Δημογραφικό και συντάξεις: Σενάρια για αύξηση ορίων – «Όχι τώρα» λέει η κυβέρνηση

Το οξύ δημογραφικό πρόβλημα –υπογεννητικότητα, γήρανση και υψηλότερο προσδόκιμο ζωής– εντείνει τις πιέσεις στο ασφαλιστικό και επαναφέρει στο προσκήνιο το ενδεχόμενο αύξησης των ορίων συνταξιοδότησης. Στο δημόσιο διάλογο καταγράφονται σενάρια σταδιακών προσαρμογών από την επόμενη δεκαετία, ενώ η κυβέρνηση διαβεβαιώνει ότι δεν προωθούνται άμεσα μέτρα αλλαγής ορίων.

Τι μπαίνει στο τραπέζι

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στη συζήτηση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θεωρεί δεδομένη την προσαρμογή των ορίων για όσους συνταξιοδοτούνται από το 2030 και μετά, με γενικό όριο το 68ο και ειδικό για μειωμένη σύνταξη το 63ο έτος (από 67 και 62 σήμερα). Για όσους αποχωρούν την περίοδο 2055–2070 τέθηκε ως σενάριο γενικό όριο το 69ο και ειδικό το 65ο, ενώ μετά το 2070 αναφέρθηκε πρόβλεψη για 70ο και 67ο αντίστοιχα. Συνολικά, σε ορίζοντα περίπου 40 ετών περιγράφηκε αύξηση έως και πέντε έτη. Υπογραμμίστηκε επίσης ότι δεν προτίθεται να ενεργοποιηθεί η «ρήτρα προσδόκιμου» στο παρόν στάδιο.

Παράλληλα, τονίστηκε πως η τελική ευθύνη υιοθέτησης ή μη των προσαρμογών ανήκει στην εκάστοτε κυβέρνηση, με την επισήμανση ότι σχετικές ρυθμίσεις θα έπρεπε –κατά τις ίδιες αναφορές– να έχουν θεσπιστεί εγκαίρως ώστε να ισχύσουν από το 2030. Σημειώθηκε ότι το αρμόδιο υπουργείο διέψευσε πως «τρέχει» αυτή τη στιγμή επεξεργασία για άμεση αύξηση των ορίων.

Η θέση της κυβέρνησης

Κυβερνητικός εκπρόσωπος ξεκαθάρισε ότι «στο άμεσο μέλλον δεν συζητείται» αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης. Όπως είπε, τα ισχύοντα όρια (67 έτη με 15ετία ή 62 με 40 έτη ασφάλισης) είναι ήδη αυξημένα και «η πρόθεση είναι να παραμείνουν». Ταυτόχρονα, χαρακτήρισε το δημογραφικό «ωρολογιακή βόμβα» για τη βιωσιμότητα του συστήματος και άφησε ανοιχτό ότι, σε βάθος 15–20 ετών και εφόσον οι αρνητικές τάσεις συνεχιστούν, μπορεί να τεθεί εκ νέου θέμα αύξησης ορίων.

Σε επίπεδο άμεσων μέτρων στήριξης, ανέφερε ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα διοχετευθεί στην οικονομία «ένεση ρευστότητας άνω του 1 δισ. ευρώ», με ενίσχυση 400 ευρώ σε συνταξιούχους, επιστροφή ενοικίου σε πάνω από 1 εκατ. ενοικιαστές και αυξήσεις στις συντάξεις ανεξαρτήτως προσωπικής διαφοράς, καθώς «η προσωπική διαφορά καταργείται στα τέλη Δεκεμβρίου». Προσέθεσε πως υπάρχουν 200 εκατ. ευρώ ως απόθεμα για πρόσθετες ανάγκες έως το τέλος του έτους και ότι, αν οι τιμές καυσίμων παραμείνουν υψηλές, θα εξεταστεί παράταση των σχετικών μέτρων. Για γενικευμένο market pass ξεκαθάρισε ότι «δεν προβλέπεται».

Κύμα αιτήσεων και μειωμένες συντάξεις

Στο κλίμα αβεβαιότητας, παρουσιάστηκαν στοιχεία σύμφωνα με τα οποία φέτος έχουν υποβληθεί περίπου 190.000 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης – αριθμός που χαρακτηρίστηκε ιστορικά υψηλός για δεκάμηνο. Κατά τις ίδιες αναφορές, επτά στις δέκα αιτήσεις προέρχονται από γυναίκες, ενώ πολλές επιλέγουν μειωμένη σύνταξη με καταβαλλόμενο ποσό «κάτω από τα 900 ευρώ». Επισημάνθηκε ότι ένα μέρος των νέων συνταξιούχων συνεχίζει να εργάζεται, ιδίως σε ειδικότητες με υψηλότερα εισοδήματα.

Συντάξεις χηρείας και κίνητρα για γεννήσεις

Τέθηκε, επίσης, το ζήτημα των συντάξεων χηρείας: ο νόμος απαιτεί τριετή διάρκεια γάμου ή συμφώνου συμβίωσης για να θεμελιωθεί δικαίωμα, ωστόσο –όπως ειπώθηκε– πρόσφατες δικαστικές αποφάσεις έχουν αναγνωρίσει δικαιώματα και με μικρότερη διάρκεια, ακόμη και 1,5–2 έτη.

Στο μέτωπο της δημογραφικής πολιτικής, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος μίλησε για ενισχύσεις όπως το επίδομα γέννησης που «μπορεί να φτάσει έως 5.000 ευρώ», τον μηδενισμό φόρου για τρίτεκνους και πολύτεκνους και συνολική ωφέλεια για το πρώτο παιδί «άνω των 11.000 ευρώ». Από την άλλη πλευρά, εκφράστηκαν ενστάσεις ότι τα ποσά, όπως τα 2.500 ευρώ για το πρώτο παιδί, δεν αρκούν για να αναστρέψουν τις τάσεις, με τη στέγη να αναδεικνύεται ως κρίσιμος παράγοντας. Διευκρινίστηκε επίσης ότι ευρωπαϊκοί πόροι για ηλεκτροκίνηση δεν μπορούν να ανακατευθυνθούν σε άλλες δράσεις, όπως δημογραφικά κίνητρα.

Το συμπέρασμα που προκύπτει είναι σαφές: χωρίς ουσιαστική ανακούφιση στο δημογραφικό και στο κόστος ζωής, η συζήτηση για τα όρια συνταξιοδότησης θα επιστρέφει διαρκώς. Επί του παρόντος, η κυβέρνηση αποκλείει νέες αυξήσεις, αλλά η βιωσιμότητα του ασφαλιστικού θα κριθεί από τις μακροπρόθεσμες απαντήσεις στο δημογραφικό αδιέξοδο.

Διαβάστε ακόμη

Επιστήμονας προειδοποιεί τις ΗΠΑ: Υπάρχει κίνδυνος να χτυπηθούν από καταστροφικό μέγα τσουνάμι

Απάντηση Χατζηβασιλείου στην Άγκυρα για την ηλεκτρική διασύνδεση: «Αποκλειστικά από τις ελληνικές Αρχές η άδεια»

Σαμαράς: Τα ψηφοδέλτια, τα πρόσωπα και τα σενάρια για την επόμενη κυβέρνηση

Θεσσαλονίκη: 18 συλλήψεις για υπόθεση μεγάλης φοροδιαφυγής από νυκτερινά καταστήματα