Κτηματολόγιο: Φιέστα για την «ολοκλήρωση» εν μέσω σφοδρών αντιδράσεων - «Βουνό οι εκκρεμότητες», λένε οι εργαζόμενοι

Την ώρα που η κυβέρνηση ετοιμάζεται να παρουσιάσει σήμερα (23/6) σε ειδική πανηγυρική εκδήλωση παρουσία του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, την ολοκλήρωση του Κτηματολογίου ως ένα από τα μεγαλύτερα επιτεύγματα της δημόσιας διοίκησης, το τοπίο γύρω από τον φορέα μόνο ειδυλλιακό δεν περιγράφεται από τους ίδιους τους εργαζομένους σε αυτόν.

Εκατοντάδες χιλιάδες εκκρεμότητες απειλούν να μετατρέψουν την περαίωση σε τυπική μεταθέτοντας τα προβλήματα στο μέλλον, ενώ την ίδια στιγμή ο φορέας του Κτηματολογίου ετοιμάζεται εν μέσω των συνεχιζόμενων αποκαλύψεων για το κύκλωμα διαφθοράς στις Πολεοδομίες που διαδέχονται η μία την άλλη, να υποδεχτεί και αυτές τις υπηρεσίες παρά τα ανοιχτά μέτωπα.

Μολονότι η αλλαγή είχε παρουσιαστεί ως η απάντηση στα χρόνια προβλήματα των Πολεοδομιών, μένει να φανεί εάν η ανάθεση νέων, κρίσιμων αρμοδιοτήτων σε έναν φορέα η λειτουργία του οποίου επιβαρύνεται από τον όγκο των εκκρεμών υποθέσεων, θα τον ισχυροποιήσει ή τελικώς θα τον ...γονατίσει, όπως προειδοποιούν οι εργαζόμενοι.

Η υλοποίηση της μεταρρύθμισης, πάντως, ξεκίνησε ήδη με την απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρου Παπασταύρου, με την οποία εντάχθηκε στο πρόγραμμα του ΥΠΕΝ η πράξη «Ενσωμάτωση στο Ελληνικό Κτηματολόγιο των Υπηρεσιών Δόμησης», συνολικού προϋπολογισμού 6,2 εκατ. ευρώ. Το έργο αφορά υπηρεσίες τεχνικού και χρηματοοικονομικού συμβούλου καθώς και τεχνική βοήθεια για τη μετάβαση στο νέο μοντέλο.

Οπως αναφέρεται στο κείμενο, τα νέα Κέντρα Δόμησης που θα δημιουργηθούν εντός του Ελληνικού Κτηματολογίου θα αναλάβουν την έκδοση οικοδομικών αδειών και τους ελέγχους κατασκευών, αρμοδιότητες που σήμερα ασκούνται από τις δημοτικές ΥΔΟΜ.

Υπενθυμίζεται ότι το σχέδιο προβλέπει τη δημιουργία ενός νέου φορέα, του Εθνικού Οργανισμού Κτηματολογίου και Ελέγχου Δόμησης (ΕΟΚΕΔ), ο οποίος θα λειτουργεί ως «one-stop-shop» σχεδόν για κάθε ζήτημα που σχετίζεται με την ακίνητη περιουσία. Στον ίδιο οργανισμό θα συγκεντρώνονται η καταγραφή της ιδιοκτησίας, οι οικοδομικές άδειες, οι προεγκρίσεις, οι έλεγχοι κατασκευών, η διαχείριση αυθαιρέτων και η εφαρμογή της πολεοδομικής νομοθεσίας. Το δίκτυό του προβλέπεται να περιλαμβάνει 20 Περιφερειακά και 77 Τοπικά Κέντρα Δόμησης που θα στεγαστούν στα υφιστάμενα κτηματολογικά γραφεία.

Βάσει του χρονοδιαγράμματος, το οποίο αποκαλύπτει η απόφαση, η πράξη έχει ως ημερομηνία έναρξης την 18η Μαρτίου 2026 και ολοκλήρωσης την 31η Δεκεμβρίου 2027, ενώ οι νομικές δεσμεύσεις για όλα τα υποέργα θα πρέπει να έχουν αναληφθεί έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Σύμφωνα με την απόφαση του κ. Παπασταύρου, η κατανομή των πόρων του έργου της μεταφοράς των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο αφήνει τη μερίδα του λέοντος στο Υπερταμείο, καθώς προβλέπει ότι από τα 6,2 εκατ. ευρώ της δημόσιας δαπάνης, τα 6,169 εκατ. ευρώ κατευθύνονται στην Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας (Υπερταμείο), η οποία αποκτά πρωταγωνιστικό ρόλο στην υλοποίηση. Αντίθετα, η Γενική Γραμματεία Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος συμμετέχει με μόλις 31.000 ευρώ.

Να σημειωθεί ότι το αρχικό σχέδιο που είχε δει το φως της δημοσιότητας προέβλεπε πιλοτική λειτουργία μέσα στον Ιούνιο και πλήρη εφαρμογή στις αρχές του 2027. Σήμερα, πάντως, το χρονοδιάγραμμα μετατίθεται ουσιαστικά προς το τέλος του 2027, γεγονός που υποδηλώνει ότι η μετάβαση αντιμετωπίζει με το καλημέρα προκλήσεις που την καθυστερούν.

Παρενέργειες και στον καθαρισμό των οικοπέδων

Οπως επισημαίνουν στο ethnos.gr πηγές των εργαζομένων, το πλήθος των εκκρεμοτήτων ξεσκέπασε και η επιχείρηση καθαρισμού των οικοπέδων για λόγους πυροπροστασίας, η προθεσμία της οποίας λήγει και μεγάλο μέρος των ιδιοκτητών κινδυνεύει να κληθεί να πληρώσει τσουχτερά πρόστιμα.

Εξηγούν ότι υπάρχουν περιπτώσεις αγοραπωλησιών, στις οποίες η αλλαγή ιδιοκτήτη δεν πέρασε στη βάση του Κτηματολογίου η οποία συνδέεται με την πλατφόρμα δήλωσης καθαρισμού οικοπέδων. Αποτέλεσμα είναι ο ιδιοκτήτης που πούλησε να θεωρεί ότι δεν τον αφορά ο καθαρισμός του οικοπέδου και η αντίστοιχη δήλωση του στην πλατφόρμα. Ωστόσο - όπως σημειώνουν - για το Κτηματολόγιο (άρα και για την πλατφόρμα δήλωσης καθαρισμού) ο πωλητής παραμένει ιδιοκτήτης και άρα κινδυνεύει με πρόστιμο.

Από την άλλη ο νέος ιδιοκτήτης, θα ψάχνει στην πλατφόρμα για να δηλώσει τον καθαρισμό του οικοπέδου του αλλά δεν θα το βρίσκει, αφού δεν έχει περαστεί στο Κτηματολόγιο.

Εκπρόσωποι του Σωματείου υπογραμμίζουν πως οι εργαζόμενοι έχουν προειδοποιήσει εδώ και χρόνια τη διοίκηση του φορέα και τα συναρμόδια υπουργεία, κάνοντας λόγο και για περισσότερες συνέπειες που παραμονεύουν δεδομένου ότι το Κτηματολόγιο συνδέεται και με άλλες πλατφόρμες που αφορούν ακίνητα.

Γυρίζουν την πλάτη στη φιέστα οι εργαζόμενοι

Η πλειονότητα των εργαζομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου, πάντως, δεν σκοπεύει να παραβρεθεί στη σημερινή πανηγυρική εκδήλωση για την περαίωση της κτηματογράφησης, καθώς λίγες μόλις ημέρες πριν, η έκτακτη γενική συνέλευση του Σωματείου Εργαζομένων στο Κτηματολόγιο εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά της διοίκησης του φορέα, περιγράφοντας μια κατάσταση που απέχει σημαντικά από την εικόνα ετοιμότητας που εκπέμπεται προς τα έξω.

Στο ψήφισμά τους οι εργαζόμενοι μιλούν για μαζική αποχώρηση έμπειρου προσωπικού, για συστηματική απαξίωση των περιφερειακών υπηρεσιών και για αμφισβητούμενες διοικητικές πρακτικές. Προχωρούν μάλιστα ένα βήμα παραπέρα καταγγέλλοντας την απόκρυψη των εκκρεμοτήτων και παραπλάνηση της Πολιτείας και των πολιτών ως προς την πραγματική εικόνα του φορέα. Οι εργαζόμενοι ζητούν μάλιστα δημόσια ανάρτηση όλων των εκκρεμοτήτων ανά κατηγορία και ανά κτηματολογικό γραφείο, υποστηρίζοντας ότι ο πραγματικός όγκος των ανοιχτών υποθέσεων δεν αποτυπώνεται επαρκώς στη δημόσια συζήτηση.

Η γενική συνέλευση των εργαζομένων καταγγέλλει «σκόπιμη απόκρυψη του πραγματικού αριθμού των εκκρεμών υποθέσεων», κάνει λόγο για λειτουργία του οργανισμού υπό συνθήκες «θεσμικής αναρχίας» και ζητεί ακόμη και πλήρη διαχειριστικό και οικονομικό έλεγχο από το Ελεγκτικό Συνέδριο και την Εθνική Αρχή Διαφάνειας, στους οποίους και κοινοποιούν το ψήφισμά τους.

Μάλιστα, οι εργαζόμενοι χαρακτηρίζουν την υφιστάμενη διοίκηση «αντικειμενικά ανεπαρκή για τη διαχείριση του εθνικής σημασίας εγχειρήματος του Κτηματολογίου» και θέτουν ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συζήτηση περί συγχώνευσης την επίλυση των θεσμικών και διοικητικών προβλημάτων που, όπως υποστηρίζουν, ταλανίζουν σήμερα τον φορέα.

Το Σωματείο Εργαζομένων του Ελληνικού Κτηματολογίου εμφανίζεται κάθετα αντίθετο σε οποιαδήποτε συζήτηση για συγχώνευση με τις Υπηρεσίες Δόμησης πριν αντιμετωπιστούν τα εσωτερικά προβλήματα του φορέα προειδοποιώντας ότι μια συνένωση του Κτηματολογίου με τις ΥΔΟΜ υπό τις σημερινές συνθήκες, «επί σαθρών θεσμικών θεμελίων και υπό καθεστώς διοικητικής απορρύθμισης», θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός «δυσλειτουργικού υπερφορέα», ο οποίος δεν θα προστατεύει αλλά θα θέτει σε κίνδυνο το περιβάλλον, τη δημόσια και ιδιωτική περιουσία και την ασφάλεια δικαίου. Οι εργαζόμενοι μάλιστα αποδίδουν «αποκλειστικά στην πολιτική ηγεσία» την ευθύνη αποτροπής ενός τέτοιου «εθνικού ατυχήματος».