δημοφιλές τώρα: 
«Το χέρι του Θεού»: Ο ερασιτέχνης φωτορεπόρτερ και η ιστορία πίσω από την εμβληματικότερη φωτογραφία όλων των Παγκοσμίων Κυπέλλων
«Την έχω, την έχω», ούρλιαζε ο Αλεχάντρο Οχέδα Καρμπαχάλ μπαίνοντας στο γραφείο της εφημερίδας του - Κι όντως, είχε τραβήξει ένα καρέ αληθινό θησαυρό🕛 χρόνος ανάγνωσης: 8 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό
22 Ιουνίου 1986, στάδιο Αζτέκα στο Μέξικο Σίτι. Ο ήλιος καίει μια και είναι 12.00 το μεσημέρι και πριν την έναρξη του προημιτελικού ανάμεσα σε Αγγλία και Αργεντινή, κανείς δεν γνωρίζει ότι όλα όσα θα ακολουθήσουν δεν θα γραφτούν απλώς στην ιστορία, αλλά θα γράψουν την ιστορία.
Αν κάποιος ζητούσε αυστηρά να κλείσουμε σε ένα κουτί τα πέντε πιο εμβληματικά παιχνίδια των Παγκοσμίων Κυπέλλων, αυτό θα έμπαινε πρώτο πρώτο και ας μην ήταν τελικός. Με την ένταση να είναι στα ύψη λόγω της προϊστορίας του πολέμου των Φώκλαντ, η Αργεντινή διψά για εκδίκηση. Και την παίρνει με τον πιο εμφατικό τρόπο και τον πιο επιδραστικό παίκτη εκείνης της εποχής που εξακολουθούν πολλοί να θεωρούν ως τον κορυφαίο όλων των εποχών, έστω και αν ο Μέσι κάνει ό,τι περνά από το πόδι του για να τον εκθρονίσει.
Ο Ντιέγκο Μαραντόνα πετυχαίνει αν όχι το ομορφότερο, σίγουρα το δυσκολότερο γκολ... ever παίρνοντας τη μπάλα στο κέντρο και περνώντας τη μισή Αγγλία χωρίς αυτή να ακουμπήσει δευτερόλεπτο στο δεξί του πόδι. Όλα με το αριστερό. Αλλά πολύ περισσότερο, βάζει στη ζωή μας το «χέρι του Θεού» ξεγελώντας από τον Πίτερ Σίλτον και τους εκατομμύρια ποδοσφαιρόφιλους που δεν παίρνουν χαμπάρι στη ζωντανή ροή, μέχρι τον Τυνήσιο διαιτητή Αλί Μπεν Νάσερ.
Μερικές ώρες αργότερα, ένας τύπος βγαίνει από το ασανσέρ και μπαίνει σε κάτι γραφεία στο κέντρο του Μέξικο Σίτι ουρλιάζοντας: «Την έχω, την έχω!». Είναι ο φωτορεπόρτερ της εφημερίδας El Heraldo de Mexico, Αλεχάντρο Οχέδα Καρμπαχάλ, ο οποίος έχει καταφέρει να τραβήξει το καρέ της ζωής του, τη φωτογραφία που «αποδεικνύει» την απάτη αυτού του ιστορικού γκολ.
Εκείνη τη στιγμή δεν έχει ιδέα ότι αυτή η εικόνα θα εμφανιστεί σε εκατοντάδες εφημερίδες σε όλο τον κόσμο, θα αναδημοσιευθεί εκατομμύρια φορές και θα γίνει μέχρι και γκράφιτι σε τοίχους στο Μπουένος Άιρες, στο Κατμαντού και στην Αντίς Αμπέμπα.
Ένας ερασιτέχνης φωτογράφος που περιποιούνταν σκύλους...
Ήταν η εποχή της εμφάνισης φωτογραφιών σε σκοτεινούς θαλάμους και των αρνητικών που έβγαιναν ακόμη βρεγμένα από τα χημικά.
«Ο πατέρας μου πέθανε το 1999, σε ηλικία 65 ετών. Η φωτογραφία του “Χεριού του Θεού” ήταν πάντα θέμα συζήτησης μεταξύ μας», θυμάται ο Χουάν Κάρλος Οχέδα, ένας από τους γιους του Αλεχάντρο. «Μου έλεγε ότι γυρνούσε στην εφημερίδα αγκαλιάζοντας τη μηχανή του και επαναλαμβάνοντας: “Την έχω τη φωτογραφία, την έχω τη φωτογραφία”. Ακόμη δεν είχε εμφανιστεί το φιλμ, αλλά η διαίσθησή του τού έλεγε ότι την είχε πετύχει».
Ο Οχέδα είχε μια μακρά πορεία ως φωτορεπόρτερ — κάλυψε τα Παγκόσμια Κύπελλα του Μεξικού το 1970, της Δυτικής Γερμανίας το 1974, της Αργεντινής το 1978, του Μεξικού το 1986 και της Ιταλίας το 1990 ως συνεργάτης. Πέρα από τα Μουντιάλ, εργαζόταν για την El Heraldo μόνο τα Σαββατοκύριακα.
«Η κανονική του δουλειά ήταν να περιποιείται σκύλους. Ένας από τους πελάτες του ήταν ο διευθυντής της εφημερίδας, Γκαμπριέλ Αλαρκόν. Κάποια μέρα του είπε ότι είχε στήσει στο σπίτι μας έναν σκοτεινό θάλαμο για να εμφανίζει φωτογραφίες των παιδιών του. Ο Αλαρκόν τον κάλεσε να συμμετάσχει στην κάλυψη των Ολυμπιακών Αγώνων του Μεξικού το 1968 και έτσι ξεκίνησαν όλα. Τον πλήρωναν ελάχιστα. Ήταν όλα θέμα ενστίκτου — δεν είχε σπουδάσει ποτέ φωτογραφία», αφηγείται ο Χουάν Κάρλος.
«Πού είναι τα φιλμ;»
Ο γνωστός Μεξικανός δημοσιογράφος Francisco Javier Gonzalez, συγγραφέας του βιβλίου El 86 και σχολιαστής της κάλυψης του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2026 από την Televisa, ήταν τότε ρεπόρτερ στο αθλητικό τμήμα της εφημερίδας. Σαράντα χρόνια αργότερα, θυμάται την ένταση στα γραφεία μιλώντας στην ισπανική εφημερίδα El Pais.
«Όταν επέστρεψα από το Αζτέκα, ο επικεφαλής φωτογραφίας, Αουρελιάνο Λόπες, ρωτούσε συνεχώς για το υλικό του Αλεχάντρο», λέει ο Γκονσάλες. «Όλοι ήθελαν να μάθουν αν είχε τη φωτογραφία του “Χεριού του Θεού”. Αλλά τα φιλμ είχαν χαθεί. Κάποιοι συνάδελφοι πίστευαν ακόμη και ότι είχαν καταλήξει κατά λάθος στα σκουπίδια μέσα στη σύγχυση της στιγμής».
Ένας άλλος φωτογράφος της εφημερίδας, ο Αδόλφο Πενιαλόσα, θυμάται επίσης την αγωνιώδη αναζήτηση.
«Κάποιος μου είπε ότι είχε δει τον Οχέδα σε μια ταβέρνα κοντά στην εφημερίδα. Οι αγώνες στο Μεξικό γίνονταν το μεσημέρι και οι δημοσιογράφοι που επέστρεφαν από το γήπεδο ήθελαν να φάνε κάτι», αφηγείται.
«Πήγα στο μαγαζί και ο Οχέδα έπαιζε ντόμινο πίνοντας μια μπίρα. Του είπα: “Σε ψάχνουν για τις φωτογραφίες σου!” Εκείνος απάντησε: “Μα έχω ήδη παραδώσει τα φιλμ.” Του είπα ότι δεν βρίσκονταν πουθενά. Τελικά τα είχε αφήσει μέσα σε μια τσάντα. Επιστρέψαμε στην εφημερίδα και ξεκινήσαμε την εμφάνιση. Ο Αουρελιάνο ήταν έξαλλος. Τον ρώτησε: “Έχεις τη φωτογραφία του Χεριού του Θεού;” Ο άλλος φωτογράφος που βρισκόταν στον αγώνα δεν είχε καταφέρει να την τραβήξει. Ο Οχέδα τον καθησύχασε: “Φυσικά και την έχω.”».Ξεκίνησε τότε η διαδικασία εμφάνισης.
«ΑΠΟΔΕΙΞΗ»
«Είχαμε ένα φωτεινό τραπέζι για να βλέπουμε τα slides. Όταν ο Οχέδα είδε το χέρι κολλημένο στην μπάλα σαν μαγνήτης, φώναξε: “Να τη, να τη, κοιτάξτε!” Ο Αουρελιάνο τον έσπρωξε για να δει μόνος του και μόλις την αντίκρισε κοκκίνισε από τον ενθουσιασμό, φωνάζοντας: “Την έχουμε, την έχουμε!” Έπειτα κάλεσε τον εκδότη Αλαρκόν, ο οποίος ανακοίνωσε: “Πρωτοσέλιδο — ολόκληρη η φωτογραφία στην πρώτη σελίδα.”»
Και πράγματι, τη Δευτέρα 23 Ιουνίου 1986, η εικόνα κάλυπτε ολόκληρο το πρωτοσέλιδο της El Heraldo de Mexico με τον τίτλο: «ΑΠΟΔΕΙΞΗ».
Ήταν μια παγκόσμια δημοσιογραφική αποκλειστικότητα. Καμία άλλη μεξικανική ή διεθνής εφημερίδα δεν διέθετε αντίστοιχη φωτογραφία. Ο Αργεντινός φωτογράφος Eduardo Longoni είχε τραβήξει μια εξαιρετική εικόνα για το πρακτορείο ειδήσεων NA, αλλά η μπάλα βρισκόταν ακόμη περίπου 15 εκατοστά πριν αγγίξει το χέρι του Μαραντόνα. Ο Ιταλός φωτορεπόρτερ Giuliano Bevilacqua είχε επίσης τραβήξει μια παρόμοια φωτογραφία από διαφορετική γωνία, αλλά συνειδητοποίησε μόλις την επόμενη ημέρα ότι είχε απαθανατίσει κι εκείνος τη στιγμή.
Την επομένη του αγώνα, η επίδραση της φωτογραφίας ήταν άμεση.
«Μόνο τότε καταλάβαμε το μέγεθος της απήχησής της. Πολλές αγγλικές εφημερίδες ήρθαν να αγοράσουν τη φωτογραφία, αλλά οι ιδιοκτήτες της El Heraldo δεν ήθελαν να βγάλουν χρήματα από αυτήν. Ζητούσαν μόνο να αναφέρεται η εφημερίδα και το όνομα του Αλεχάντρο Οχέδα», λέει ο Γκονσάλες.
Πολλά χρόνια αργότερα προέκυψε ένα μυστήριο γύρω από τη φωτογραφία: σε ορισμένες δημοσιεύσεις η φωτογραφία αποδίδεται στον Οχέδα, ενώ σε άλλες στον Άγγλο φωτογράφο Ρόμπερτ «Μπομπ» Τόμας. Το αν ο Τόμας αγόρασε τα δικαιώματα από την εφημερίδα ή από τον ίδιο τον Οχέδα παραμένει ασαφές.
Ένα μικρό θαύμα της εποχής
«Την επόμενη μέρα, το BBC επικοινώνησε με τον πατέρα μου για να αγοράσει το slide», θυμάται ο Χουάν Κάρλος. «Του πρόσφεραν 10.000 δολάρια, αλλά αρνήθηκε. Ήμουν 23 ετών και τον παρακαλούσα να το πουλήσει. Εκείνος όμως μου έλεγε ότι δεν θα ήταν έντιμο, γιατί η φωτογραφία ανήκε στην εφημερίδα.»
Την επόμενη χρονιά, η εικόνα χάρισε στον Οχέδα το Εθνικό Βραβείο Δημοσιογραφίας του Μεξικού, το οποίο του απένειμε ο τότε πρόεδρος Miguel de la Madrid.
Το πώς ένας φωτογράφος που αντιμετώπιζε τη φωτογραφία περισσότερο ως χόμπι παρά ως επάγγελμα κατάφερε να απαθανατίσει αυτή τη στιγμή ήταν ένα ακόμη μικρό θαύμα της 22ας Ιουνίου 1986.
«Ο Αλεχάντρο χρησιμοποιούσε μια συμβατική φωτογραφική μηχανή, όχι αυτόματη, οι οποίες τότε μόλις άρχιζαν να εμφανίζονται», σημειώνει ο Πενιαλόσα.
«Δηλαδή, μετά από κάθε λήψη έπρεπε να προωθήσει χειροκίνητα το φιλμ. Σήμερα πατάς ένα κουμπί και τραβάς 50 φωτογραφίες στη σειρά, αλλά τότε δεν συνέβαινε αυτό», προσθέτει ο Γκονσάλες.
Ο ίδιος ο Οχέδα, πριν από τον θάνατό του, συνέβαλε στην ενίσχυση του θρύλου του:
«Όταν είδα τον Μαραντόνα να πηδά, πάτησα το κουμπί της μηχανής μου δύο φορές — μόνο αυτό.».
Με «δώρα» ο Τραμπ στην Άγκυρα τον Ιούλιο: Πώς «βλέπει» η Αθήνα τις εξελίξεις
Βίντεο - ντοκουμέντο από τη στιγμή που πέφτει το πυροσβεστικό ελικόπτερο στη λίμνη Αώου
Εφιάλτης στη Βενεζουέλα: Αυξάνονται δραματικά τα θύματα - Τουλάχιστον 164 νεκροί και πάνω από 970 τραυματίες
«Το χέρι του Θεού»: Ο ερασιτέχνης φωτορεπόρτερ και η ιστορία πίσω από την εμβληματικότερη φωτογραφία όλων των Παγκοσμίων Κυπέλλων
Live όλες οι εξελίξεις λεπτό προς λεπτό, με την υπογραφή του www.ethnos.gr