Καρκίνος θυρεοειδούς - 10 συχνές ερωτήσεις και απαντήσεις

Η διάγνωση «καρκίνου» δημιουργεί μεγάλη ανησυχία και αναστάτωση, καθώς συχνά θεωρείται ότι θα απειληθεί η ζωή του ασθενούς και ότι θα υπάρξει μεγάλη ταλαιπωρία λόγω της θεραπείας στην οποία θα χρειαστεί να υποβληθεί ο ασθενής (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία κλπ.). Στον καρκίνο του θυρεοειδούς εντούτοις τα παραπάνω δεν ισχύουν καθώς πρόκειται στην συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων για μία μορφή καρκίνου που έχει ευνοϊκή εξέλιξη (πρόγνωση), ανταποκρίνεται στην θεραπευτική αγωγή και δεν θα απειλήσει την ζωή του ασθενούς. Πρόκειται για την συνηθέστερη μορφή καρκίνου των ενδοκρινών αδένων.

1. Τι είναι ο καρκίνος θυρεοειδούς;

Ο καρκίνος χαρακτηρίζεται από την ανεξέλεγκτο πολλαπλασιασμό των κυττάρων του οργάνου στο οποίο αναπτύσσεται. Στην περίπτωση του θυρεοειδούς, υπάρχουν τρεις βασικές μορφές καρκίνου, ανάλογα με την προέλευση των καρκινικών κυττάρων:

O διαφοροποιημένος καρκίνος θυρεοειδούς (θηλώδης και θυλακιώδης)

Ο μυελοειδής καρκίνος θυρεοειδούς

Ο αναπλαστικός ή αδιαφοροποίητος καρκίνος θυρεοειδούς

Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των μορφών αυτών καρκίνου θυρεοειδούς όσον αφορά την βιολογική συμπεριφορά, την θεραπευτική αντιμετώπιση και την πρόγνωση. Στο παρόν άρθρο θα αναφερθούμε στον θηλώδη καρκίνο, που είναι η συνηθέστερη μορφή καρκίνου θυρεοειδούς.

2. Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος θυρεοειδούς;

Ο καρκίνος θυρεοειδούς είναι ο 9^ος πιο συχνός καρκίνος παγκοσμίως. Είναι ο πιο συχνός καρκίνος σε εφήβους και νεαρούς ενήλικες μέχρι την ηλικία των 40 ετών. Διαγιγνώσκεται σε 10.1 ανά 100.000 γυναίκες και σε 3.1 ανά 100.000 άνδρες. Εκτιμάται ότι καρκίνος θυρεοειδούς θα διαγνωστεί σε ποσοστό 1.2 % του πληθυσμού στη διάρκεια της ζωής του. Η συχνότητα («επιπολασμός») του καρκίνου θυρεοειδούς τριπλασιάστηκε τα τελευταία 40 χρόνια. Αυτό οφείλεται κυρίως στην όλο και πιο συχνή διάγνωση λόγω της ευρείας χρήσης του υπερηχογραφήματος υψηλής ευκρίνειας.

3. Με τι συμπτώματα εκδηλώνεται;

Στα αρχικά στάδια δεν υπάρχουν συμπτώματα και η διάγνωση τίθεται με το υπερηχογράφημα. Όταν  εμφανιστούν συμπτώματα, μπορεί να παρατηρηθούν:

Διόγκωση στον τράχηλο που επιμένει

Αίσθημα βάρους ή ξένου σώματος ή πίεσης στον τράχηλο

Δυσκολία στην αναπνοή

Δυσκολία στην κατάποση

Αλλαγή στην χροιά της φωνής ή βραχνάδα

4. Ποιοι είναι οι παράγοντες κίνδυνου  για την εμφάνιση καρκίνου θυρεοειδούς?

Οι πιο γνωστοί παράγοντες κινδύνου είναι:

To θετικό οικογενειακό ιστορικό

Κάποια γενετικά (κληρονομικά) σύνδρομα (όπως το σύνδρομο ΜΕΝ2)

Ακτινοβολία κεφαλής / τραχήλου σε παιδική / εφηβική ηλικία

Γυναικείο φύλο (ορμονικοί παράγοντες) κλπ.

Στις περισσότερες εντούτοις περιπτώσεις δεν αναγνωρίζεται σαφής αιτιολογία και ο καρκίνος αναπτύσσεται τυχαία στον ασθενή.

5. Πως τίθεται η διάγνωση;

Το πρώτο βήμα είναι η κλινική εξέταση (ψηλάφηση). Σήμερα η διάγνωση τίθεται με δύο βασικές εξετάσεις, το υπερηχογράφημα και την παρακέντηση με λεπτή βελόνη (FNA). Αν ένας όζος θεωρηθεί στο υπερηχογράφημα ύποπτος για καρκίνο θα πρέπει να γίνεται παρακέντηση αυτού με λεπτή βελόνη και κυτταρολογική εξέταση του υλικού που αναρροφάται. Με τον τρόπο αυτό τεκμηριώνεται η διάγνωση (ή η υποψία) καρκίνου θυρεοειδούς. Για την σταδιοποίηση του καρκίνου μπορεί να χρειαστούν και άλλες απεικονιστικές εξετάσεις, όπως αξονική ή μαγνητική τομογραφία, σπινθηρογράφημα κλπ.

6. Ποια είναι η θεραπεία;

Η βασική μέθοδος θεραπείας είναι η χειρουργική (θυρεοειδεκτομή με ή χωρίς αφαίρεση λεμφαδένων τραχήλου). Ακολουθεί χορήγηση θυροξίνης από το στόμα (θεραπεία καταστολής). Ανάλογα με τα ευρήματα της βιοψίας μπορεί να χρειαστεί στη συνέχεια συμπληρωματική θεραπεία με ραδιενεργό ιώδιο (μόνο στον διαφοροποιημένο [θηλώδη / θυλακιώδη] καρκίνο θυρεοειδούς. Σπανιότερα μπορεί να χρειαστεί χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία ή στοχευμένες θεραπείες.

7. Ποια είναι η πρόγνωση του καρκίνου θυρεοειδούς;

Η πρόγνωση του διαφοροποιημένου καρκίνου θυρεοειδούς είναι εξαιρετική, με πολύ υψηλά ποσοστά ίασης (> 95 % και σε πρώιμα στάδια > 98 %). Η πρόγνωση είναι χειρότερη στον μυελοειδή καρκίνο και πολύ χειρότερη στον αναπλαστικό καρκίνο (που είναι ένα από τα πλέον επιθετικά κακοήθη νεοπλάσματα). Ευτυχώς οι δυο τελευταίες μορφές καρκίνου είναι αρκετά σπανιότερες.

8. Χρειάζεται παρακολούθηση μετά τη θεραπεία;

Η παρακολούθηση των ασθενών (follow-up) μετά την αρχική αντιμετώπιση του καρκίνου θυρεοειδούς είναι απαραίτητη για την έγκαιρη ανακάλυψη τυχόν υποτροπής (επανεμφάνισης) της νόσου. Περιλαμβάνει τον περιοδικό έλεγχο με υπερηχογράφημα, με μέτρηση επιπέδων θυρεοσφαιρίνης (για τον θηλώδη/θυλακιώδη καρκίνο θυρεοειδούς) ή καλσιτονίνης στο αίμα (για τον μυελοειδή καρκίνο). Σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να απαιτηθεί περαιτέρω έλεγχος (π.χ. σπινθηρογράφημα, αξονική τομογραφία, PET-CT scan κλπ.).

9. Υπάρχει πρόληψη στον καρκίνο θυρεοειδούς;

Δεν υπάρχει κάποιος απόλυτα αποτελεσματικός τρόπος για την πρόληψη του καρκίνου θυρεοειδούς, επισημαίνονται όμως τα εξής:

Συνιστάται ισορροπημένη πρόσληψη ιωδίου με την διατροφή

Θα πρέπει να αποφεύγεται η άσκοπη έκθεση της κεφαλής και του τραχήλου σε ακτινοβολία, ιδιαίτερα στην παιδική ηλικία

Παρακολούθηση των ατόμων που ανήκουν σε οικογένειες με οικογενειακό ιστορικό (2 ή κατ’ άλλους 3 περιπτώσεις καρκίνου θυρεοειδούς σε συγγενείς πρώτου βαθμού) ή με γενετικά σύνδρομα.

10. Αλλάζει η ζωή μετά τη θεραπεία;

Η ζωή συνεχίζεται κανονικά και χωρίς καμία αλλαγή μετά τη θεραπεία με καρκίνο θυρεοειδούς. Οι άνθρωποι με καρκίνο θυρεοειδούς συνεχίζουν να ζουν φυσιολογικά, χωρίς κανένα περιορισμό στις δραστηριότητες και στο διαιτολόγιο. Θα πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά θυροξίνη σε δόση που εξατομικεύεται έτσι ώστε ο ασθενής να είναι ευθυρεοειδικός. Η σωστή ενημέρωση και η τακτική επαφή με τον ενδοκρινολόγο βοηθούν στην ομαλή προσαρμογή.

Γεώργιος Σακοράφας, MD, PhD

Χειρουργός θυρεοειδούς – παραθυρεοειδών

Επ. Καθηγητής Χειρουργικής Πανεπιστημίου Αθηνών

Τ. Συντονιστής Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής ΑΓΙΟΥ ΣΑΒΒΑ

ΝΟΣΟΚΟΜΕΙΑ: ΕΥΓΕΝΙΔΕΙΟ – ΙΑΤΡΙΚΟ ΨΥΧΙΚΟΥ – ΜΗΤΕΡΑ Email: [email protected] http://www.gsakorafas.gr

Διαβάστε ακόμη

Με ποιον συζητάει ο Τραμπ στο Ιράν; Το μυστηριώδες πρόσωπο και η απειλή σφοδρών βομβαρδισμών αν δεν υπάρξει συμφωνία

Πρεμιέρα ντροπής για τη δίκη των Τεμπών: Λιποθυμίες, συγγενείς στις θέσεις των κατηγορουμένων και απαξίωση

Συγκλονιστικό βίντεο: Προπονητής εμφανίστηκε αγκαλιά με τον γιο του που έχει σύνδρομο Down - «Λίγη αγάπη κάνει τη διαφορά»

Αντώνης Μυλωνάκης στο ethnos.gr: «Η λογοτεχνία οφείλει να δοκιμάζει τα όρια, ειδικά τα θρησκευτικά»