Προγραμματική ή διαχειριστική αλλαγή;

16 χρόνια μετά την υπογραφή του πρώτου Μνημονίου και μετά από 7 χρόνια διακυβέρνησης Μητσοτάκη, είναι πλέον πάνδημο (σταθερά πάνω από το 75% στις δημοσκοπήσεις) το αίτημα για πολιτική αλλαγή. Η χώρα αιμορραγεί καθώς η οικονομία καρκινοβατεί και η κοινωνία έχει κατακερματιστεί, και κατ’ αντανάκλαση, και το πολιτικό σύστημα. Σε ένα διεθνές περιβάλλον γεωπολιτικών ανακατατάξεων και οικονομικής αβεβαιότητας, που εγκυμονεί την πιο θεαματική αλλαγή των ισορροπιών και συσχετισμών μετά το Β’ παγκόσμιο πόλεμο.

H Ελλάδα πλέει σε πελάγη πρωτοφανούς ανασφάλειας: αντί να αξιοποιήσει την κρίσιμη γεωγραφικά θέση της στις εν εξελίξει γεωπολιτικές ανακατατάξεις, συμβάλλοντας ενεργότερα στο διεθνές γίγνεσθαι στο πλαίσιο της ανάδειξης των υποθαλάσσιων ή μη πλουτοπαραγωγικών της πόρων και των άλλων συγκριτικών της πλεονεκτημάτων, έχει επιλέξει στην εξωτερική της πολιτική το ρόλο του πιστού υποτελούς του διεθνούς παράγοντα. Ρόλος που επιτάσσει τη συμπαράταξή της με «τη σωστή πλευρά της ιστορίας» και με «τα ήρεμα νερά» και την έχει καταστήσει άβουλο παρατηρητή της ευθείας αμφισβήτησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων και της συστηματικής υπονόμευσης των συγκριτικών τη πλεονεκτημάτων.

Σε μια εποχή εκρηκτικής ανάπτυξης των τεχνολογικών καινοτομιών της 4ης Βιομηχανικής Επανάστασης, που αλλάζουν διεθνώς το πεδίο και το πλαίσιο του οικονομικού ανταγωνισμού αλλά και το χαρακτήρα της ανάπτυξης, και παρά τον πακτωλό των 24 δισ. € που εισέρρευσαν στην οικονομία από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας αλλά και τις θυσίες της κοινωνίας για μια διαρθρωτική προσαρμογή της οικονομίας στο νέο διεθνές παραγωγικό πρότυπο, η χώρα όχι μόνο δεν έχει αλλάξει πρότυπο, αλλά παραμένει στο χαμηλής προστιθέμενης αξίας πρότυπο (Εξαμηνιαία Έκθεση της Ε.Ε. για την Ελλάδα 2026) των κατασκευών και του τουρισμού και στους ουραγούς της Ε.Ε. Στις συνθήκες αυτές το αίτημα για πολιτική αλλαγή αποκτά χαρακτήρα υπαρξιακό για τη χώρα.

Τι μπορεί όμως να σημαίνει η πολιτική αλλαγή, ως πολιτική επιλογή, για μια κοινωνία και μια οικονομία όταν, οι κυριότερες πολιτικές δυνάμεις της αντιπολίτευσης, αυτές που προβάλουν το τεκμήριο της κυβερνησιμότητας (ΠΑΣΟΚ, ΕΛΑΣ/ΣΥΡΙΖΑ και το υπό εκκόλαψη κόμμα Α. Σαμαρά), έχουν υπηρετήσει – περισσότερο ή λιγότερο - τη Μνημονιακή Ατζέντα; Και όταν, ακριβώς εξ’ αιτίας της, κατά την περίοδο μετά τα Μνημόνια το εκλογικό σώμα έχει συρρικνωθεί κατά περίπου το 1/3 του (από 6-6,5 εκ. ψηφοφόρους σε 4-4,5 εκ.);

Πώς μπορεί να υπάρξει πολιτική αλλαγή σε μια κοινωνία στην οποία δεν προσφέρονται ουσιαστικά εναλλακτικές πολιτικές λύσεις, παρά μόνο ορθολογικότερης τεχνοκρατικά διαχείρισης της «πολιτικής ορθότητας» που εκφράζει η κυρίαρχη Ατζέντα της Ψηφιακής και Πράσινης μετάβασης; Πολύ περισσότερο όταν οι συνέπειες της εφαρμογής της – ενδεικτικά από το 2009, μείωση του βιοτικού επιπέδου περισσότερο από 25%, αλματώδης αύξηση του ιδιωτικού χρέους που εγκυμονεί νέα κρίση, επιταχυνόμενη απόκλιση της Ελληνικής οικονομίας αντί σύγκλισης με τους δείκτες της Ε.Ε. και δημογραφική κατάρρευση (μείωση των γεννήσεων κατά 44%) – έχουν «αποβάλει» από την πολιτική σφαίρα το 1/3 των ψηφοφόρων;

Ειδικότερα και ενδεικτικά, σύμφωνα με τα στοιχεία της εξαμηνιαίας Έκθεσης της Ε.Ε για την Ελλάδα 2026: το ΑΕΠ μόλις το 2025 (μετά από 15 χρόνια) ξεπέρασε τα επίπεδα του 2009, 248,4 δις. € το 2025 έναντι 237,5 δις.€ τότε, το κατά κεφαλήν ΑΕΠ (σε μονάδες αγοραστικής δύναμης, ΕΕ-100) έχει μειωθεί το 2025 σε 68 μονάδες από 85,9 τότε, (κατατάσσοντάς την στην τελευταία θέση της Ε.Ε. μαζί με τη Βουλγαρία), το δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί σε 362,9 δις.€ το 2025 από 301,1 δις.€ τότε, (και τούτο παρά το κατά 52,1 δις. € «κούρεμα» το 2012 με τις γνωστές επώδυνες συνέπειες στο ενεργητικό των Τραπεζών στα Ασφαλιστικά Ταμεία και στους ομολογιούχους), το ιδιωτικό χρέος έχει αυξηθεί κατακόρυφα καθώς οι ιδιωτικές οφειλές μόνο προς το Δημόσιο έχουν σκαρφαλώσει στα 113,9 δις. € το 2025 από 32,5 δις. € τότε, και ενώ οι φόροι αυξήθηκαν ιλιγγιωδώς φθάνοντας στα 71 δις. € το 2025 από 49,7 δις. € τότε και ο ΦΠΑ έφτασε στα 27,8 δις. € το 2025 από 16,6 δις. € τότε.

Τα μεγέθη αυτά δεν υποδηλώνουν μια εκσυγχρονισμένη οικονομία αλλά μια οικονομία σε διαρκή κρίση, ένα παραγωγικό πρότυπο παρωχημένο - μη ανταγωνιστικό διεθνώς και μη συμπεριληπτικό στο εσωτερικό, και μια κοινωνία που είναι αποκλεισμένη κατά το μεγαλύτερο μέρος της από τις πρόνοιες και τα οφέλη της ανάπτυξης. Η στρατηγική ταύτιση της Αντιπολίτευσης με την οικονομική Ατζέντα που οδήγησε σε αυτά τα καταστροφικά για τη χώρα και την κοινωνία αποτελέσματα, αλλά και η αδυναμία της να υπερασπίσει το υπό διωγμό Κράτος Δικαίου και το Κοινωνικό Κράτος οδήγησε στην απονομιμοποίηση συνολικά του πολιτικού συστήματος στο 1/3 τουλάχιστον του εκλογικού σώματος και εξέθρεψε κάθε είδους ακραίο λαϊκισμό και μη πολιτικών θεωριών συνομωσίας.

Μπορεί επομένως να υπάρξει πολιτική αλλαγή χωρίς υπέρβαση της κρίσης εμπιστοσύνης που δημιουργεί στο εκλογικό σώμα η συνταύτισή του με την κυρίαρχη Ατζέντα; Για κάθε σοβαρά σκεπτόμενο πολίτη η απλή εναλλαγή Κόμματος/των στη διακυβέρνηση στις επερχόμενες εκλογές στο πλαίσιο της διαχείρισης της ίδιας πολιτικής Ατζέντας, δεν συνιστά πολιτική αλλά απλά διαχειριστική αλλαγή καθώς δεν αλλάζει ποιοτικά την σχέση εμπιστοσύνης με το εκλογικό σώμα. Συνιστά π.χ. πολιτική αλλαγή ικανή να αλλάξει το παραγωγικό πρότυπο της χώρας ή απλά αλλαγή κυβερνητικής πολιτικής η αύξηση των πάσης φύσεως επιδομάτων, η θεσμοθέτηση πλαφόν στα ενοίκια, οι δωρεάν αστικές μεταφορές, οι αποσπασματικές παροχές εν γένει με απλή αλλαγή προτεραιοτήτων στην Υγεία και την Παιδεία, ή οι εκκλήσεις στους οικονομικά ισχυρούς να είναι δίκαιοι ως πατριώτες, στο πλαίσιο της ίδιας πολιτικής Ατζέντας με τη σημερινή; Για πόσο καιρό ακόμη οι ασπιρίνες θα κρατούν στη ζωή ένα σοβαρά νοσούντα ασθενή;

Σε αντιδιαστολή με την απλή αλλαγή διαχειριστή στην κυβέρνηση, η πολιτική αλλαγή που απαιτείται σήμερα, αυτή που θα επαναφέρει τους πολίτες στο εκλογικό σώμα και θα ανατάξει την πορεία της χώρας, είναι - αυτή που δεν τίθεται καν στις δημοσκοπήσεις - η Προγραμματική: η αλλαγή της κυρίαρχης πολιτικής Ατζέντας της μετάβασης στην Ψηφιακή και Πράσινη οικονομία με ένα Πρόγραμμα που προωθεί ένα νέο παραγωγικό, κοινωνικό και πολιτισμικό παράδειγμα με Κοινωνική Δικαιοσύνη, με Κράτος Δικαίου, με ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της χώρας και με προάσπιση των συμφερόντων και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της στις συμμαχίες και στα διεθνή fora.

Ένα τέτοιο Πρόγραμμα αποσκοπεί στη ριζική μεταρρύθμιση αυτής της Ατζέντας και όχι στο φτιασίδωμα της με χάντρες και φτερά για τους ιθαγενείς, με βάση την ανάγκη επανεξισορρόπησης του συσχετισμού κεφαλαίου εργασίας - με αναβάθμιση της θέσης της εργασίας και της μικρομεσαίας επιχειρηματικότητας - στην αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης και στην αύξηση της παραγωγικότητας.

Όπως είναι φυσικό ένα τέτοιο Πρόγραμμα, που ανεβάζει ψηλά τον πήχη του πολιτικού διακυβεύματος στις επερχόμενες εκλογές και έρχεται σε προγραμματική σύγκρουση με τα συμφέροντα των λίγων που έχουν οργανωθεί γύρω από την Ατζέντα της τελευταίας δεκαπενταετίας, προϋποθέτει για την επικράτησή του, την ύπαρξη ενός μαζικού κοινωνικού κινήματος που έχει μετασχηματίσει το γενικευμένο θυμό και τη διάχυτη κοινωνική δυσαρέσκεια σε πολιτική πλατφόρμα εναλλακτικής διακυβέρνησης. Υπάρχουν σήμερα οι προοπτικές για ένα τέτοιο ακηδεμόνευτο και ανεξάρτητο από συμφέροντα μαζικό κίνημα που θα εμπνεύσει στο εκλογικό σώμα την πολιτική εμπιστοσύνη που απαιτεί η συγκυρία και ποιες είναι οι προϋποθέσεις της εκδήλωσής του, έτσι ώστε να οδηγήσει σε μια Προγραμματική πολιτική αλλαγή;

Διαβάστε ακόμη

Διπλώματα οδήγησης: Νέα απόπειρα για ψηφιακές εξετάσεις - Τι αλλαγές φέρνει ο νόμος που έμεινε 5 χρόνια στα χαρτιά

Οι… μετανάστες της κάλπης: Ποιοι ψηφοφόροι εγκαταλείπουν τα κόμματα τους και πού «μετακομίζουν»

Ντόναλντ Τραμπ: ο θάνατος είναι η ζωή του… - Η πολιτεία της Φλόριντα «θυσιάζει» ψυχές στον βωμό του προέδρου των ΗΠΑ

Μουντιάλ 2026: Τα οκτώ ζευγάρια της φάσης των 16 και οι διασταυρώσεις μέχρι τον τελικό