Τι είναι οι μυκοτοξίνες, οι δηλητηριώδεις ουσίες που εντοπίστηκαν σε φυτικά υποκατάστατα κρέατος

Οι ερευνητές που εξέτασαν φυτικά τρόφιμα και ροφήματα στο Ηνωμένο Βασίλειο διαπίστωσαν μια «εκτεταμένη παρουσία» μυκοτοξινών σε εκατοντάδες προϊόντα που πωλούνται σε σούπερ μάρκετ.

Κάθε ένα από τα 212 προϊόντα που εξέτασαν - τα οποία περιλάμβαναν υποκατάστατα κρέατος και γαλακτοκομικών όπως μπέργκερ, κομμάτια «κοτόπουλου» για χορτοφάγους και vegan λουκάνικα, καθώς και φυτικά ροφήματα από βρώμη, αμύγδαλο και σόγια - βρέθηκε να περιέχει τουλάχιστον μία από 19 διαφορετικούς τύπους μυκοτοξινών.

Όπως σημειώνει ο Independent, οι μυκοτοξίνες είναι φυσικές τοξικές ενώσεις που παράγονται από μύκητες και σε μικρές ποσότητες δεν θεωρούνται ιδιαίτερα επικίνδυνες. Ωστόσο, οι ερευνητές προειδοποίησαν ότι μια διατροφή που βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε υποκατάστατα κρέατος και γαλακτοκομικών «θα μπορούσε να οδηγήσει σε συσσωρευτική αύξηση των μυκοτοξινών, με πιθανές επιπτώσεις στην υγεία αν δεν αντιμετωπιστεί σωστά».

Η ομάδα πίσω από τη μελέτη ανέφερε: «Σε πολύ σοβαρές περιπτώσεις, η έκθεση σε μυκοτοξίνες μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας όπως βλάβες στο ήπαρ και στα νεφρά, καταστολή του ανοσοποιητικού συστήματος και καρκίνο». Οι μυκοτοξίνες βρίσκονται συχνά σε φυτικά τρόφιμα, επειδή οι πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή τους - όπως δημητριακά, όσπρια και σπόροι - μπορεί να εκτεθούν σε μούχλα κατά την καλλιέργεια και την αποθήκευση.

Τι κενά υπάρχουν στους ελέγχους ασφαλείας

Παρά το γεγονός ότι ανιχνεύθηκαν διάφορες μυκοτοξίνες σε όλα τα φυτικά υποκατάστατα, οι ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Πάρμας στην Ιταλία και το Πανεπιστήμιο Cranfield στο Μπέντφορντ δήλωσαν ότι τα επίπεδα μυκοτοξινών στα τρόφιμα που εξετάστηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν χαμηλότερα από τα συνιστώμενα όρια της ΕΕ, κάτι που αντανακλά «τα υψηλά πρότυπα ποιότητας της βρετανικής βιομηχανίας τροφίμων».

Η κατανάλωση φυτικών υποκατάστατων κρέατος και γαλακτοκομικών έχει αυξηθεί σημαντικά, αλλά η έρευνα για το τι ακριβώς καταναλώνουν οι άνθρωποι και τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία δεν έχει συμβαδίσει, σημειώνεται στη μελέτη. «Η ευρωπαϊκή αγορά φυτικών προϊόντων έχει γνωρίσει πρωτοφανή ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια», ανέφεραν οι ερευνητές, προσθέτοντας ότι «παρότι τα περιβαλλοντικά και διατροφικά οφέλη της αυξημένης κατανάλωσης φυτικών προϊόντων είναι καλά τεκμηριωμένα, εξακολουθούν να υπάρχουν κενά στην αξιολόγηση της ασφάλειάς τους, και πιο συγκεκριμένα όσον αφορά την παρουσία πιθανών μη ρυθμιζόμενων ρυπαντών». «Με μόνο λίγες μελέτες να εξετάζουν την παρουσία μυκοτοξινών σε φυτικά υποκατάστατα κρέατος και φυτικά ροφήματα, μια πιο ξεκάθαρη εικόνα για την εμφάνισή τους σε φυτικά τρόφιμα εξακολουθεί να λείπει», ανέφεραν.

Η Αντρέα Πατριάρκα, ανώτερη λέκτορας μυκητολογίας στο Πανεπιστήμιο Cranfield, δήλωσε: «Οι μυκοτοξίνες εμφανίζονται φυσικά στα τρόφιμα και δεν μπορούν να αποφευχθούν πλήρως. Ως καταναλωτές, δεν πρέπει να φοβόμαστε ούτε να αποθαρρυνόμαστε από την κατανάλωση ποικιλίας προϊόντων». «Ωστόσο, ένα σημαντικό ζήτημα προκύπτει όταν νέα τρόφιμα εισέρχονται στην αγορά, καθώς προς το παρόν δεν υπάρχουν καθιερωμένοι κανονισμοί για την παρακολούθηση των μυκοτοξινών. Τα δεδομένα της έρευνάς μας βοηθούν τους οργανισμούς ασφάλειας τροφίμων στην αξιολόγηση των κινδύνων, ιδιαίτερα σε σύνθετα προϊόντα με πολλά συστατικά». Προσέθεσε επίσης: «Συνεργαζόμαστε αυτή τη στιγμή με το Πανεπιστήμιο της Πάρμας για να αξιολογήσουμε τους κινδύνους που αντιμετωπίζει ο πληθυσμός με βάση διαφορετικές διατροφικές συνήθειες. Στόχος μας είναι να ενημερώσουμε τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής και να ευαισθητοποιήσουμε ευάλωτους καταναλωτές».