Τι πιστεύουν οι Έλληνες για τα ενεργειακά, τις Ανανεώσιμες Πηγές και την κλιματική αλλαγή

Η έρευνα αυτή αφορά τις απόψεις των πολιτών σχετικά με την κατανάλωση ενέργειας, τη χρήση εφαρμογών Α.Π.Ε., τις επιπτώσεις τους στην οικονομία των νοικοκυριών και της χώρας, καθώς και τις εκτιμήσεις τους σχετικά με την κλιματική κρίση και το περιβάλλον. Κατά τη διάρκεια των προηγούμενων δεκαετιών η ομάδα μας και το εργαστήριό μας, κάθε δύο χρόνια, διεξήγαγε παρόμοιες κοινωνικές έρευνες με ερωτηματολόγια και κατά συνέπεια, γίνεται εμφανές το πώς διαφοροποιούνται οι στάσεις των ανθρώπων με την πάροδο των ετών. Το πρόσφατο πλαίσιο, με δύο πολέμους σε εξέλιξη που επηρεάζουν τις τιμές της ενέργειας και το κόστος ζωής, ενώ η περιβαλλοντική κρίση προκαλεί ακραία φαινόμενα παγκοσμίως, και καύσωνες, πυρκαγιές και πλημμύρες στην Ελλάδα, παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον η προσέγγιση των στάσεων των ανθρώπων απέναντι στα παραπάνω θέματα.

Τα κύρια συμπεράσματα της έρευνας

Η πανελλαδική αυτή έρευνα δείχνει ότι η ελληνική κοινωνία βρίσκεται σε μια πιεστική οικονομική πραγματικότητα, η οποία επηρεάζει άμεσα τις απόψεις της για την ενέργεια και το περιβάλλον.

Η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών αναγνωρίζει ότι η κλιματική αλλαγή και τα ακραία καιρικά φαινόμενα (καύσωνες, πλημμύρες, καταιγίδες, παγετοί) υποβαθμίζουν τις συνθήκες διαβίωσής τους και προκαλούν έντονη ανασφάλεια.

Η ενεργειακή και οικονομική κρίση έχει πλήξει το οικογενειακό εισόδημα, με το μεγαλύτερο βάρος να εντοπίζεται στην αύξηση των καθημερινών εξόδων. Ως προς τις συνθήκες άνεσης το κόστος για τη θέρμανση του σπιτιού κατά τη διάρκεια του χειμώνα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα οικονομικά βάρη για τα νοικοκυριά, καθώς οι περισσότεροι πολίτες το χαρακτηρίζουν από πολύ έως υπερβολικά υψηλό, με το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο να παραμένουν οι κύριες πηγές θέρμανσης, και παράλληλα, το κόστος για την ψύξη τους καλοκαιρινούς μήνες κρίνεται απόλυτα αναγκαίο και εξίσου δυσβάστακτο σε περιόδους καύσωνα..

Όσον αφορά τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), η κοινωνία γνωρίζει καλά ότι η στροφή σε αυτές μπορεί να ενισχύσει την εθνική οικονομία μειώνοντας τις εισαγωγές καυσίμων και να βοηθήσει στη μείωση της ρύπανσης και του θερμοκηπίου. Παρά τη θετική αυτή στάση, όσοι έχουν ήδη εγκαταστήσει φωτοβολταϊκά στα σπίτια τους αντιμετώπισαν σοβαρά εμπόδια, χαρακτηρίζοντας τις γραφειοκρατικές διαδικασίες από δύσκολες έως αποτρεπτικές. Ωστόσο, υπάρχει έντονη επιθυμία από τους υπόλοιπους πολίτες να προχωρήσουν σε ανάλογες εγκαταστάσεις, αρκεί το κράτος να εγγυηθεί οικονομικές επιδοτήσεις και απλές διαδικασίες. Η προτίμηση των πολιτών στρέφεται ξεκάθαρα προς την ενεργειακή αυτονομία, καθώς επιλέγουν δικές τους οικιακές συσκευές ή τη συμμετοχή σε τοπικές ενεργειακές κοινότητες, έναντι της εξάρτησης από μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες ενέργειας. Για τη χωροθέτηση των μεγάλων πάρκων ΑΠΕ, οι πολίτες ζητούν έγκυρη ενημέρωση από ειδικούς επιστήμονες, ενώ εκφράζουν και καχυποψία ότι συχνά εξυπηρετούνται εταιρικά συμφέροντα.

Σχετικά με άλλες κρατικές πρωτοβουλίες, τα προγράμματα ανακύκλωσης συσκευών και ενεργειακής αναβάθμισης «Εξοικονομώ» εμφανίζεται έντονα η ανάγκη πρόνοιας για τη θερμική θωράκιση των κατοικιών, τόσο για την θέρμανση το χειμώνα όσο και για την ψύξη το καλοκαίρι.

Στο κομμάτι της ηλεκτροκίνησης, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα θεωρούνται ακόμα πολύ ακριβά παρά τις επιδοτήσεις, ενώ η συμβολή τους στο περιβάλλον κρίνεται ως εξαρτώμενη από το αν το ρεύμα τους παράγεται από καθαρές πηγές ή από ορυκτά καύσιμα. Επιπλέον, τα νέα χρωματιστά τιμολόγια ρεύματος έχουν προκαλέσει σύγχυση, με τη μεγάλη πλειονότητα των πολιτών να δηλώνει ότι μάλλον μπερδεύονται.

Για το μέλλον, οι πολίτες θεωρούν ως πιο επείγουσες και σημαντικές παρεμβάσεις την επιδότηση και απλοποίηση των διαδικασιών για τη θερμική θωράκιση των κτιρίων, την άμεση επέκταση των εφαρμογών ΑΠΕ από τους ίδιους τους πολίτες, καθώς και τα έργα υποδομής για την πρόληψη πλημμυρών και πυρκαγιών. Τέλος, η κοινή γνώμη εμφανίζεται προβληματισμένη  ή αρνητική απέναντι στην πιθανότητα εγκατάστασης πυρηνικών εργοστασίων στη χώρα, ενώ για τα εγχώρια κοιτάσματα ορυκτών καυσίμων πιστεύει κυρίως ότι η εκμετάλλευσή τους θα βοηθήσει την εθνική οικονομία και τις ανάδοχες εταιρείες, παρά την οικονομική κατάσταση του απλού πολίτη.

Καταλήγοντας, το ελληνικό κοινό είναι έτοιμο για την "Πράσινη Μετάβαση", αλλά όχι με κάθε κόστος. Αναζητά διαδικασίες που να εξασφαλίζουν ενεργειακή ασφάλεια, ενεργειακά αποδοτικά κτίρια, προσιτές τιμές και περιβαλλοντική ακεραιότητα. Όμως, μέσα στο σύγχρονο πλαίσιο, με τους δύο εν εξελίξει πολέμους και τη χώρα μας πολύ κοντά στην περιοχή των συγκρούσεων, ενώ παραμένει ακόμη εξαρτημένη από ξένα ορυκτά καύσιμα, είναι πολύ σαφές ότι οι ενεργειακές ανάγκες της χώρας μας οδηγούν σε αναβολή το πρόγραμμα "απανθρακοποίησης" και αναγκάζουν την κυβέρνηση να εξετάσει όχι μόνο το LNG, τον λιγνίτη και το φυσικό αέριο, αλλά και την εγκατάσταση πυρηνικής ενέργειας από Μικρούς Αρθρωτούς Αντιδραστήρες (SMRs). Κλείνοντας, εκτός από τις συγκυριακές ανάγκες, πιστεύω ακράδαντα πως πρέπει να αξιοποιήσουμε στο έπακρο τον ήλιο και τον άνεμο, εάν στοχεύουμε σε μια ανθεκτική και βιώσιμη ανάπτυξη της χώρας μας.

*Η έρευνα αυτή ανακοινώθηκε στο Διεθνές Συνέδριο 13th CEMEPE, 12-16 July 2026

Ακολουθούν τα αναλυτικά δεδομένα της έρευνας:

Η πανελλαδική έρευνα για την ενέργεια, την οικονομία και την κλιματική κρίση διεξήχθη το διάστημα Ιανουαρίου – Μαρτίου 2026, συγκεντρώνοντας 1.812 έγκυρα έντυπα και ηλεκτρονικά ερωτηματολόγια. Η έρευνα πραγματοποιήθηκε από μέλη της K-ecoprojects και έναν μεγάλο αριθμό φοιτητών, μεταπτυχιακών και διδακτόρων που έχουν παρακολουθήσει τα μαθήματα και τις διαλέξεις μας. Καλύφθηκε μεγάλο εύρος πόλεων με τυχαία επιλογή πολιτών από όλες τις ηλικίες, μορφωτικό επίπεδο και τομείς απασχόλησης. Η επεξεργασία έγινε από το προσωπικό και τους συνεργάτες της K-ecoprojects με σκοπό την παροχή χρήσιμων δεδομένων προς κάθε αρμόδια Αρχή. Το ερωτηματολόγιο βασίστηκε στην κλίμακα Guttman, αλλά προσαρμόστηκε στη γενικά αποδεκτή πενταβάθμια κλίμακα Likert για να είναι συγκρίσιμο με τις αντίστοιχες ανά διετία διεξαχθείσες έρευνες από την ομάδα και το Εργαστήριο μας.

Διαβάστε ακόμη

Χωρίς περιττώματα δε θα υπήρχε ζωή στη Γη: Η επιστημονική ανακάλυψη που ανατρέπει πολλά

Απίθανο ελληνικό πάρτι στο Άρσεναλ - Ντόρτμουντ: Γκολάρα ο Καρέτσας, ασίστ και κερδισμένο πέναλτι ο Τζόλης!

Ιράν: Βίντεο με τον Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έδωσε στη δημοσιότητα η Τεχεράνη - Αμφισβητείται το πότε τραβήχτηκε

Μήλος: Εισαγγελική παρέμβαση για το ελικόπτερο στο Σαρακήνικο - Έρευνα για την προσγείωση στην παραλία