Συντάξεις χηρείας: Επαναφορά 70% και ακύρωση περικοπών στο «τραπέζι» - Το σχέδιο διάσωσης 150.000 δικαιούχων

Οι σχεδιασμοί του υπουργείου Εργασίας για τις συντάξεις χηρείας έχουν στο επίκεντρο περισσότερους από 150.00 συνταξιούχους, καθώς μετά τη σχετική απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας άνοιξε ο δρόμος για περικοπές σε περιπτώσεις διπλής συνταξιοδότησης.

Ειδικότερα, η κυβέρνηση αναζητά νομοθετική λύση για να διατηρηθούν αμετάβλητες οι αποδοχές των περισσότερων δικαιούχων, ενώ εξετάζεται και η επαναφορά του ποσοστού της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης του θανόντος συζύγου.

Η δημοσιοποίηση της υπ’ αριθμόν 699/2026 απόφασης του Συμβουλίου της Επικρατείας έφερε ξανά στο προσκήνιο ένα ζήτημα που παρέμενε για χρόνια σε εκκρεμότητα. Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι και στις συντάξεις χηρείας πρέπει να εφαρμόζεται η διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου που προβλέπει την καταβολή μίας μόνο εθνικής σύνταξης σε περιπτώσεις σώρευσης συνταξιοδοτικών δικαιωμάτων.

Η ερμηνεία αυτή αφορά κυρίως όσους λαμβάνουν τη δική τους σύνταξη γήρατος ή αναπηρίας και παράλληλα σύνταξη χηρείας λόγω θανάτου συζύγου. Εάν εφαρμοζόταν χωρίς καμία παρέμβαση, θα μπορούσε να οδηγήσει σε απώλειες εισοδήματος για χιλιάδες δικαιούχους, καθώς η δεύτερη εθνική σύνταξη θα έπαυε να καταβάλλεται.

Ωστόσο, η κυβέρνηση έχει ήδη στείλει το μήνυμα ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε οριζόντιες περικοπές. Η υπουργός Εργασίας, Νίκη Κεραμέως, έχει ξεκαθαρίσει ότι η τελική νομοθετική ρύθμιση θα διαμορφωθεί αφού πρώτα καθαρογραφτεί η απόφαση του ΣτΕ, υπογραμμίζοντας ότι στόχος είναι να προστατευθούν οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν σύνταξη χηρείας.

Τι προβλέπει η απόφαση του ΣτΕ

Σύμφωνα με το σκεπτικό του δικαστηρίου, οι συνταξιούχοι που έχουν θεμελιώσει πλήρες συνταξιοδοτικό δικαίωμα και διαθέτουν τα απαιτούμενα έτη ασφάλισης λαμβάνουν ολόκληρη την εθνική σύνταξη. Στις περιπτώσεις μειωμένης σύνταξης, το ποσό της εθνικής σύνταξης περιορίζεται αναλογικά.

Το κρίσιμο σημείο είναι ότι σε περιπτώσεις σώρευσης συντάξεων προβλέπεται η καταβολή μόνο μίας εθνικής σύνταξης. Το ΣτΕ διευκρινίζει ακόμη ότι όταν κάποιος λαμβάνει μία πλήρη και μία μειωμένη κύρια σύνταξη, δικαιούται το πλήρες ποσό της εθνικής σύνταξης. Αντίστοιχα, όταν υπάρχουν δύο μειωμένες συντάξεις, το καταβαλλόμενο ποσό υπολογίζεται αναλογικά χωρίς να υπερβαίνει το πλήρες ύψος της εθνικής σύνταξης.

Το επικρατέστερο σενάριο που εξετάζεται στο υπουργείο Εργασίας προβλέπει ότι οι συνταξιούχοι που λαμβάνουν μία σύνταξη από δικό τους δικαίωμα και μία σύνταξη χηρείας δεν θα δουν καμία μεταβολή στις αποδοχές τους. Στην πράξη, στόχος είναι να διατηρηθούν και οι δύο εθνικές συντάξεις για τη μεγάλη πλειονότητα των δικαιούχων και να περιοριστούν οι περικοπές μόνο σε ειδικές περιπτώσεις, όπου κάποιος λαμβάνει περισσότερες από μία συντάξεις από ίδιο δικαίωμα και ταυτόχρονα σύνταξη χηρείας.

Με τον τρόπο αυτό η κυβέρνηση επιχειρεί να ισορροπήσει ανάμεσα στο περιεχόμενο της δικαστικής απόφασης και στην πολιτική δέσμευση ότι δεν θα υπάρξουν νέες μειώσεις εισοδήματος για χιλιάδες συνταξιούχους.

Επιστροφή στο 70% της σύνταξης του θανόντος

Παράλληλα, στο τραπέζι βρίσκεται και μια δεύτερη παρέμβαση που θα μπορούσε να ενισχύσει σημαντικά τους δικαιούχους. Πρόκειται για την επαναφορά της σύνταξης χηρείας στο 70% της σύνταξης που λάμβανε ο θανών σύζυγος, αντί του 35% που καταβάλλεται σήμερα σε πολλές περιπτώσεις μετά την πάροδο της πρώτης τριετίας.

Το μέτρο εξετάζεται στο πλαίσιο μιας συνολικότερης παρέμβασης για τις συντάξεις χηρείας, με στόχο να αντιμετωπιστούν στρεβλώσεις που δημιουργήθηκαν τα προηγούμενα χρόνια και να ενισχυθούν νοικοκυριά που στηρίζονται σχεδόν αποκλειστικά σε αυτές τις παροχές.

Ένα ακόμη ζήτημα που απασχολεί τους δικαιούχους είναι το ενδεχόμενο αναδρομικών διεκδικήσεων ή επιστροφών χρημάτων. Οι πληροφορίες συγκλίνουν στο ότι η κυβερνητική λύση δεν θα προβλέπει αναδρομικές περικοπές για τους συνταξιούχους του ιδιωτικού τομέα, παρότι η σχετική διάταξη του νόμου Κατρούγκαλου δεν εφαρμόστηκε τα προηγούμενα χρόνια.

Αυτό σημαίνει ότι δεν αναμένεται να ζητηθεί η επιστροφή ποσών από συνταξιούχους που συνέχισαν να λαμβάνουν τις παροχές τους χωρίς τις προβλεπόμενες μειώσεις μετά το 2019. Από την άλλη πλευρά, δεν φαίνεται να ανοίγει και θέμα καταβολής αναδρομικών για το διάστημα κατά το οποίο η διάταξη παρέμεινε ανενεργή.

Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν το επόμενο διάστημα, με τη νομοθετική ρύθμιση που θα καταθέσει το υπουργείο Εργασίας να καθορίζει οριστικά το τοπίο για τις συντάξεις χηρείας και τις αποδοχές περίπου 150.000 δικαιούχων.

Διαβάστε ακόμη

Τέλος τα δωρεάν απογευματινά χειρουργεία: Γιατί «πέφτει στο κενό» το πρόγραμμα του Ταμείου Ανάκαμψης

«Πλοκάμια» στη μισή Ελλάδα είχε το κύκλωμα που «πείραζε» μετρητές: 105 οι κατηγορούμενοι, ανάμεσα τους γνωστές εταιρείες

Τάκης Γκώνιας: Το απρόβλεπτο «αντίο» ενός ανήσυχου του ποδοσφαίρου

49 και σήμερα: Ολική έκλειψη Ηλίου στις 12 Αυγούστου - Πού θα τη δουν και για πόση ώρα