Το μέλλον της Οδοντιατρικής: Πόσο κοντά είμαστε στην πλήρη αναγέννηση των δοντιών μας;

Υπάρχει τελικά πιθανότητα να μπορούμε να αναγεννήσουμε τα δόντια μας; Αν και είναι οι «φύλακες του στόματος» και παίζουν πρωτεύοντα ρόλο στην υγεία μας, οι λύσεις που έχουμε σε περίπτωση απώλειάς τους είναι λίγες και πολύ συγκεκριμένες. Οι σύγχρονες έρευνες έχουν στραφεί προς μία νέα οδό, αυτή της αναδημιουργίας τους. 

Σχεδόν καθημερινά, η βιοχημικός Hannele Ruohola-Baker λαμβάνει email από ανθρώπους που ικετεύουν να υποβληθούν σε παράξενα οδοντιατρικά πειράματα, τα οποία ξεπερνούν τους συνήθεις πόνους των περισσότερων επισκέψεων στον οδοντίατρο, καθώς θέλουν να τους βοηθήσει να αναγεννήσουν τα δόντια τους, σύμφωνα με το BBC.

Αυτό συμβαίνει επειδή η Ruohola-Baker ανήκει σε έναν αυξανόμενο αριθμό επιστημόνων παγκοσμίως που αξιοποιούν τη δύναμη της αναγεννητικής ιατρικής για να αντικαταστήσουν τις παραδοσιακές οδοντιατρικές διαδικασίες για εκατομμύρια ανθρώπους που τους λείπουν δόντια και υποφέρουν από πονόδοντο. Εάν το όραμά τους γίνει πραγματικότητα, μια επίσκεψη στον οδοντίατρο θα μπορούσε μια μέρα να περιλαμβάνει την αναγέννηση του κατεστραμμένου ιστού των δοντιών ή ακόμα και ενός ολόκληρου δοντιού, αντί για την επιδιόρθωσή του με συνθετικά υλικά ή την εξαγωγή του.

«Όταν ξεκινήσαμε για πρώτη φορά, ένα πράγμα μού έγινε πολύ ξεκάθαρο», λέει η Ruohola-Baker, η οποία είναι αναπληρώτρια διευθύντρια του Ινστιτούτου Βλαστοκυττάρων και Αναγεννητικής Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον στις ΗΠΑ. «Ο κόσμος είναι έτοιμος για κάτι νέο στην οδοντιατρική».

Ιστορικά, δεν είχε εκτιμηθεί επαρκώς το γεγονός ότι «η στοματική υγεία αποτελεί το κλειδί για την καλή συστημική υγεία», αναφέρουν ειδικοί. Τώρα γίνεται ολοένα και περισσότερο κατανοητό ότι τα οδοντιατρικά προβλήματα, όπως τα βακτήρια από την ουλίτιδα, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και αναπνευστικών λοιμώξεων. Έχουν μάλιστα συνδεθεί και με τη νόσο Αλτσχάιμερ. Η απώλεια δοντιών, στο μεταξύ, σχετίζεται με περισσότερες ασθένειες και πρόωρο θάνατο. Επηρεάζει την ικανότητα κάποιου να τρώει, να μασάει και να χαμογελάει, και μπορεί να βλάψει την κοινωνική και συναισθηματική ευεξία. Οι οδοντίατροι διαθέτουν πολλά εργαλεία για να το αντιμετωπίσουν αυτό. Μπορούν να επιδιορθώσουν την τερηδόνα αφαιρώντας το κατεστραμμένο τμήμα και γεμίζοντας το κενό με ένα τεχνητό υλικό, όπως η σύνθετη ρητίνη. Και μπορούν να χρησιμοποιήσουν σφραγίσματα για να αποκαταστήσουν μικρά σπασίματα και ρωγμές.

Αλλά αυτές είναι ατελείς λύσεις. Για παράδειγμα, υπάρχει μεγάλη μεταβλητότητα στην ανθεκτικότητα των σφραγισμάτων, τα οποία μπορούν να διαρκέσουν από περίπου 5 έως 20 χρόνια. Επίσης, δεν είναι ασυνήθιστο για τους ανθρώπους να πρέπει να υποβληθούν σε «επαναλαμβανόμενες παρεμβάσεις» με διαδικασίες σαν κι αυτές, λέει η Anne George, καθηγήτρια στοματικής βιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Ιλινόις στο Σικάγο των ΗΠΑ.

Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι αυτές οι διορθώσεις εστιάζουν κυρίως στην «αποκατάσταση της ζημιάς, παρά στην επαναφορά της βιολογικής λειτουργίας», λέει η George. Αντίθετα, «η αναγεννητική οδοντιατρική μπορεί να αποτελέσει μια ριζική αλλαγή», σημειώνει η George. «Δίνει έμφαση στη θεραπεία».

Πώς να «καλλιεργήσετε» ένα δόντι

Εάν ένα δόντι έχει πολλές τρύπες και εκτεταμένη φθορά, η καλύτερη και ευκολότερη θεραπεία μπορεί να είναι η εξαγωγή του και η τοποθέτηση ενός εμφυτεύματος.

Όμως τα εμφυτεύματα δεν περιέχουν νεύρα που σας βοηθούν να αισθάνεστε καθώς μασάτε, επομένως είναι πιθανό να δαγκώσετε άθελά σας πολύ δυνατά και να ραγίσετε το εμφύτευμα. Επίσης, βακτήρια μπορούν να προσκολληθούν στο εμφύτευμα, οδηγώντας σε μια κατάσταση που μπορεί να επηρεάσει τα υπόλοιπα υγιή δόντια. Οι τεχνητές στεφάνες χρειάζονται αντικατάσταση μετά από περίπου 15 χρόνια και μπορούν να κοστίσουν αρκετά. Τα εξ ολοκλήρου εργαστηριακά αναπτυγμένα δόντια, αντίθετα, θα μπορούσαν να αποτελέσουν μια πιο ανθεκτική λύση σε σχέση με τα εμφυτεύματα, λέει η Ana Angelova Volponi, διευθύντρια αναγεννητικής οδοντιατρικής στο King's College του Λονδίνου στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Αντί να προσπαθούμε απλώς να μπαλώσουμε ό,τι έχει καταστραφεί, θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε μια βιολογική αντικατάσταση», λέει η Volponi, η οποία δημιουργεί επίσης ένα οργανοειδές ικανό να εξελιχθεί σε δόντι αντικατάστασης.

Η ομάδα της Volponi διαπίστωσε ότι κύτταρα που ελήφθησαν από ενήλικο ανθρώπινο ιστό ούλων, σε συνδυασμό με κύτταρα σχηματισμού δοντιών από ποντίκια, θα μπορούσαν να παράγουν μια υβριδική δομή δοντιού ανθρώπου-ποντικιού με βιώσιμες, αναπτυσσόμενες ρίζες. Τώρα εργάζεται πάνω σε τρόπους αναδημιουργίας των οδηγιών που καθοδηγούν αυτόν τον σχηματισμό δοντιών, μαζί με τροποποιημένα βιοϋλικά που θα μπορούσαν να βοηθήσουν αυτά τα κύτταρα να συναρμολογηθούν σε ένα δομημένο, λειτουργικό δόντι.

Δυστυχώς, αυτό δεν συμβαίνει με φυσικό τρόπο.

Σε αντίθεση με κάποια άλλα ζώα, οι άνθρωποι δεν μπορούν να αναπτύσσουν συνεχώς νέα δόντια από τη στιγμή που κάτι συμβεί στα μόνιμα δόντια τους. Οι καρχαρίες, αντίθετα, διαθέτουν μια ατέλειωτη παροχή δοντιών, αναγεννώντας τα με τρόπο που θυμίζει κυλιόμενο διάδρομο. Τα καγκουρό αποκτούν πολλαπλές σειρές γομφίων, όπως και οι ελέφαντες.

Οι χοίροι έχουν επίσης μια βιολογική ιδιαιτερότητα: οι γνάθοι τους περιέχουν πολλαπλές σειρές από καταβολές μόνιμων δοντιών που δεν έχουν ανατείλει ακόμα. Λόγω αυτής της ιδιομορφίας η Yelick κατάφερε να αναπτύξει δόντια που μοιάζουν με τα ανθρώπινα σε ενήλικους μικροσκοπικούς χοίρους Γιουκατάν, χρησιμοποιώντας έναν συνδυασμό ανθρώπινων και χοιρινών κυττάρων δοντιών.

Από το εργαστήριο στην καρέκλα του οδοντιάτρου

Παρά τη ζήτηση, απέχουμε ακόμη χρόνια από τον πρώτο άνθρωπο που θα αποκτήσει ένα εργαστηριακά αναπτυγμένο δόντι αντικατάστασης. Προτού «μπορέσουμε να αρχίσουμε να μιλάμε» για μελέτες σε ανθρώπους, πρέπει πρώτα να γίνουν πειράματα, λέει η Ruohola-Baker. Αυτό θα απαιτήσει περισσότερη έρευνα, χρόνο και χρήμα. 

Διαβάστε ακόμη

Πρωταθλήτρια κόσμου η Ισπανία! Έδωσε ποδοσφαιρικό ρεσιτάλ και αποκαθήλωσε την Αργεντινή του Μέσι

Ο Κολυδάς αναλύει πώς θα κινηθεί ο καύσωνας: Τα 42αρια και οι 4 + 2 πόλεις που θα «βράσουν» - Ποιο το θετικό στοιχείο

«Σπουδαία ιστορία αγάπης»: Ο 89χρονος και η 83χρονη που «απέδρασαν» από οίκο ευγηρίας επειδή δεν περνούσαν καλά

Η μεγάλη έκπληξη 7χρονης που ετοιμαζόταν να κάνει πάρτι γενεθλίων ολομόναχη και η «ηρωίδα» μητέρα της