ΑΑΔΕ: Πώς ο δείκτης Jaccard εντόπισε τους «αχυρανθρώπους» στη Θεσσαλονίκη
Το εργαλείο ανάλυσης κινδύνου χαρτογραφεί κοινά πρόσωπα, ΑΦΜ, έδρες, συναλλαγές και επαφές, οδηγώντας τους ελεγκτές σε ύποπτες αλυσίδες επιχειρηματικών σχέσεων🕛 χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Με τη χρήση του δείκτη ομοιότητας Jaccard, η ΑΑΔΕ κατάφερε να χαρτογραφήσει τις συνδέσεις που οδήγησαν στον εντοπισμό δικτύου εικονικών εταιρειών και «αχυρανθρώπων» στη Θεσσαλονίκη. Το εργαλείο αξιοποιείται στο σύστημα ανάλυσης κινδύνου της φορολογικής διοίκησης, με στόχο να εντοπίζονται μοτίβα μεταξύ επιχειρήσεων και ΑΦΜ που ανοίγουν και κλείνουν διαδοχικά, αφήνοντας πίσω τους οφειλές από φόρους και εισφορές.
Η βασική αλλαγή είναι ότι η ΑΑΔΕ δεν εξετάζει κάθε επιχείρηση απομονωμένα. Ο αλγόριθμος αντιμετωπίζει κάθε εταιρεία ως σύνολο δεδομένων και τη συγκρίνει με άλλες, αναζητώντας κοινά χαρακτηριστικά. Όσο υψηλότερος είναι ο δείκτης Jaccard, δηλαδή όσο πλησιάζει το 1, τόσο μεγαλύτερη θεωρείται η πιθανότητα οι εταιρείες ή τα πρόσωπα που συγκρίνονται να συνδέονται στο ίδιο δίκτυο.
Τι ελέγχει ο αλγόριθμος
Το μοντέλο της ΑΑΔΕ συγκρίνει επαναλαμβανόμενα φυσικά πρόσωπα σε διαφορετικά εταιρικά σχήματα, όπως εταίρους, μετόχους, διαχειριστές ή νόμιμους εκπροσώπους. Παράλληλα, διασταυρώνει στοιχεία υποδομών και επικοινωνίας, όπως επαγγελματικές έδρες, τηλέφωνα, διευθύνσεις email, λογιστές και τραπεζικούς λογαριασμούς.
Σημαντικό ρόλο έχει και η ανάλυση εμπορικών συναλλαγών. Μέσω δεδομένων από το myDATA και τις δηλώσεις ΦΠΑ, εξετάζεται αν επιχειρήσεις εμφανίζουν επικάλυψη στους πελάτες και τους προμηθευτές τους. Έτσι, όταν μια νέα εταιρεία φαίνεται να εξυπηρετεί τους ίδιους πελάτες με μια επιχείρηση που έκλεισε αφήνοντας χρέη, ο δείκτης ομοιότητας αυξάνεται.
Πώς λειτουργεί ο δείκτης Jaccard
Ο δείκτης Jaccard συγκρίνει δύο πρόσωπα κάθε φορά και υπολογίζει πόσο επικαλύπτονται οι εταιρείες στις οποίες εμφανίζονται. Για παράδειγμα, αν ένα πρόσωπο εμφανίζεται σε 15 εταιρείες και ένα δεύτερο επίσης σε 15, ενώ έχουν 10 κοινές, τότε το σύνολο των διαφορετικών εταιρειών είναι 20, επειδή οι κοινές μετρώνται μία φορά.
Σε αυτή την περίπτωση, ο δείκτης προκύπτει από τη διαίρεση των κοινών εταιρειών με το σύνολο των διαφορετικών εταιρειών: 10 προς 20, δηλαδή 0,5 ή 50%. Με απλά λόγια, οι μισές από τις εταιρείες που εξετάζονται είναι κοινές και για τα δύο πρόσωπα.
Τα ζευγάρια που εμφανίζουν υψηλή ομοιότητα και κοινά πρόσωπα συνδέονται ως «κρίκοι». Όταν αυτοί οι κρίκοι ενωθούν, σχηματίζουν «αλυσίδες» και ομάδες επιχειρηματικών σχέσεων. Αυτές οι ομάδες δεν αποτελούν από μόνες τους απόδειξη παράνομων πράξεων, αλλά κατευθύνουν τους ελέγχους σε συγκεκριμένες συνδέσεις και κοινές εταιρείες.
Τα ευρήματα στην υπόθεση της Θεσσαλονίκης
Στην υπόθεση της Θεσσαλονίκης, το ΔΕΟΣ της ΑΑΔΕ εντόπισε μέσω του Jaccard εκατοντάδες «κρίκους» μεταξύ ΑΦΜ, δηλαδή σχέσεις ανά δύο, με τουλάχιστον δύο κοινές εταιρείες σε κάθε ζευγάρι. Από την ένωση αυτών των κρίκων προέκυψαν αλυσίδες και ομάδες προς περαιτέρω έλεγχο.
Με όριο Jaccard πάνω από 5%, εντοπίστηκαν 719 κρίκοι μεταξύ 369 ΑΦΜ, σε 29 ομάδες. Η μεγαλύτερη ομάδα περιλάμβανε 262 ΑΦΜ.
Με όριο πάνω από 10%, οι κρίκοι μειώθηκαν σε 504, μεταξύ 330 ΑΦΜ, σε 60 ομάδες. Η μεγαλύτερη ομάδα είχε 34 ΑΦΜ.
Με όριο πάνω από 20%, καταγράφηκαν 358 κρίκοι μεταξύ 270 ΑΦΜ, σε 77 ομάδες. Η μεγαλύτερη από αυτές είχε 13 ΑΦΜ.
Η λογική είναι ότι, αν ο Α συνδέεται με τον Β και ο Β με τον Γ, δημιουργείται μια αλυσίδα, χωρίς να είναι απαραίτητο ο Α να συνδέεται άμεσα με τον Γ. Όταν το όριο ομοιότητας αυξάνεται, παραμένουν οι ισχυρότερες σχέσεις και οι μεγάλες αλυσίδες διασπώνται σε μικρότερες ομάδες.
Στοχευμένοι έλεγχοι με ψηφιακά δεδομένα
Η χρήση του δείκτη Jaccard έχει αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι φορολογικοί έλεγχοι, καθώς οι αλγόριθμοι μπορούν να επιλέγουν αυτόματα υποθέσεις υψηλού κινδύνου. Με αυτόν τον τρόπο οι ελεγκτές κατευθύνονται σε συγκεκριμένα ΑΦΜ, πρόσωπα και κοινές εταιρείες, αντί να αναζητούν συνδέσεις από την αρχή.
Το εργαλείο συνδυάζεται με δεδομένα από το ΓΕΜΗ, τις τράπεζες, τα κτηματολογικά στοιχεία και τις ηλεκτρονικές πληρωμές, δημιουργώντας ένα ψηφιακό προφίλ κινδύνου. Η ΑΑΔΕ διευκρινίζει, πάντως, ότι ο εντοπισμός ομάδων και αλυσίδων δεν σημαίνει αυτομάτως αποδεδειγμένο κύκλωμα. Η ανάλυση δείχνει το δίκτυο και η έρευνα είναι αυτή που εξετάζει αν μέσα σε αυτό έχουν τελεστεί παράνομες πράξεις.
«Αυτή είναι μόνο η αρχή»: Έρευνα των Δημοκρατικών για την θητεία της Γκίλφοϊλ στην Ελλάδα
Τι δείχνουν οι τελευταίες δημοσκοπήσεις: Η κολλημένη βελόνα και η «βόμβα» της ακρίβειας
Απίστευτες σκηνές με πυροβολισμούς και καταδίωξη μέσα στο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Ιωαννίνων
«Δεν είμαι loser»: Βρετανός δημοσιογράφος εξηγεί γιατί παίρνει άδεια από τη δουλειά για να παίξει το GTA 6
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr
δημοφιλές τώρα: 



