Aνακαλύπτοντας ξανά και ξανά την άνοιξη του Βίνσεντ Βαν Γκογκ

Ομολογώ ότι τον λατρεύω, πάντα είχα πάθος μαζί του. Ίσως γιατί όχι μόνο με γοήτευε, αλλά με εγκλώβιζε συναισθηματικά αυτός ο καθαγιασμένος αλυτρωτισμός του. Η ανάγκη της προσωπικής του έκφρασης. Η ανάγκη για αποδοχή και κατανόηση επίσης…

Ίσως και γιατί αυτός ο συνδυασμός ψυχασθένειας και ιδιοφυΐας, αποτελούσε πάντα για μένα το big bang του οικουμενικού πανανθρώπινου πολιτισμού. Σε όλα τα επίπεδα.

Είχα την τύχη να επισκεφτώ από τους πρώτους το σημερινό μουσείο του στο Άμστερνταμ, περίπου σαράντα χρόνια πριν. Ήταν Γενάρης και οι Ολλανδοί έκαιγαν απ’ έξω τα μισομαραμένα Χριστουγεννιάτικα δέντρα τους. Γοητευτική εικόνα. Η φωτιά και το χιόνι.

Για τα εγκαίνια είχαν μαζέψει τα περισσότερα και πιο εμβληματικά έργα του. Εγώ όμως κόλλησα για μία ολόκληρη βραδιά μπροστά σε μια σειρά από πανομοιότυπα σκίτσα. Σχεδόν πανομοιότυπα όμως. Προεργασία; Δοκιμές για έναν πίνακά του; Δεν είμαι και ειδήμων. Η εμμονή του αυτή, η ατέλευτη προσπάθεια του και η συνειδητή του καταπόνηση για την τελειοποίηση μιας τρίχας ή μιας φλέβας σ’ ένα χέρι-μικρό μέρος ούτως ή άλλως του πίνακα-με συγκλόνισε. Μου αποκάλυψε, όχι την ψυχική του αστάθεια και παθογένεια, αλλά τη δημιουργική-υπερβατική του τρέλα. Γιατί αυτό ήταν. Ένας Άγιος Τρελός. Ο Άγιος Βίνσεντ.

Μου αποκάλυψε επίσης μία άλλη αλήθεια. Όιχ, ο Βαν Γκογκ δεν ήταν απαισιόδοξος, δεν ήταν πεσιμιστής, δεν ήταν σκοτεινός. Ήταν εμποτισμένος με αστείρευτη ελπίδα, απλά δεν μπορούσε να μην ήταν και σκεπτόμενος. Οι παραισθήσεις του, η συγκινησιακή ταραχή του, οι κρίσεις του, μικρά παγωμένα κάδρα - στιγμές, στο αέναο κυνηγητό της ελπίδας μέσα στον κόσμο της κατάθλιψης.

Ο Βίνσεντ Βαν Γκογκ αγαπούσε τη ζωή. Γι’ αυτό την προειδοποίησε στις 23 Δεκέμβρη 1888 (δύο χρόνια πριν αυτοπυροβοληθεί και μας δώσει ραντεβού στα επουράνια) ακρωτηριάζοντας το αυτί του, μετά από κείνον τον νυχτερινό καυγά με τον Γκωγκέν.

Όταν μικρότερος σε ηλικία πίστευα ακόμη πως ήμουν αθάνατος, τον ζήλευα λιγάκι. Αργότερα όμως ζήλεψα την τύχη του Τεό, του αδελφού του. Τυχερέ Τεό! Απόστολε του μόνου πολύχρωμου Μεσσία!

Τα κείμενά του τα ανακάλυψα πολύ αργότερα. Μέσα από τις επιστολές του επιβεβαίωσα τις υποψίες μου. Ο Βίνσεντ ήταν ένας Χριστός, ένας Προμηθέας, ένας Οιδίποδας! Οι λέξεις του - η καταληκτική του αγωνία. Η περίφημη ευχέρεια λόγου του - ένας άλλος τρόπος αγωνιώδους έκφρασης, ένας αντικατοπτρισμός του φωτός, των σκιών και των χρωμάτων του, μία περιληπτική μετάφραση του συμπαντικού του έργου.

Van Gogh The Immersive Experience

Φέτος, σαράντα χρόνια μετά, είχα την τύχη να ανακαλύψω πάλι πτυχές της αστείρευτης μεγαλοφυίας του, μέσω της Van Gogh The Immersive Experience που παρουσιάζεται στην Αθήνα μέχρι τα τέλη Απριλίου.

Της πιο μεγάλης και πληρέστερης ψηφιακής έκθεσης που έχει γίνει ποτέ για τον κορυφαίο Ολλανδό ζωγράφο και πατέρα της σύγχρονης ζωγραφικής.

Πέρα από τις πολλές πληροφορίες και τα πιστά αντίγραφα των διασημότερων έργων του, οι immersive προβολές είναι ανεπανάληπτες. Οι πίνακες συντίθενται και αποσυντίθονται και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, αποκαλύπτοντας τους δρόμους της έμπνευσης, τους εικαστικούς σταθμούς και την δημιουργική διαδικασία.

Ήταν το ιδιο συγκλονιστικό όπως τότε, σαράντα χρόνια πριν. Έντονα συναισθήματα ξεπήδησαν, όμοια με εκείνα που με πλημμύρισαν μπροστά στα προκαταρκτικά σκίτσα του στην έκθεση των εγκαινίων του μουσείου στο Άμστερνταμ.

Και επιπλέον η διεισδυτική βιωματική εμπειρία του VR, όπου η εικονική πραγματικότητα σε ταξιδεύει στην εποχή και στον κόσμο του Βίνσεντ, σε κάνει μέρος των αριστουργηματικών έργων του και τους εικαστικού σύμπαντός του.

Στις πρώτες μέρες της φετινής Άνοιξης, σκέφτομαι πως η καλύτερη όλων είναι αυτή η πολύχρωμη άνοιξη του Βαν Γκογκ και η προσέγγισή της βοηθά την ψυχή και το σώμα να υποδεχθεί όπως αρμόζει την εποχή αυτή.

Από το εντυπωσιακό merchandise, επέλεξα δύο τσάντες ημερολόγια-ατζέντες του 2026 για δώρα σε φίλους. Όχι μόνον για τις απεικονίσεις τους αλλά κυρίως για τα αποφθέγματα αυτού του Ιερέα της αληθινής τέχνης. Τα αποφθέγματα του δεν είναι απλοϊκά, είναι απλά, όπως όλα τα αληθινά και τα σοφά. Τόσο στο γήινο εδώ, όσο και στη νέα κατοικία του Βίνσεντ, τόσο όσον αφορά το περιβάλλον που μέσα του ζούμε, όσο και το περιβάλλον που εμπερικλείεται μέσα μας.

«…το πάθος, μία φωτιά που καίει μέσα μου.

Φοβάσαι μην κάνεις και δεν σταματάς να ζεσταθείς,

αρκείσαι μόνον να χαζεύεις τον καπνό.

Εγώ όμως προτιμώ να πεθάνω από πάθος

παρά από πλήξη και φόβο.

Γιατί μόνο όταν πέφτω σηκώνομαι πάλι όρθιος

Γιατί δεν μπορώ να ζήσω χωρίς αγάπη

Γιατί ο τρόπος για να ζήσεις τη ζωή

Είναι να έχεις αγάπη για πολλά πράγματα!

Δεν ξέρω αν έχω αγάπη για πολλά πράγματα,

Έχω όμως σίγουρα για εσένα…»

Πληροφορίες

Van Gogh The Immersive Experience

Ολυμπιακό Κέντρο Γουδί

Τοποθεσία: https://maps.app.goo.gl/jHVQHfPi64UP3aR49

Προπώληση: ticketservices.gr

Διαβάστε ακόμη

Το Ιράν κομμένο στα δύο: Από τα «πάρτι» στα συντρίμμια φυλακών, στα μοιρολόγια για τον Χαμενεΐ

Τι συμβαίνει με το δημοψήφισμα για ΔΕΘ: «Συνεχίζεται η διαδικασία» λέει ο δήμος - «Παρανομεί» απαντά οργανωτική επιτροπή

Τα λουκέτα στα ΕΛΤΑ, τα πρακτορεία, ο ξυλοδαρμός εργαζόμενου στο Παγκράτι και οι καταγγελίες για αποτυχημένο σχεδιασμό

ΕΟΔΥ: Παραιτήθηκε σύσσωμο το Επιστημονικό Συμβούλιο - Όλο το παρασκήνιο