Επιδημία Έμπολα: Βρετανοί επιστήμονες αναπτύσσουν εμβόλιο - Τους επόμενους μήνες οι δοκιμές

Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης αναπτύσσουν ένα νέο εμβόλιο που θα μπορούσε να είναι έτοιμο για κλινικές δοκιμές μέσα σε δύο έως τρεις μήνες, με στόχο την αντιμετώπιση της επιδημίας Έμπολα.

Η έξαρση, που εντοπίζεται στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό, έχει προκαλέσει 750 ύποπτα κρούσματα και 177 θανάτους. Το σπάνιο είδος Έμπολα, γνωστό ως Bundibugyo, για το οποίο δεν υπάρχει αποδεδειγμένο εμβόλιο, σκοτώνει περίπου το 1/3 των ατόμων που μολύνει.

Σύμφωνα με το BBC, δεν υπάρχουν εγγυήσεις ότι το εμβόλιο θα αποδειχθεί αποτελεσματικό και θα χρειαστούν πειράματα σε ζώα και δοκιμές σε ανθρώπους για να διαπιστωθεί αν είναι. Ωστόσο, οι επιστήμονες εργάζονται επιτακτικά σε περίπτωση που η επιδημία επιδεινωθεί και το πειραματικό εμβόλιο χρειαστεί.

Ο κίνδυνος από την τρέχουσα επιδημία Έμπολα έχει πλέον αναβαθμιστεί από «υψηλός» σε «πολύ υψηλός» στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Στην ευρύτερη περιοχή ο κίνδυνος θεωρείται επίσης υψηλός, αλλά παραμένει χαμηλός διεθνώς, πρόσθεσε. Αυτό έρχεται μετά την κήρυξη από τον ΠΟΥ κατάστασης έκτακτης ανάγκης διεθνούς ενδιαφέροντος την Κυριακή, όταν τόνισε ότι η επιδημία δεν αποτελεί πανδημία.

Ένα άλλο ξεχωριστό πειραματικό εμβόλιο για το στέλεχος Bundibugyo βρίσκεται επίσης υπό ανάπτυξη, αλλά αναμένεται να χρειαστούν έξι έως εννέα μήνες για να είναι οποιαδήποτε δόση έτοιμη για δοκιμή.

Η τεχνολογία του εμβολίου και πώς λειτουργεί

Το εμβόλιο που αναπτύσσουν οι Βρετανοί επιστήμονες χρησιμοποιεί την ίδια τεχνολογία που είχε αναπτύξει η ομάδα κατά τη διάρκεια της πανδημίας της COVID-19. Πρόκειται για μια εξαιρετικά προσαρμόσιμη τεχνολογία, γνωστή ως ChAdOx1, η οποία μπορεί να τροποποιηθεί γρήγορα ώστε να λειτουργεί ενάντια σε διαφορετικές λοιμώξεις.

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας είχε «φορτωθεί» με γενετικό υλικό από τον ιό της COVID-19. Αυτή τη φορά έχει προετοιμαστεί με γενετικό υλικό από το στέλεχος Bundibugyo του Έμπολα. Χρησιμοποιεί έναν κοινό ιό του κρυολογήματος που συνήθως μολύνει χιμπατζήδες, ο οποίος όμως έχει γενετικά τροποποιηθεί ώστε να είναι ασφαλής για τον άνθρωπο.

Οι ερευνητές χρησιμοποιούν αυτόν τον τροποποιημένο ιό ως φορέα για να μεταφέρει και να παραδώσει σημαντικό γενετικό υλικό του ιού Έμπολα στα κύτταρα, δίνοντάς τους εντολή να αναγνωρίσουν και να καταπολεμήσουν την πραγματική ασθένεια. Το εμβόλιο δεν προκαλεί λοίμωξη ούτε συμπτώματα Έμπολα, αλλά εκπαιδεύει το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να αναπτύξει προστασία.

Δοκιμές, αβεβαιότητα και κατάσταση της επιδημίας

Ο ΠΟΥ ανέφερε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι δεν υπάρχουν ακόμη δεδομένα από πειράματα σε ζώα που να υποστηρίζουν την αποτελεσματικότητα αυτού του συγκεκριμένου εμβολίου. «Είναι πιθανό δόσεις να είναι διαθέσιμες για κλινικές δοκιμές σε δύο έως τρεις μήνες, αλλά υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα», ανέφερε εκπρόσωπος, προσθέτοντας ότι αυτό θα εξαρτηθεί από τις δοκιμές σε ζώα για το αν μπορεί να θεωρηθεί «υποσχόμενος ερευνητικός υποψήφιος εμβολίου» για το Bundibugyo.

Το BBC γνωρίζει ότι οι δοκιμές σε ζώα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη στην Οξφόρδη. Το Serum Institute of India είναι έτοιμο να παράγει μαζικά το εμβόλιο Έμπολα μόλις η Οξφόρδη μπορέσει να παρέχει ιατρικής ποιότητας υλικό. Ο καθηγητής Λάμπε, επικεφαλής της Calleva στο Τμήμα Ανοσολογίας Εμβολίων της Οξφόρδης, δήλωσε στο BBC News:  «Μόλις τους δώσουμε το αρχικό υλικό, μπορούν να κινηθούν γρήγορα και σε μεγάλη κλίμακα».

Ο ΠΟΥ λέει ότι το εμβόλιο θα μπορούσε να είναι διαθέσιμο για χρήση σε κλινικές δοκιμές μέσα σε δύο έως τρεις μήνες. Ο Λάμπε λέει ότι η ταχύτητα είναι προτεραιότητα: «Οι άνθρωποι ανησυχούν για αυτή την επιδημία. Γενικά προετοιμάζεσαι για το χειρότερο σενάριο - ελπίζουμε ότι η ιχνηλάτηση επαφών και η καραντίνα είναι το μόνο που θα χρειαστεί, αλλά δεν μπορούμε να χαλαρώσουμε».

Ιδιαιτερότητες της τρέχουσας επιδημίας Έμπολα

Αυτή η τρέχουσα επιδημία Έμπολα είναι δύσκολη επειδή προκαλείται από ένα σπάνιο στέλεχος του ιού. Υπάρχουν έξι είδη του ιού Έμπολα, αλλά μόνο τρία προκαλούν μεγάλες επιδημίες στους ανθρώπους. Το Bundibugyo έχει προκαλέσει μόνο δύο προηγούμενες επιδημίες - στην Ουγκάντα το 2007 και στη ΛΔ Κονγκό το 2012 - και δεν έχει εμφανιστεί για πάνω από μια δεκαετία.

Υπάρχει εμβόλιο για το πιο κοινό στέλεχος Zaire του Έμπολα, αλλά δεν υπάρχει αποδεδειγμένο εμβόλιο για το Bundibugyo. Τα εμβόλια κατά του Έμπολα δεν χρησιμοποιούνται μαζικά όπως κατά τη διάρκεια της πανδημίας της COVID-19.

Αντίθετα, χρησιμοποιούνται σε μια τεχνική που ονομάζεται «δακτυλιοειδής εμβολιασμός» (ring vaccination), όπου εμβολιάζονται μόνο τα άτομα που είναι πιο πιθανό να μολυνθούν, συμπεριλαμβανομένων των στενών επαφών των κρουσμάτων και των εργαζομένων στον τομέα της υγείας που φροντίζουν ασθενείς οι οποίοι μπορεί να είναι πολύ μεταδοτικοί. Η ερευνητική ομάδα της Οξφόρδης είχε ήδη εργαστεί σε παρόμοια εμβόλια για το στέλεχος Sudan του ιού Έμπολα και για τον ιό Μάρμπουργκ.