Είδαμε την παράσταση «Μια ζωή, ο μονόλογος μιας μοδίστρας» και η Νένα Μεντή κεντάει επί σκηνής

Η αυλαία έχει ήδη πέσει στο Θέατρο Πέτρας. Η Νένα Μεντή κάνει την τελευταία της υπόκλιση και για λίγα δευτερόλεπτα ο χρόνος μοιάζει να σταματά. Χιλιάδες θεατές έχουν σηκωθεί όρθιοι από τις θέσεις τους και το παρατεταμένο χειροκρότημα γεμίζει κάθε γωνιά του χώρου. Τα χειροκροτήματα διαδέχονται το ένα το άλλο, ενώ από κάθε πλευρά ακούγονται αυθόρμητες φωνές θαυμασμού. «Συγκλονιστική», «εκπληκτική», «μοναδική», «μπράβο». Λέξεις που γεννιούνται αυθόρμητα, σαν φυσική συνέχεια όσων προηγήθηκαν επάνω στη σκηνή. Η σπουδαία ηθοποιός χαμογελά συγκινημένη, υποκλίνεται ξανά και ξανά, ευχαριστεί το κοινό με το βλέμμα και κρατά στην αγκαλιά της έναν ρόλο που μοιάζει να γράφτηκε ειδικά για εκείνη.

Η εικόνα αυτή συνοψίζει όσα προσφέρει η παράσταση «Μια ζωή, ο μονόλογος μιας μοδίστρας», το νέο έργο του Πέτρου Ζούλια. Μια θεατρική δημιουργία που συναντά τον θεατή με τρόπο άμεσο, ανθρώπινο και βαθιά ελληνικό. Στο επίκεντρο βρίσκεται μια γυναίκα της διπλανής πόρτας, που αγάπησε, πάλεψε, δάκρυσε, θύμωσε, ονειρεύτηκε, τραγούδησε, κράτησε ζωντανές τις αξίες της και συνεχίζει να κοιτάζει τη ζωή με καθαρή ματιά.

Η κυρία Ελένη, μοδίστρα στο επάγγελμα, ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει το μικρό εργαστήρι που υπηρέτησε επί δεκαετίες. Ανάμεσα σε φορέματα, υφάσματα, κουβαρίστρες, πατρόν και παλιές φωτογραφίες, κάθε αντικείμενο γίνεται αφορμή για να ζωντανέψει ένα ακόμη κομμάτι της ζωής της. Κάθε φόρεμα κουβαλά έναν άνθρωπο. Κάθε ραφή κρύβει μια ανάμνηση. Κάθε ύφασμα μοιάζει να διατηρεί ακόμη το άρωμα μιας άλλης εποχής. Έτσι, το μικρό μοδιστράδικο γίνεται ένας τόπος γεμάτος πρόσωπα, στιγμές και εικόνες που απλώνονται μπροστά στα μάτια του κοινού με απόλυτη φυσικότητα.

Ο Πέτρος Ζούλιας επιλέγει να προσεγγίσει τη νεότερη ελληνική ιστορία μέσα από τη ζωή μιας απλής γυναίκας. Η επιλογή αυτή χαρίζει στο έργο ζεστασιά και αμεσότητα. Η κυρία Ελένη γίνεται η φωνή μιας ολόκληρης γενιάς ανθρώπων που μεγάλωσαν μέσα στις δυσκολίες, κράτησαν ζωντανή την αξιοπρέπεια και βρήκαν δύναμη στις μικρές χαρές της καθημερινότητας. 

Η κυρία Ελένη γεννιέται στα δύσκολα χρόνια της Κατοχής και μεγαλώνει μαζί με μια Ελλάδα που αλλάζει συνεχώς πρόσωπο. Η εξορία της μητέρας της, η δικτατορία, η νύχτα του Πολυτεχνείου, η Μεταπολίτευση, η οικονομική κρίση και οι πιο πρόσφατοι σταθμοί της σύγχρονης ελληνικής πραγματικότητας δημιουργούν ένα ψηφιδωτό από μνήμες και στιγμές που σημάδεψαν ολόκληρες γενιές.

Η Νένα Μεντή ενσαρκώνει την ηρωίδα με τέτοια αλήθεια, ώστε από τα πρώτα κιόλας λεπτά η σκηνή παύει να φιλοξενεί μια ηθοποιό και γεμίζει από την παρουσία μιας γυναίκας που μοιάζει να έζησε πραγματικά όλα όσα αφηγείται. Το βλέμμα της, η φωνή της, οι κινήσεις των χεριών της και ο τρόπος που αγγίζει κάθε κομμάτι υφάσματος μετατρέπουν τις πιο μικρές λεπτομέρειες σε πολύτιμες στιγμές. Η ερμηνεία της χαρακτηρίζεται από λιτότητα, ακρίβεια και βαθιά ανθρωπιά, στοιχεία που κρατούν αμείωτο το ενδιαφέρον του κοινού μέχρι την τελευταία υπόκλιση. 

Μια γυναίκα της διπλανής πόρτας που γίνεται ηρωίδα μιας ολόκληρης εποχής

Η κυρία Ελένη ανήκει σε εκείνες τις γυναίκες που σπάνια πρωταγωνιστούν στα βιβλία της Ιστορίας, παρότι η ζωή τους αποτελεί κομμάτι της. Είναι μια γυναίκα που εργάστηκε ασταμάτητα, που κράτησε όρθιο το σπίτι της, που έραψε τα όνειρα και τις αγωνίες εκατοντάδων ανθρώπων μέσα στο μικρό της μοδιστράδικο. Αυτή η γυναίκα επιλέγει να ανοίξει την καρδιά της.

Ο θεατής την ακολουθεί σε κάθε σταθμό της ζωής της, σαν να κάθεται απέναντί της μέσα στο μικρό εργαστήρι και να ακούει μια ιστορία. Αναγνωρίζει εικόνες από τη μητέρα του, τη γιαγιά του, τη γειτόνισσα της παλιάς αθηναϊκής πολυκατοικίας ή τη μοδίστρα που κάποτε έραβε τα καλά ρούχα της οικογένειας. 

Ξεχωριστή θέση στο έργο έχει και το ελληνικό τραγούδι, που συνοδεύει διακριτικά τη διαδρομή της ηρωίδας. Μελωδίες του Βασίλη Τσιτσάνη, του Γιώργου Ζαμπέτα, του Μάνου Χατζιδάκι, του Σταύρου Ξαρχάκου, του Μίκη Θεοδωράκη και του Γιάννη Σπανού διατρέχουν την παράσταση, θυμίζοντας έναν μουσικό κόσμο που, όπως λέει και η ίδια η ηρωίδα, έχει σχεδόν χαθεί από το σημερινό ραδιόφωνο.

Ενδιαφέρον προκαλούν και οι αναφορές στην Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου, μια προσωπικότητα που συνδέεται άμεσα με την πορεία της Νένας Μεντή. Η σχέση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος, καθώς η μεγάλη ηθοποιός μοιάζει να επιστρέφει σε έναν κόσμο που γνωρίζει βαθιά και υπηρετεί επί δεκαετίες. 

Σε συνεντεύξεις της, η Νένα Μεντή έχει αναφέρει πως η ιδέα για το έργο γεννήθηκε αμέσως μετά την ολοκλήρωση της παράστασης «Το μυστικό της Κοντέσσας Βαλέραινας». Αναζητούσε ένα κείμενο πιο προσωπικό, πιο κοντά στον καθημερινό άνθρωπο. Έτσι γεννήθηκε η κυρία Ελένη, μια μοδίστρα που πήρε το όνομά της από το πραγματικό όνομα της ηθοποιού, αφού η ίδια λέγεται Ελένη και το Νένα αποτελεί το χαϊδευτικό της. 

Μία από τις κορυφαίες ερμηνείες της Νένας Μεντή

Η Νένα Μεντή υπηρετεί τον ρόλο με αξιοθαύμαστη ακρίβεια. Κάθε λέξη βρίσκει τη θέση της, κάθε αλλαγή στον τόνο της φωνής φωτίζει μια νέα πλευρά της ηρωίδας και κάθε βλέμμα γεμίζει τη σκηνή με αλήθεια.

Η κυρία Ελένη ολοκληρώνει την πορεία της με μια φράση που συμπυκνώνει ολόκληρο το νόημα του έργου και μένει χαραγμένη στη σκέψη του θεατή: «Περαστικοί είμαστε όλοι από εδώ. Ταξιδιώτες. Ερχόμαστε γυμνοί και φεύγουμε ντυμένοι. Ντυμένοι με όσα η ζωή μάς φόρεσε. Γιατί αυτή είναι και η πιο μεγάλη μοδίστρα».

Μέσα σε λίγες μόνο λέξεις χωρά μια ολόκληρη φιλοσοφία για τον άνθρωπο, τον χρόνο και την πορεία της ζωής. Η Νένα Μεντή μεταφέρει αυτή τη σκέψη με τέτοια απλότητα και εσωτερική δύναμη, ώστε η τελευταία σκηνή αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα και οδηγεί σε ένα παρατεταμένο, αυθόρμητο χειροκρότημα.

Η μεγάλη κυρία του ελληνικού θεάτρου επιβεβαιώνει για ακόμη μία φορά πως οι σπουδαίες ερμηνείες γεννιούνται μέσα από την αλήθεια, τη λιτότητα και τον βαθύ σεβασμό προς τον άνθρωπο. Η κυρία Ελένη αποκτά πρόσωπο, ψυχή και υπόσταση μέσα από τη δική της σκηνική παρουσία, χαρίζοντας στο κοινό μια από τις σημαντικότερες ερμηνείες της σπουδαίας διαδρομής της. Μια ερμηνεία που θα συνοδεύει τον θεατή για πολύ καιρό μετά την τελευταία υπόκλιση. 

Η παράσταση «Μια ζωή - Ο μονόλογος μιας μοδίστρας» συνεχίζει να συναντά το κοινό σε διάφορα καλοκαιρινά θέατρα της Αττικής, καθώς και στην Χαλκίδα. Η προπώληση έχει ήδη ανοίξει, με τα εισιτήρια να εξαντλούνται με γρήγορους ρυθμούς.