Μη κρατικά ΑΕΙ: Θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος; Η διαβεβαίωση Παπαϊωάννου και η προειδοποίηση Λαζαράτου

Στο επίκεντρο βρίσκεται η επόμενη ημέρα για τους φοιτητές των μη κρατικών πανεπιστημιακών ιδρυμάτων μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας, με το Υπουργείο Παιδείας να διαβεβαιώνει ότι κανένα ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί και τον καθηγητή Νομικής Πάνο Λαζαράτο να εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για το κατά πόσο αυτό μπορεί να επιτευχθεί νομίμως.

Οι δύο τοποθετήσεις στο OPEN αποτυπώνουν τις διαφορετικές αναγνώσεις της απόφασης του ανώτατου διοικητικού δικαστηρίου και, κυρίως, το κρίσιμο ερώτημα που απασχολεί αυτή τη στιγμή φοιτητές και οικογένειες: τι θα συμβεί με τις σπουδές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, τα δίδακτρα που έχουν καταβληθεί και το νέο ακαδημαϊκό έτος.

Παπαϊωάννου: «Ακαδημαϊκό έτος δεν θα χαθεί»

Κατηγορηματικός εμφανίστηκε ο υφυπουργός Παιδείας Νίκος Παπαϊωάννου, διαβεβαιώνοντας ότι η απόφαση του ΣτΕ δεν πρόκειται να οδηγήσει σε απώλεια του ακαδημαϊκού έτους για τους φοιτητές. «Τα παιδιά και οι οικογένειες που έχουν φοιτήσει και αναμένονται να φοιτήσουν να ξέρουν ότι δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος», δήλωσε, παρουσιάζοντας τη θέση του Υπουργείου Παιδείας.

Ερωτηθείς εάν πρόκειται για επίσημη εγγύηση προς γονείς και φοιτητές, απάντησε ότι αυτή είναι η επίσημη θέση που έχει εκφραστεί και από το υπουργείο. Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι ούτε η φοίτηση των δύο εξαμήνων που έχουν ήδη ολοκληρώσει ορισμένοι φοιτητές πρόκειται να ακυρωθεί, κάνοντας λόγο για διαδικασία νομικής φύσεως που θα ακολουθηθεί.

«Πρόκειται για πλημμέλειες που θα θεραπευτούν»

Ο Νίκος Παπαϊωάννου υποστήριξε ότι η απόφαση δεν αμφισβητεί τη συνταγματικότητα του νόμου για τα μη κρατικά πανεπιστήμια. Σύμφωνα με τη δική του ανάγνωση, το ΣτΕ εντόπισε επιμέρους πλημμέλειες στη διοικητική διαδικασία. Μεταξύ αυτών, ανέφερε την ανάγκη για μεγαλύτερη εξειδίκευση των κριτηρίων πιστοποίησης των προγραμμάτων από την ΕΘΑΑΕ, ζήτημα σχετικά με τη σύνθεση επιτροπής αξιολόγησης ενός από τα πανεπιστήμια, καθώς και πλημμέλεια που αφορά τη μη έγκαιρη έκδοση διαπιστωτικών πράξεων. Παράλληλα, ο ίδιος τόνισε ότι τα συγκεκριμένα ζητήματα μπορούν να «θεραπευτούν» από τους αρμόδιους φορείς σε συνεργασία με τα πανεπιστήμια και με τις νόμιμες διαδικασίες.

Λαζαράτος: «Μαγικοί τρόποι στα νομικά δεν υπάρχουν»

Πολύ διαφορετική εικόνα παρουσίασε ο καθηγητής Νομικής του ΕΚΠΑ Πάνος Λαζαράτος, ο οποίος είχε προσφύγει στο Συμβούλιο της Επικρατείας. Ο ίδιος εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιφυλακτικός απέναντι στις διαβεβαιώσεις ότι το ζήτημα μπορεί να επιλυθεί χωρίς επιπτώσεις για τους φοιτητές.

«Μαγικοί τρόποι στα νομικά δεν υπάρχουν», ανέφερε χαρακτηριστικά, υποστηρίζοντας ότι το πρόβλημα δεν είναι απλώς διαδικαστικό. Σύμφωνα με τη δική του ερμηνεία της απόφασης, το ΣτΕ έκρινε προβληματικό το κανονιστικό πλαίσιο βάσει του οποίου πραγματοποιήθηκε η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών. Ο καθηγητής υποστήριξε ότι απαιτείται να διαμορφωθεί εκ νέου το σύστημα των κριτηρίων, να συγκροτηθούν νέες επιτροπές, να πραγματοποιηθούν νέοι έλεγχοι και να πιστοποιηθούν ξανά τα προγράμματα σπουδών.

Η μεγάλη διαφωνία για το έτος που έχει ήδη ολοκληρωθεί

Σε αυτό ακριβώς το σημείο βρίσκεται και η ουσιαστικότερη διαφωνία μεταξύ των δύο πλευρών. Το Υπουργείο Παιδείας διαβεβαιώνει ότι οι σπουδές που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί δεν θα ακυρωθούν και ότι το ακαδημαϊκό έτος θα διασωθεί μέσω νόμιμης διαδικασίας. Ο Πάνος Λαζαράτος, αντίθετα, υποστηρίζει ότι η αναδρομική επίλυση του ζητήματος είναι νομικά εξαιρετικά δύσκολη.

Κατά την άποψή του, ακόμη και εάν διορθωθεί άμεσα το κανονιστικό πλαίσιο για το μέλλον, παραμένει το ερώτημα με ποιον νόμιμο τρόπο μπορεί να επικυρωθεί αναδρομικά ένα ακαδημαϊκό έτος που πραγματοποιήθηκε βάσει προγραμμάτων τα οποία επηρεάζονται από την ακυρωτική απόφαση. «Δεν μπορώ να φανταστώ αυτή τη στιγμή πώς θα γίνει νόμιμα», είπε σχολιάζοντας τη διαβεβαίωση του υφυπουργού ότι το έτος δεν θα χαθεί.

Τι μπορούν να κάνουν οι οικογένειες εάν χαθεί το έτος

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αναφορά του Πάνου Λαζαράτου στις δυνατότητες που, κατά τη νομική του εκτίμηση, μπορεί να έχουν οι οικογένειες εάν τελικά δεν βρεθεί λύση. Όπως υποστήριξε, εφόσον χαθεί το ακαδημαϊκό έτος, οι οικογένειες θα μπορούσαν να διεκδικήσουν την επιστροφή των διδάκτρων που έχουν καταβάλει. Παράλληλα, ανέφερε ως πιθανές νομικές οδούς την άσκηση αγωγών αποζημίωσης κατά της αρμόδιας αρχής αλλά και κατά του Ελληνικού Δημοσίου, όπως εκπροσωπείται από το Υπουργείο Παιδείας. Πρόκειται, ωστόσο, για τη νομική εκτίμηση του ίδιου και όχι για δεδομένη εξέλιξη, καθώς το επόμενο βήμα θα εξαρτηθεί από τον τρόπο με τον οποίο θα επιχειρήσει η Πολιτεία να συμμορφωθεί με την απόφαση.

«Πρέπει να ξαναφτιαχτεί το κανονιστικό πλαίσιο»

Ο Πάνος Λαζαράτος υποστήριξε ότι η διαδικασία που απαιτείται είναι πολύ μεγαλύτερη από μια απλή διοικητική διόρθωση. Κατά την άποψή του, πρέπει αρχικά να δημιουργηθεί νέο και επαρκώς εξειδικευμένο κανονιστικό πλαίσιο. Στη συνέχεια να συγκροτηθούν οι αρμόδιες επιτροπές, να πραγματοποιηθούν εκ νέου έλεγχοι των εγκαταστάσεων και των προγραμμάτων και να ακολουθήσει νέα διαδικασία πιστοποίησης. Έθεσε μάλιστα το ερώτημα κατά πόσο όλα τα πανεπιστήμια που επηρεάζονται θα επιθυμούν να περάσουν ξανά από ολόκληρη τη διαδικασία.

Οι καταγγελίες για κτίρια, καθηγητές και προγράμματα

Ο καθηγητής Νομικής αναφέρθηκε επίσης στους λόγους που τον οδήγησαν στην προσφυγή. Όπως είπε, η αρχική έρευνά του ξεκίνησε από συγκεκριμένο πρόγραμμα Νομικής, στο πλαίσιο της συνεργασίας του με τον Δικηγορικό Σύλλογο Αθηνών. Υποστήριξε ότι κατά τον έλεγχο εντοπίστηκαν ζητήματα που αφορούσαν τις κτιριακές εγκαταστάσεις, τα προγράμματα σπουδών και το διδακτικό προσωπικό. Κατά τον ίδιο, υπήρξαν περιπτώσεις στις οποίες οι διαδικασίες πιστοποίησης έγιναν με μεγάλη ταχύτητα, ενώ άσκησε κριτική και στον τρόπο με τον οποίο πραγματοποιήθηκαν ορισμένοι έλεγχοι από τις επιτροπές.

Παπαϊωάννου: Ο νόμος παραμένει συνταγματικός

Απέναντι στην κριτική περί προχειρότητας, ο υφυπουργός Παιδείας επέμεινε ότι πρέπει να διαχωριστεί η συνταγματικότητα του νόμου από τις επιμέρους διοικητικές πλημμέλειες. Όπως τόνισε, η συνταγματικότητα του πλαισίου για την εγκατάσταση και λειτουργία παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων έχει κριθεί και ο νόμος εξακολουθεί να ισχύει. Υποστήριξε επίσης ότι, επειδή πρόκειται για την πρώτη εφαρμογή του νέου θεσμικού πλαισίου, οι παρατηρήσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας μπορούν να αξιοποιηθούν για την περαιτέρω εξειδίκευση και βελτίωση της διαδικασίας.

Το κρίσιμο επόμενο βήμα

Η ουσία πλέον βρίσκεται στο πόσο γρήγορα και, κυρίως, με ποιον νομικό τρόπο θα κινηθούν το Υπουργείο Παιδείας, η ΕΘΑΑΕ και τα εμπλεκόμενα πανεπιστήμια. Από τη μία πλευρά υπάρχει η επίσημη διαβεβαίωση της πολιτικής ηγεσίας ότι οι φοιτητές δεν θα χάσουν ούτε το έτος που ολοκλήρωσαν ούτε αυτό που πρόκειται να ξεκινήσει. Από την άλλη, η νομική πλευρά που εκπροσωπεί ο Πάνος Λαζαράτος προειδοποιεί ότι η συμμόρφωση με την απόφαση απαιτεί εκτεταμένες αλλαγές και ότι η αναδρομική διασφάλιση του προηγούμενου έτους εγείρει σοβαρά νομικά ζητήματα.

Διαβάστε ακόμη

Πτώση ελικοπτέρου στη Σίφνο: Μηχανική βλάβη ή καταστροφική αστοχία τα κύρια σενάρια

Τι αναμένουν οι εργαζόμενοι του ΕΣΥ από τη ΔΕΘ – Άδειο το καλάθι της κυβέρνησης και τα αιτήματα

Σκάνδαλο στα κατεχόμενα: Φόβοι ότι δεκάδες παιδιά γεννήθηκαν από λάθος δότες

Επιχείρηση «Μαύρος Κύκνος»: Νέα βίντεο από την ημέρα σύλληψης του Ελ Τσάπο πριν από 10 χρόνια