Μικρασιατική Καταστροφή: Κοιμήθηκαν νοικοκυραίοι και ξύπνησαν φυγάδες! Με το παλιό ημερολόγιο ήταν τέτοιες μέρες: 13 Σεπτεμβρίου του 1922, όταν άρχισε το κακό… Οι μέρες και τα ημερολόγια δεν έχουν σημασία· τα γεγονότα εξαϋλώνουν τον χρόνο…Η Διδώ Σωτηρίου περιγράφει το μετά της Καταστροφής: «Ενάμισι εκατομμύριο άνθρωποι βρεθήκανε ξαφνικά έξω από την προγονική τους γη. Παράτησαν σκοτωμένα παιδιά και γονιούς άταφους. Παράτησαν περιουσίες, τον καρπό στα δέντρα, το φαΐ στη φουφού, τη σοδειά στην αποθήκη, το κομπόδεμα στο συρτάρι, τα πορτρέτα των προγόνων στους τοίχους. Και βάλθηκαν να τρέχουν, να φεύγουν κυνηγημένοι απ' το τούρκικο μαχαίρι και τη φωτιά του πολέμου.420092_1»Και λογίζονταν τυχεροί που αντάλλαξαν το έχει τους, την πατρίδα τους, το παρελθόν τους με μια στάλα σιγουριά... Άρπαξαν βάρκες, καΐκια, σχεδίες, βαπόρια και πέρασαν τη θάλασσα σ' έναν ομαδικό, φοβερό ξενιτεμό. Κοιμήθηκαν αποβραδίς νοικοκυραίοι στον τόπο τους και ξύπνησαν φυγάδες, θαλασσοπόροι, άστεγοι, άποροι, αλήτες και ζητιάνοι στα λιμάνια του Πειραιά, της Σαλονίκης, της Καβάλας, του Βόλου, της Πάτρας. Ενάμισι εκατομμύριο αγωνίες και οικονομικά προβλήματα ξεμπάρκαραν στο φλούδι της Ελλάδας, με μια θλιβερή ταμπέλα κρεμασμένη στο στήθος: “Πρόσφυγες”!»…«Οι κάτοικοι βρίσκονται σε κατάσταση πανικού»Και η εφημερίδα «Guardian» μέσα από τα τηλεγραφήματα και τις ανταποκρίσεις μας περιγράφει το γεγονός:«Ρώμη: 5 Σεπτεμβρίου 1922. Ένα τηλεγράφημα που ελήφθη το απόγευμα από τη Σμύρνη αναφέρει ότι μεγάλη πυρκαγιά έχει ξεσπάσει στην πόλη. Οι ελληνικές και αρμενικές συνοικίες έχουν καταστραφεί και η φωτιά εξαπλώνεται σε άλλες περιοχές. Οι κάτοικοι βρίσκονται σε κατάσταση πανικού...».Με πετρέλαιο έκαιγαν τα πτώματαΤην επόμενη ημέρα: «16 Σεπτεμβρίου 1922: Ανακοινώνεται επίσημα ότι Βρετανοί και Αμερικανοί πρόσφυγες που έφυγαν από τη Σμύρνη χθες το βράδυ αναφέρουν την ολοσχερή καταστροφή των ελληνικών, αρμενικών και ξένων συνοικιών της πόλης από πυρκαγιά. Η πυρκαγιά άρχισε από τουρκικά τακτικά στρατεύματα που με πετρέλαιο προσπάθησαν να εξαφανίσουν τα σώματα όσων σφαγιάστηκαν το προηγούμενο βράδυ. Ο αριθμός των ανθρώπων που σφαγιάστηκαν είναι άγνωστος, αλλά εκτιμάται από αμερικανικές ανθρωπιστικές οργανώσεις που ερεύνησαν το θέμα σε πάνω από 1.000. […] Η τουρκική πόλη παρέμεινε ανέγγιχτη. Υπάρχουν 60.000 πρόσφυγες στις αποβάθρες που λιμοκτονούν.»Έχουν ληφθεί φρικιαστικές αναφορές για τουρκικές θηριωδίες στη Σμύρνη. Οι Τούρκοι έβαλαν φωτιά στις αρμενικές και ελληνικές συνοικίες, και το Αμερικανικό Ινστιτούτο Θηλέων καθώς και στο Ευαγγελικό Κολλέγιο και το Γαλλικό Κολλέγιο «St Joseph». Η δεσποινίς Μίνι Μάιλς, διευθύντρια του Κολλεγίου Θηλέων, είδε τούρκο αξιωματικό να κουβαλάει ένα κάνιστρο πετρελαίου κοντά σε σπίτι, το οποίο στη συνέχεια πυρπολήθηκε. Τα κορίτσια του Κολεγίου, μαζί με 1.300 πρόσφυγες που είχαν κρυφτεί εντός του ιδρύματος, έπεσαν στα χέρια των Τούρκων. […] Όλοι οι Βρετανοί κατέφυγαν σε θωρηκτά, αλλά πολλοί δεν κατάφεραν να δραπετεύσουν και σφαγιάστηκαν. Ο πρόεδρος του Διεθνούς Κολλεγίου, Δρ. ΜακΛάχλαν, ξυλοκοπήθηκε σχεδόν μέχρι θανάτου από τους Τούρκους, οι οποίοι λήστεψαν όλα τα σπίτια ανεξαρτήτως εθνικότητας, περιφρονώντας τις συμμαχικές σημαίες.»Οι λάμψεις από τα φλεγόμενα σπίτια φώτισαν ολόκληρη την πόλη. Στην αποβάθρα του λιμανιού, στο μισοσκόταδο, χιλιάδες πρόσφυγες ήταν στριμωγμένοι κλαίγοντας ή γονατιστοί προσευχόμενοι. Η μόνη βοήθεια των Συμμάχων που προσφέρθηκε ήταν η κατεύθυνση των προβολέων από τα συμμαχικά θωρηκτά στις μάζες των προσφύγων για να τους σώσουν από τις θηριωδίες των Τούρκων στο σκοτάδι. [...] Ο Αρμένιος αρχιεπίσκοπος σκοτώθηκε και αναφέρεται ότι ο Έλληνας Μητροπολίτης Χρυσόστομος είχε το ίδιο τέλος».Υποχωρούσαν οι Έλληνες καίγοντας και σφάζονταςΕγκλήματα ένθεν κακείθεν. Και ο Ελληνικός Στρατός δεν έφυγε αμόλυντος και άσπιλος από τα χώματα της Μικρασίας…25 Σεπτεμβρίου 1922: Η ακόλουθη αναφορά για την πτώση της Σμύρνης ελήφθη ταχυδρομικώς από ανταποκριτή του «Reuter’s», ο οποίος παρακολούθησε την υποχώρηση των Ελλήνων.«Βρισκόμουν στο Ουσάκ, το οποίο κείται 50 μίλια δυτικά του Αφιόν Καραχισάρ, όταν ο Κεμάλ άρχισε την επίθεσή του και παρέμεινα εκεί μέχρι να ξεκινήσουν να περνούν τα ελληνικά μεταφορικά μέσα πρώτης γραμμής, και στη συνέχεια, βλέποντας ότι θα ήταν επικίνδυνο να περιμένω περισσότερο, κατάφερα να επιβιβαστώ σε ένα τρένο προσφύγων και έτσι έφτασα στη Σμύρνη. Είδα μπιτόνια με βενζίνη και εμπρηστικές βόμβες να διανέμονται από στρατιώτες σε πολίτες και έλληνες αξιωματικοί με προειδοποίησαν ότι η πόλη θα καεί. Καθώς έφευγα από το Ουσάκ, είδα τρία χωριά που είχαν ήδη πυρποληθεί. Δύο ώρες αφότου έφυγα, και το Ουσάκ πυρπολήθηκε, και από αυτόπτες μάρτυρες έμαθα αργότερα ότι σχεδόν ολόκληρη η πόλη είχε καεί και ότι πολλοί από τους Τούρκους κατοίκους είχαν σφαγιαστεί από τους Έλληνες και επίσης ότι οι λεηλασίες και οι σφαγές ήταν στην ημερήσια διάταξη. Αυτό συνεχίστηκε σε όλη την υποχώρηση».420092_2Τηλεγράφημα της «Chicago Tribune» με ημερομηνία 4 Οκτωβρίου 1922: «Το μίσος ήταν πάντα απότοκο της ανθρώπινης βλακείας. Από τα ξεραμένα μουσουλμανικά χωράφια, από τα ορεινά χωριά πολύ πίσω από τις τουρκικές γραμμές όπου σχεδόν μισό εκατομμύριο Ισλαμιστές αναζητούν νέα σπίτια στη Σμύρνη, από τους καταυλισμούς προσφύγων όπου 500.000 Χριστιανοί λιμοκτονούν, ξεπηδάει το μίσος για να τυλίξει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Εκείνη η γη, κάποτε όμορφη και κατοικήσιμη, τώρα έρημος. Όσοι από εμάς έχουμε παρακολουθήσει την έξοδο σχεδόν 250.000 προσφύγων από αυτή την πληγείσα πόλη ή τους έχουμε δει στριμωγμένους στους καταυλισμούς τους σε κάποιο ελληνικό νησί ή στην ηπειρωτική χώρα, βρισκόμαστε κοντά στην Κόλαση αυτές τις τελευταίες δύο εβδομάδες. Ο αριθμός των νεκρών στη Σμύρνη ήταν μικρός σε σύγκριση με αυτόν στην ενδοχώρα. Στους δρόμους και τις αποβάθρες έχω γίνει μάρτυρας απερίγραπτων σκηνών».«Αυτό ήταν το θέλημα του Θεού»...Και πραγματικά οι σκηνές δεν περιγράφονταν… Μια συγγραφέας ίσως να είχε την αξιοσύνη να σκιαγραφήσει το «κακό»: «Μια νέα γυναίκα πετούσε από καιρό σε καιρό ένα τραγικό νανούρισμα: «Νάνι, νάνι, το παιδάκι μου να κάνει...». Στην αγκαλιά της κρατούσε ένα μαξιλάρι που όλο το σκέπαζε και το φιλούσε και κοίταζε γύρω της πανικόβλητη. Κανένας δεν την πρόσεχε. Μόνο ο γερο-πατέρας της πάσχιζε να την ησυχάσει.-Κορούλα μου, Ελένη μου, κάνε, παιδί μου, κουράγιο. Αυτό ήταν το θέλημα του Θεού»...Κι’ όταν οι άνθρωποι επικαλούνται τον Θεό για να δικαιολογήσουν μια μεγάλη συμφορά, κάπου οι ίδιοι έχουν σφάλλει…«Η Σμύρνη είχε παραδοθεί στις φλόγες και στο αίμα. Ο κόσμος στριμωχνόταν στην παραλία ζητώντας προστασία απ' τον αγγλογαλλικό και τον αμερικάνικο στόλο· και παρακαλούσε τους συμμάχους να τον σώσουν απ' το λεπίδι. Μα οι ξένοι είχαν, λέει, διαταγές να μην επεμβαίνουν! Και κάθονταν πάνω στα καράβια τους με σταυρωμένα χέρια και κάπνιζαν τα τσιμπούκια τους! Και κοίταζαν, σαν θεατές, το φοβερό μαρτύριο ενός ολόκληρου πληθυσμού»…Καταστροφή της Σμύρνης 104 χρόνια μετά. Όσοι έζησαν τον ξεριζωμό έχουν πεθάνει κι’ αυτοί που μελετούν «συνωστισμένοι» την Ιστορία ακόμα δεν έχουν καλοκαταλάβει… Ποιοι οι φταίχτες. Αθώοι; Σίγουρα οι κατατρεγμένοι!Τα αποσπάσματα από το βιβλίο της Διδώς Σωτηρίου «Μέσα στις φλόγες» εκδόσεις Κέδρος.