«Θέλουν να σβήσουν τη μνήμη μας»: Συγκλονίζει μοναχός μετά το πλήγμα στη Λαύρα του Κιέβου

Το Κίεβο δεν αποκαλείται τυχαία από πολλούς «η πόλη με τους χρυσούς τρούλους». Ο ουρανός του φωτίζεται από τους τρούλους των εκκλησιών, αναδεικνύοντας τη βαθιά χριστιανική του κληρονομιά.

Στο κέντρο της πόλης βρίσκεται η Λαύρα των Σπηλαίων του Κιέβου (Kyiv-Pechersk Lavra), ένα από τα αρχαιότερα χριστιανικά μοναστήρια της Ευρώπης και ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά σύμβολα της Ουκρανίας. Όμως το βράδυ της Κυριακή, το ιστορικό μοναστήρι δέχτηκε επίθεση και τυλίχθηκε από καπνούς και φλόγες μετά από ρωσική - αν και η Μόσχα το αρνείται - επίθεση με drone. 

Μετά το χτύπημα ξέσπασε μεγάλη πυρκαγιά που εξαπλώθηκε γρήγορα σε έκταση περίπου 800 τετραγωνικών μέτρων.

«Πάνω απ’ όλα θέλουν να σβήσουν τη μνήμη μας»

Ο πατέρας Μακάριος, που βρίσκεται στο μοναστήρι εδώ και πάνω από 20 χρόνια, περιγράφει πως έζησε από κοντά τη στιγμή της επίθεσης. «Πετάχτηκα όρθιος. Θεέ μου, τι συμβαίνει; Εδώ καπνός, εκεί φωτιά, άνθρωποι παντού, σύγχυση, φωνές: “Αεροπορικός συναγερμός! Προσοχή! Όλοι να κρυφτούν!”. Κρύφτηκα κι εγώ όσο καλύτερα μπορούσα», είπε στο AFP.

Καθώς οι φλόγες εξαπλώνονταν, εργαζόμενοι του μουσείου, μοναχοί της Λαύρας και αστυνομικοί έτρεξαν για να σώσουν πολύτιμα εκθέματα και θρησκευτικά κειμήλια.

Στις υπόγειες στοές του μοναστηριού αναπαύονται τα λείψανα δεκάδων μοναχών, μεταξύ των οποίων και του Αγίου Αντωνίου, ο οποίος ίδρυσε το μοναστήρι το 1050.

Ο πατέρας Μακάριος υποστήριξε ότι η επίθεση στόχευε όχι μόνο τον ιερό χώρο αλλά και την ίδια την ουκρανική ταυτότητα. «Δεν θέλουν μόνο να μας καταστρέψουν σωματικά. Πάνω απ’ όλα θέλουν να σβήσουν τη μνήμη μας», δήλωσε.

«Έγκλημα κατά της χριστιανικής κουλτούρας»

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαρακτήρισε το χτύπημα στη Λαύρα των Σπηλαίων «έγκλημα κατά της χριστιανικής κουλτούρας μέχρι σήμερα».

Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης και υπουργός Πολιτισμού, Τετιάνα Μπερεζνά, τόνισε ότι η επίθεση έχει ιδιαίτερο συμβολισμό.

«Όταν δέχεται επίθεση η Λαύρα των Σπηλαίων, δεν αφορά μόνο την Ουκρανία. Αφορά μια κληρονομιά που ανήκει σε ολόκληρη την ανθρωπότητα», έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Η ίδια υπενθύμισε ότι το μνημείο προστατεύεται από διεθνείς συμβάσεις για την πολιτιστική κληρονομιά και χαρακτήρισε την επίθεση «ένα από τα σοβαρότερα εγκλήματα κατά της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς».

Η Ρωσία αρνήθηκε ότι έπληξε το μοναστήρι, υποστηρίζοντας ότι οι ζημιές προκλήθηκαν από πύραυλο αεράμυνας Patriot αμερικανικής κατασκευής.

Εκτεταμένες ζημιές στο μοναστήρι

Η εκπρόσωπος της UNESCO στην Ουκρανία, Κιάρα Ντέτσι Μπαρντέσκι, δήλωσε ότι οι ζημιές στο σχεδόν 1.000 ετών μοναστήρι είναι εκτεταμένες.

Τοπικά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι από μακριά ήταν ορατό το μαυρισμένο και κατεστραμμένο από τη φωτιά ανώτερο τμήμα του ναού.

Παρότι η πυρκαγιά προκάλεσε σοβαρές ζημιές στη στέγη, ο βασικός σκελετός και οι τοίχοι του κτιρίου παρέμειναν όρθιοι, ενώ μεγάλο μέρος του εσωτερικού φαίνεται να διασώθηκε.

Ο πατέρας Μακάριος δήλωσε ότι είδε στην εξέλιξη των γεγονότων ένα «σημάδι του Θεού».

«Μόλις σημειώθηκε η έκρηξη πάνω από τον καθεδρικό ναό, άρχισε να πέφτει καταρρακτώδης βροχή. Ο ίδιος ο Κύριος βοήθησε τους πυροσβέστες μας να σβήσουν τη φωτιά», είπε.

Το πρωί μετά την επίθεση, νερά έτρεχαν από τους ζωγραφισμένους τοίχους του ναού, ενώ εργαζόμενοι έδιναν μάχη για να σώσουν ό,τι μπορούσε να διασωθεί.

Έπιπλα και αντικείμενα μεταφέρθηκαν εκτός του ναού, καθώς υπήρχαν φόβοι για τις εύθραυστες τοιχογραφίες και τα θρησκευτικά κειμήλια.

Ο πρώτος αναπληρωτής υπουργός Πολιτισμού, Ιβάν Βερμπίτσκι, δήλωσε στην ουκρανική τηλεόραση ότι τα πιο πολύτιμα θρησκευτικά κειμήλια είχαν ήδη απομακρυνθεί εγκαίρως.

Σύμφωνα με τις ουκρανικές αρχές, δύο ρωσικά drones έπληξαν το συγκρότημα.

Εκατοντάδες πολιτιστικά μνημεία έχουν πληγεί

Πάντως, το μοναστήρι δεν είναι το μόνο που υπέστη ζημιές. Ζημιές υπέστησαν επίσης και άλλα σημαντικά πολιτιστικά μνημεία, μεταξύ των οποίων το Εθνικό Μουσείο Τέχνης στο Κίεβο και ένα μουσείο στο Χάρκοβο.

Μέχρι τις 10 Ιουνίου 2026, η UNESCO έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα ζημιές σε 536 πολιτιστικούς χώρους σε ολόκληρη την Ουκρανία από την έναρξη της ρωσικής εισβολής το 2022.

Το Γραφείο Συντονισμού Ανθρωπιστικών Υποθέσεων του ΟΗΕ καταδίκασε τις επιθέσεις, χαρακτηρίζοντας τη Λαύρα των Σπηλαίων ως ένα από τα σημαντικότερα θρησκευτικά και πολιτιστικά μνημεία της χώρας.