήτριος μπορεί να μην έχει πρόσβαση στο παραλιακό μέτωπο, αλλά αποτελεί την πύλη προς τα εκεί. Όταν η Βουλιαγμένης είναι σήμερα κορεσμένη, μετά την ανάπλαση τι θα γίνε;. Δεν υπάρχει ούτε υπόγεια ούτε υπέργεια διάβαση πεζών», σημείωσε.

Προσέθεσε πως όταν οι δήμοι εισακούγονται στον συγκοινωνιακό σχεδιασμό, όπως συνέβη με τη λεωφορειακή γραμμή 112, τα αποτελέσματα είναι θετικά για το επιβατικό κοινό με την εν λόγω γραμμή στη χάραξη που πρότεινε η δημοτική αρχή να εμφανίζει ήδη αύξηση 20% στην επιβατική της κίνηση.

Εθελοντές των δήμων εναντίον... βανδάλων

Στο πλαίσιο της συζήτησης έγινε αναφορά και στη μικροκινητικότητα. Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών, Κωνσταντίνος Κυρανάκης επεσήμανε ότι έχουν ήδη δημιουργηθεί περισσότερες από 700 θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων σε σταθμούς μετρό, ενώ μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων χρηματοδοτούνται δωρεάν ηλεκτρικά ποδήλατα σε συνεργασία με δήμους.

Στηλίτευσε, πάντως, το γεγονός ότι πολλά από αυτά τα εγχειρήματα βρέθηκαν αντιμέτωπα με βανδαλισμούς από την πρώτη κιόλας ημέρα της εφαρμογής τους. Μάλιστα, αναφέρθηκε στην περίπτωση της Νέας Σμύρνης, όπου πρόγραμμα δωρεάν ηλεκτρικών ποδηλάτων ανεστάλη προσωρινά μετά από καταστροφές στον εξοπλισμό.

Η συζήτηση για τους βανδαλισμούς επεκτάθηκε και στη Γραμμή 1 του μετρό με τον αν. Υπουργό να ανακοινώνει ότι μέχρι το φθινόπωρο θα έχουν καθαριστεί και βαφτεί όλοι οι σταθμοί του πρώην ηλεκτρικού, στο πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου αναβάθμισης του δικτύου. Η κυβέρνηση μάλιστα επιχειρεί να μεταφέρει μέρος της ευθύνης για τη διατήρηση της ανακαινισμένης εικόνας του μέσου και στις τοπικές κοινωνίες. Στο πλαίσιο αυτό προωθείται η δημιουργία ομάδων εθελοντών υπό την εποπτεία των δήμων που θα καθαρίζουν ανά τακτά χρονικά διαστήματα, ανά μήνα ή ανά δίμηνο, συρμούς και σταθμούς που βανδαλίζονται με τη ΣΤΑΣΥ να παρέχει τα απαραίτητα υλικά και εξοπλισμό για τον σκοπό αυτό.

Όσον αφορά τις επεκτάσεις του μετρό, τις οποίες μετ' επιτάσεως ζήτησαν οι δήμαρχοι, ο κ. Κυρανάκης ανέφερε πως «θέλουμε να επεκταθούμε παντού, αλλά αυτό κοστίζει αρκετά δισεκατομμύρια. Όλα είναι θέμα προτεραιοτήτων και προϋπολογισμού. Τα πληρώνετε εσείς οι φορολογούμενοι», ανέφερε χαρακτηριστικά συμπληρώνοντας ότι προϋπόθεση των έργων είναι να γίνονται στον σωστό χρόνο και με τη σωστή χρηματοδότηση.