Γιορτή της Μητέρας στη Γάζα: Εκεί που οι αγκαλιές γίνονται ασπίδα για τις βόμβες

Η Γιορτή της Μητέρας σήμερα γιορτάζεται με λουλούδια, αγκαλιές και χαμόγελα. Όπως πρέπει, άλλωστε. Στη Γάζα, όμως, η μητρότητα έχει μετατραπεί σε έναν καθημερινό αγώνα επιβίωσης, επειδή κάποιοι το αποφάσισαν για εκείνες. Εκεί, χιλιάδες γυναίκες κυοφορούν, γεννούν και μεγαλώνουν τα παιδιά τους μέσα σε σκηνές, δίπλα σε ερείπια, υπό τον διαρκή φόβο των βομβαρδισμών και της πείνας.

Μια εργαζόμενη της οργάνωσης Medical Aid for Palestinians (MAP), η Samaher Said, που βρίσκεται καθημερινά δίπλα σε εγκύους και νέες μητέρες στη Γάζα, περιγράφει μια πραγματικότητα που -όπως λέει- ο υπόλοιπος κόσμος δεν βλέπει πραγματικά. Μέσα από τη μαρτυρία της αποτυπώνεται τι σημαίνει σήμερα να είσαι μητέρα σε έναν τόπο όπου ακόμη και η γέννα μπορεί να γίνει υπό συνθήκες πολέμου.

Το 70% των νεογέννητων γεννιούνται πρόωρα ή λιποβαρή

Σύμφωνα με την ίδια, στη Γάζα βρίσκονται ανά πάσα στιγμή περίπου 50.000 έγκυες γυναίκες, ενώ καθημερινά πραγματοποιούνται έως και 160 τοκετοί. Ωστόσο, η κατάρρευση του συστήματος υγείας έχει μετατρέψει την εγκυμοσύνη και τη μητρότητα σε μια εξαντλητική δοκιμασία.

Όπως περιγράφει, εδώ και περισσότερα από δύο χρόνια το σύστημα υγείας αποδομείται συστηματικά εξαιτίας των ισραηλινών επιθέσεων. Σχεδόν όλα τα νοσοκομεία έχουν υποστεί ζημιές ή έχουν καταστραφεί, ενώ πολλές κλινικές λειτουργούν χωρίς επαρκή εξοπλισμό. Αναφέρει μάλιστα περιπτώσεις γυναικών που υποβλήθηκαν σε εξαιρετικά επώδυνες καισαρικές τομές χωρίς αναισθησία ή παυσίπονα, επειδή τα φάρμακα απλώς δεν υπήρχαν.

Η κατάσταση για τα νεογνά είναι επίσης δραματική. Μία στις τρεις εγκυμοσύνες θεωρείται υψηλού κινδύνου, ενώ το 70% των νεογέννητων γεννιούνται πρόωρα ή λιποβαρή. Σε ορισμένες δομές, πολλά βρέφη μοιράζονται μία μόνο θερμοκοιτίδα, αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο ασθενειών ή θανάτου.

Την ίδια ώρα, αρκετές γυναίκες αναγκάζονται να γεννούν εκτός νοσοκομείων. Περίπου 15 τοκετοί την εβδομάδα πραγματοποιούνται σε σκηνές και πρόχειρα καταλύματα, χωρίς στοιχειώδεις συνθήκες υγιεινής. Όπως εξηγεί, αυτές οι συνθήκες καθιστούν τον τοκετό εξαιρετικά επικίνδυνο τόσο για τη μητέρα όσο και για το παιδί.

Μια γυναίκα προσπαθεί να φέρει νέα ζωή μέσα σε ένα σώμα ήδη εξαντλημένο

Η εγκυμοσύνη στη Γάζα, σημειώνει, σημαίνει ότι μια γυναίκα προσπαθεί να φέρει νέα ζωή μέσα σε ένα σώμα ήδη εξαντλημένο από την πείνα, το τραύμα και την καθημερινή επιβίωση. Παρά τη συμφωνία κατάπαυσης του πυρός που είχε ανακοινωθεί, οι επιθέσεις συνεχίζονται σχεδόν καθημερινά, ενώ εκατοντάδες παιδιά έχουν σκοτωθεί τους τελευταίους μήνες.

Η ίδια περιγράφει πως πολλές γυναίκες γεννούν ενώ φοβούνται ότι μπορεί να βομβαρδιστούν ανά πάσα στιγμή, προσευχόμενες να επιζήσουν οι ίδιες και τα μωρά τους. Όπως τονίζει, το ψυχολογικό βάρος είναι συχνά το πιο καταστροφικό κομμάτι αυτής της κρίσης. Κάθε έκρηξη ή ακόμη και ο ήχος από κάτι που πέφτει προκαλεί πανικό και αίσθηση άμεσης απειλής.

Παράλληλα, οι αυστηροί περιορισμοί στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας και τροφίμων έχουν οδηγήσει σε τεράστιες ελλείψεις. Οι έγκυες γυναίκες δυσκολεύονται να βρουν βασικά τρόφιμα, όπως λαχανικά ή κρέας, ενώ ακόμη και είδη προσωπικής υγιεινής, όπως σερβιέτες, καθαρό νερό ή σαμπουάν, θεωρούνται πλέον δυσεύρετα.

Αυτές οι συνθήκες, εξηγεί, οδηγούν καθημερινά σε περιστατικά υποσιτισμού, αναιμίας, κατάθλιψης, υψηλής πίεσης και έντονου στρες, καταπονώντας τα σώματα των γυναικών και αυξάνοντας τον κίνδυνο επιπλοκών κατά την εγκυμοσύνη και τον τοκετό. Η σωματική εξάντληση συνδέεται ακόμη και με αποβολές.

Νιώθουν ενοχές και ντροπή επειδή κάποιος άλλος επέλεξε να καταστρέψει τη ζωή τους

Μάλιστα, αναφέρει ότι υπάρχουν γυναίκες που νιώθουν ενοχές ή ντροπή επειδή είναι έγκυες ενώ ζουν σε σκηνές, θεωρώντας ότι φέρνουν ένα παιδί σε έναν κόσμο που αδυνατεί να το προστατεύσει. Η Samaher ξεχωρίζει την περίπτωση μιας γυναίκας της οποίας ο σύζυγος σκοτώθηκε και λίγο αργότερα ανακάλυψε πως ήταν έγκυος. Εκεί όπου κανονικά θα υπήρχε χαρά, υπήρχε πλέον μόνο πένθος και αγωνία.

Μετά τη γέννα, οι δυσκολίες συνεχίζονται. Ο θηλασμός γίνεται δύσκολος λόγω υποσιτισμού και ψυχολογικής πίεσης, ενώ το βρεφικό γάλα συχνά δεν είναι διαθέσιμο. Η μεταγεννητική φροντίδα είναι εξαιρετικά περιορισμένη και χωρίς ιατρική παρακολούθηση ή φάρμακα, οι επιπλοκές για μητέρες και νεογνά επιδεινώνονται.

Κι όμως, όπως τονίζει, μέσα σε αυτή τη συνθήκη η μητρική προστασία παραμένει ισχυρότερη από οτιδήποτε άλλο. Περιγράφει μητέρες που, μόλις ακούσουν βομβαρδισμό, πέφτουν πάνω στα παιδιά τους για να τα προστατεύσουν με το σώμα τους. Άλλες, όταν ανασύρονται από τα ερείπια, ρωτούν πρώτα αν είναι ζωντανά τα παιδιά τους.

Έχει δει γυναίκες να ξοδεύουν τα τελευταία χρήματά τους αποκλειστικά για φαγητό των παιδιών τους αντί για τα δικά τους φάρμακα ή να δίνουν ολόκληρη τη μερίδα φαγητού τους στα παιδιά ενώ οι ίδιες υποφέρουν από σοβαρή αναιμία. Περιγράφει ακόμη μια γυναίκα με καρκίνο που είχε λάβει έγκριση να ταξιδέψει στο εξωτερικό για θεραπεία, αλλά αρνήθηκε να φύγει επειδή ήταν η μοναδική φροντίστρια των παιδιών της.

«Η μητρότητα στη Γάζα είναι η μητρότητα στην πιο σκληρή της μορφή, αλλά ταυτόχρονα κουβαλά το βαθύτερο νόημα της ανθρωπιάς, του θάρρους και της αυτοθυσίας», σημειώνει.

Στη Γάζα, η μητρότητα δεν μετριέται με γιορτές και αφιερώματα. Μετριέται με αντοχή, πείνα, φόβο και την αγωνία μιας γυναίκας που δεν ξέρει αν αύριο θα μπορέσει να προστατεύσει το παιδί της. Στη Γάζα, μητρότητα σημαίνει αντίσταση.