Γιατί ο καρκίνος χτυπά σήμερα όλο και περισσότερους κάτω των 50 ετών; Η τρομακτική αύξηση του 24%

Ένα ποσοστό της τάξης του 24% είναι πάντα σημαντικό σε οτιδήποτε και αν αναφέρεται. Πολύ περισσότερο όταν συνδέεται με την αύξηση στα περιστατικά καρκίνου που διαγνώστηκαν σε ασθενείς ηλικίας κάτω των 50 ετών μεταξύ του 1990 και του 2019, συγκριτικά με το παρελθόν.

Είναι κοινός τόπος ότι πολλοί περισσότεροι άνθρωποι πάσχουν πλέον από καρκίνο σε σχέση με το τι συνέβαινε μέχρι και τη δεκαετία του '80 και αυτό δεδομένα οφείλεται και στον τρόπο ζωής, όπως και στο τι καταναλώνουμε.

Αυτό που πονοκεφαλιάζει ακόμα περισσότερο την ιατρική επιστήμη είναι ότι το προαναφερθέν ποσοστό του 24% που δείχνει την αύξηση ασθενών κάτω των 50 ετών ολοένα και αυξάνεται.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι το φαινόμενο αυτό μπορεί να εξηγηθεί λόγω της επιταχυνόμενης γήρανσης του οργανισμού στους νεότερους ενήλικες.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Medicine, οι επιστήμονες ανέλυσαν δεδομένα από 154.169 άτομα της βρετανικής βάσης δεδομένων UK Biobank και περίπου 10.000 άτομα από τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Σύμφωνα με τον Independent, τα ευρήματά τους έδειξαν ότι η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση συνδέεται με «υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης πολλαπλών μορφών καρκίνου σε νεότερη ηλικία», και ειδικότερα με καρκίνο του πνεύμονα, καρκίνο του παχέος εντέρου και καρκίνο της μήτρας που εμφανίζονται πριν από τα 50 χρόνια.

Τι είναι η βιολογική ηλικία;

Η βιολογική ηλικία διαφέρει από τη χρονολογική ηλικία. Δεν βασίζεται στο πόσα χρόνια έχει ζήσει κάποιος, αλλά στο πόσο καλά λειτουργεί ο οργανισμός του.

Επηρεάζεται από παράγοντες όπως:

• Η διατροφή
• Η σωματική άσκηση
• Το περιβάλλον
• Η γενική κατάσταση της υγείας
• Οι καθημερινές συνήθειες

Για να υπολογίσουν τη βιολογική ηλικία, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δεδομένα από εξετάσεις αίματος και άλλους δείκτες υγείας, ώστε να εκτιμήσουν αν το σώμα ενός ατόμου φαινόταν «γηραιότερο» ή «νεότερο» από ό,τι θα αναμενόταν για τη χρονολογική του ηλικία.

Χρησιμοποίησαν έναν καθιερωμένο αλγόριθμο που ονομάζεται «PhenoAge», ο οποίος συνδυάζει εννέα συνήθεις αιματολογικές παραμέτρους που σχετίζονται με:

• Τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα
• Τη φλεγμονή
• Τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος

Η «φθορά» του οργανισμού σε κυτταρικό επίπεδο

Η Γιν Τσάο, αναπληρώτρια καθηγήτρια Χειρουργικής και Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον, εξήγησε:

«Η βιολογική γήρανση δεν αφορά απλώς τον αριθμό των γενεθλίων που έχει γιορτάσει κάποιος. Αντικατοπτρίζει τη φθορά που συμβαίνει μέσα στο σώμα σε κυτταρικό και μοριακό επίπεδο.»

Σύμφωνα με την ίδια, αυτή η φθορά μπορεί να περιλαμβάνει:

• Χρόνια φλεγμονή
• Εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος
• Συσσώρευση βλαβών στα κύτταρα με την πάροδο του χρόνου

Οι λεγόμενοι «δείκτες φθοράς», όπως η φλεγμονή και οι βλάβες στο DNA, μπορεί να προκύπτουν από ανθυγιεινό τρόπο ζωής ή από έκθεση σε περιβαλλοντικούς ρύπους.

Σύνδεση με συγκεκριμένους τύπους καρκίνου

Η ερευνητική ομάδα μελέτησε επίσης τη γήρανση συγκεκριμένων οργάνων και ιστών μέσω προηγμένων πρωτεωμικών αναλύσεων.

Τα αποτελέσματα έδειξαν:

• Συσχέτιση μεταξύ της γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος και του πρώιμου καρκίνου του πνεύμονα.
• Συσχέτιση μεταξύ της γήρανσης του λιπώδους ιστού και του πρώιμου καρκίνου του παχέος εντέρου.

Ο ερευνητής Ντέιβιντ Σκοτ εξήγησε ότι «προς το παρόν δεν έχουμε μια οριστική απάντηση για το τι προκαλεί την αύξηση των καρκίνων πρώιμης έναρξης παγκοσμίως. Μελέτες όπως αυτή, όμως, μας βοηθούν να συνθέσουμε τη συνολική εικόνα».

Πρόσθεσε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση μπορεί να αντανακλά τη συνδυασμένη επίδραση του τρόπου ζωής και του περιβάλλοντος στον οργανισμό με την πάροδο του χρόνου, κάτι που ενδεχομένως εξηγεί γιατί ορισμένοι καρκίνοι εμφανίζονται ολοένα και νωρίτερα στις νεότερες γενιές.

Μέρος μιας ευρύτερης διεθνούς προσπάθειας

Η μελέτη πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της ερευνητικής ομάδας Team Prospect, η οποία δημιουργήθηκε για να διερευνήσει την αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου σε νεαρές ηλικίες.

Η ομάδα αποτελεί μέρος της παγκόσμιας πρωτοβουλίας Cancer Grand Challenges, η οποία χρηματοδοτείται από την Cancer Research UK και το National Cancer Institute.

Παρότι η μελέτη δεν αποδεικνύει ότι η επιταχυνόμενη βιολογική γήρανση προκαλεί άμεσα καρκίνο, προσθέτει σημαντικά στοιχεία στην κατανόηση του φαινομένου και υποδεικνύει ότι η υγεία ολόκληρου του οργανισμού — και όχι μόνο των μεμονωμένων κυττάρων — μπορεί να παίζει καθοριστικό ρόλο στην εμφάνιση καρκίνου σε νεαρότερες ηλικίες.