8 χρόνια από το Μάτι: Το πάρκο της Σοφίας και της Βασιλικής, ένας χώρος μνήμης και περισυλλογής

Οκτώ χρόνια μετά τη φονική πυρκαγιά στο Μάτι και οι συγγενείς των 104 θυμάτων βιώνουν τον αβάσταχτο πόνο της απώλειας και του πένθους των αγαπημένων τους προσώπων. Ανάμεσα στα θύματα ήταν η Σοφία και η Βασιλική Φιλιπποπούλου, τα δίδυμα κορίτσια που ήταν μόλις εννέα ετών όταν χάθηκαν μέσα στις φλόγες. Τα δύο 9χρονα παιδιά βρέθηκαν αγκαλιασμένα με τον παππού και τη γιαγιά τους, τον Φίλιππο και τη Σοφία, στο περίφημο οικόπεδο Φράγκου όπου κορυφώθηκε η συμφορά.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε στο ethnos.gr ο Άγγελος Κοντοθάνος, αδελφικός φίλος της οικογένειας Φιλιπποπούλου, η Αστυνομία τούς κατεύθυνε προς τους μικρούς δρόμους στο εσωτερικό του Ματιού, με αποτέλεσμα να εγκλωβιστούν στην περιοχή και να ακολουθήσουν τα γνωστά τραγικά γεγονότα. 

Αβάσταχτος πόνος

«Τίποτα δεν μπορεί να απαλύνει τον πόνο των γονέων για την απώλεια των παιδιών τους, αλλά και των ίδιων τους των γονέων. Πρόκειται για μία πληγή που δεν κλείνει», τόνισε στο ethnos.gr ο Άγγελος Κοντοθάνος, αδελφικός φίλος του Γιάννη Φιλιππόπουλου που έχασε παιδιά και γονείς. Μέσα από αυτόν τον ανείπωτο πόνο γεννήθηκε η ανάγκη να δημιουργηθεί κάτι που θα κρατήσει ζωντανή τη μνήμη της Σοφίας και της Βασιλικής. Ένας τόπος που δεν θα θυμίζει μόνο τον τραγικό τρόπο με τον οποίο χάθηκαν, αλλά κυρίως τη ζωή τους, τα χαμόγελά τους και την αγάπη τους για τη φύση και το Μαυρολιθάρι Φωκίδας. Εκεί, στη θέση «Άμπλας», δημιουργείται «Το Πάρκο της Σοφίας και της Βασιλικής», ένας χώρος μνήμης, γαλήνης και περισυλλογής, μέσα στο πράσινο και δίπλα στα τρεχούμενα νερά.

Από το 2019

Όπως εξήγησε ο Άγγελος Κοντοθάνος στο ethnos.gr, η πρωτοβουλία ξεκίνησε το 2019, έναν χρόνο μετά την τραγωδία στο Μάτι: «Η σκέψη ήταν να δημιουργήσουμε έναν χώρο που θα είναι αφιερωμένος στη Σοφία και τη Βασιλική, ώστε τα ονόματά τους να παραμείνουν ζωντανά και να μην ξεχαστούν ποτέ», ανέφερε. 

Για την υλοποίηση του έργου άρχισε έρανος, προκειμένου να συγκεντρωθούν τα απαραίτητα χρήματα. Εξετάστηκαν διαφορετικές προτάσεις, από μία πιο απλή παρέμβαση, με κόστος περίπου 20.000 ευρώ, μέχρι ένα πιο σύνθετο και εντυπωσιακό έργο, ο προϋπολογισμός του οποίου έφτανε τις 70.000 ευρώ.

Ρεαλιστική λύση

Τελικά, επιλέχθηκε μία ενδιάμεση λύση, ώστε το σχέδιο να είναι ταυτόχρονα όμορφο, λειτουργικό, ρεαλιστικό και εφικτό να υλοποιηθεί.

«Υπήρχαν πολλές προτάσεις κατά τη διάρκεια των μελετών. Ξεκινούσαν από κάτι πιο απλό, της τάξεως των 20.000 ευρώ, και έφταναν μέχρι ένα πιο σύνθετο έργο, που κόστιζε περίπου 70.000 ευρώ. Επιλέξαμε μία μέση λύση, ώστε να μπορέσουμε να συγκεντρώσουμε τα χρήματα και να ολοκληρώσουμε πραγματικά το πάρκο. Χρειάστηκε να βγάλουμε πολλές άδειες από πολλούς φορείς αλλά τα καταφέραμε», εξήγησε.

Εγκαίνια σε ένα χρόνο

Η πορεία του έργου, ωστόσο, ανακόπηκε για τρία χρόνια λόγω της πανδημίας. Από το 2020 μέχρι το 2022 οι ενέργειες για αδειοδοτήσεις και οι εργασίες σταμάτησαν, χωρίς όμως να εγκαταλειφθεί η αρχική ιδέα. Σήμερα το έργο βρίσκεται στη δεύτερη και τελική φάση της υλοποίησής του. Ο Άγγελος Κοντοθάνος εκτιμά ότι, εφόσον όλα εξελιχθούν ομαλά, μέσα στον επόμενο χρόνο το πάρκο θα έχει ολοκληρωθεί και θα γίνουν και τα εγκαίνια.

«Βρισκόμαστε πλέον στη δεύτερη και τελική φάση. Ελπίζουμε ότι μέσα σε έναν χρόνο θα έχουμε καταφέρει να ολοκληρώσουμε τον χώρο και να τον παραδώσουμε στον κόσμο», ανέφερε.

Εντατικές εργασίες στο πάρκο

Τις τελευταίες ημέρες οι εργασίες στο πάρκο έχουν εντατικοποιηθεί. Στον χώρο έχουν ήδη τοποθετηθεί παγκάκια, ένα τραπέζι πινγκ πονγκ, ενώ συνεχίζονται οι παρεμβάσεις που θα διαμορφώσουν την τελική εικόνα του. Οι πρώτες εργασίες αφορούσαν τα απαραίτητα αποστραγγιστικά έργα, καθώς στο συγκεκριμένο σημείο συναντιούνται δύο ποτάμια. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε η ανάπλαση του καταρράκτη, ώστε το νερό να αποτελέσει κεντρικό στοιχείο του φυσικού τοπίου και της εμπειρίας των επισκεπτών.

Παιδική χαρά μνήμης

Ο χώρος δεν σχεδιάζεται ως μία παιδική χαρά με τη συνηθισμένη έννοια. Στόχος είναι να αποτελέσει έναν τόπο ηρεμίας, μνήμης και περισυλλογής, όπου μικροί και μεγάλοι θα μπορούν να κάθονται, να ακούν τον ήχο του νερού, να διαβάζουν και να αφιερώνουν λίγες στιγμές στη μνήμη των θυμάτων.

«Δεν θα είναι μία παιδική χαρά όπως την έχουμε συνηθίσει. Θα είναι ένας χώρος περισυλλογής και μνήμης. Ένας χώρος όπου ο επισκέπτης θα μπορεί να ηρεμήσει, να ακούσει το νερό και να σκεφτεί», υπογράμμισε ο Άγγελος Κοντοθάνος.

Στα μελλοντικά σχέδια βρίσκεται και η δημιουργία ενός δεντρόσπιτου, το οποίο θα ενταχθεί αρμονικά στο φυσικό περιβάλλον και θα δώσει ακόμη μία ιδιαίτερη διάσταση στον χώρο.

Η βοήθεια του χωριού και των δωρητών

Σημαντική είναι η συμβολή του συλλόγου του χωριού στο Μαυρολιθάρι, οι οποίοι έχουν στηρίξει έμπρακτα την προσπάθεια. Καθοριστική είναι επίσης η προσφορά ανώνυμων δωρητών, που βοήθησαν οικονομικά ή με υλικά για να συνεχιστούν τα έργα.

Ο Άγγελος Κοντοθάνος ευχαρίστησε όλους όσοι στάθηκαν δίπλα στην πρωτοβουλία, σημειώνοντας παράλληλα ότι υπήρξαν και άνθρωποι οι οποίοι υποσχέθηκαν να βοηθήσουν, αλλά τελικά δεν κατάφεραν να εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους.

«Θέλω να ευχαριστήσω τους ανώνυμους δωρητές που μας έχουν βοηθήσει. Υπήρξαν, βέβαια, και κάποιοι άνθρωποι που υποσχέθηκαν ότι θα συνεισφέρουν, αλλά τελικά δεν μπόρεσαν να εκπληρώσουν την υπόσχεσή τους. Εμείς, όμως, συνεχίζουμε», ανέφερε.

Ιδιαίτερες ευχαριστίες εξέφρασε και προς τους δύο δημάρχους Δελφών με τους οποίους συνεργάστηκε η ομάδα από την έναρξη της πρωτοβουλίας, καθώς, όπως είπε, και οι δύο ανταποκρίθηκαν θετικά και ήταν πρόθυμοι να συμβάλουν στην παραχώρηση του χώρου όπου δημιουργείται το πάρκο.

«Δεν πρέπει να ξεχάσουμε»

Ο Άγγελος Κοντοθάνος αναφέρθηκε και στη δικαστική εξέλιξη της υπόθεσης, εκφράζοντας την απογοήτευσή του για τον αριθμό των ανθρώπων που, όπως είπε, έχουν τελικά οδηγηθεί στη φυλακή.

«Δυστυχώς, θα έπρεπε να βρίσκονται περισσότεροι κατηγορούμενοι στο εδώλιο και περισσότεροι άνθρωποι στη φυλακή. Τελικά μόνο τέσσερις είναι πίσω από τα κάγκελα», δήλωσε.

Ο ίδιος χαρακτήρισε την τραγωδία «κρατικό έγκλημα», υπογραμμίζοντας ότι η μνήμη δεν πρέπει να σβήσει και ότι η κοινωνία οφείλει να θυμάται όσα συνέβησαν.

«Κρατικό έγκλημα»

«Δεν πρέπει να ξεχάσουμε. Είναι και αυτό ένα κρατικό έγκλημα. Πρέπει να θυμόμαστε τι έγινε, ποιοι άνθρωποι χάθηκαν και γιατί χάθηκαν, ώστε να μην επαναληφθεί ποτέ ξανά κάτι παρόμοιο», τόνισε.

Παράλληλα, εξέφρασε την ικανοποίησή του για το γεγονός ότι φέτος, για πρώτη φορά, θα πραγματοποιηθεί εκδήλωση μνήμης και στο Σύνταγμα.

«Είμαι πολύ ικανοποιημένος που φέτος θα πραγματοποιηθεί για πρώτη φορά εκδήλωση και στο Σύνταγμα. Είναι σημαντικό η μνήμη των θυμάτων να βρίσκεται στο κέντρο της Αθήνας, μπροστά σε ολόκληρη την κοινωνία», ανέφερε.

Ο πόνος μετατρέπεται σε μνήμη

Το Μαυρολιθάρι δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ήταν ένα μέρος που αγαπούσαν η Σοφία και η Βασιλική Μαυρολιθάρι δεν επιλέχθηκε τυχαία. Ήταν ένα μέρος που αγαπούσαν η Σοφία και η Βασιλική, ένα χωριό που επισκέπτονταν συχνά εξαιτίας των παππούδων τους και όπου έζησαν όμορφες στιγμές της σύντομης παιδικής τους ζωής.

Σήμερα, στον ίδιο τόπο, η απουσία τους αποκτά μια διαφορετική μορφή. Γίνεται νερό που κυλά, δέντρα που μεγαλώνουν, παγκάκια που περιμένουν τους επισκέπτες και ένας χώρος στον οποίο η μνήμη θα παραμένει ζωντανή.

«Το Πάρκο της Σοφίας και της Βασιλικής δε μπορεί να σβήσει τον πόνο. Κανένας χώρος και κανένα μνημείο δεν μπορεί να επιστρέψει στα παιδιά τη ζωή που τους στερήθηκε ούτε στους γονείς τους όσα έχασαν εκείνο το απόγευμα. Μπορεί, όμως, να γίνει ένας τόπος όπου η σιωπή θα μιλά. Ένας τόπος όπου ο ήχος των δύο ποταμιών και του καταρράκτη θα θυμίζει σε κάθε επισκέπτη ότι η Σοφία και η Βασιλική υπήρξαν, αγαπήθηκαν και δεν πρέπει να ξεχαστούν», τόνισε ο Άγγελος Καραθάνος.