Πορεία Θανάτου: Το δραματικό τέλος χιλιάδων κρατουμένων του Άουσβιτς για να μην πέσουν στα χέρια των Σοβιετικών

Καθώς πλησιάζουν τα σοβιετικά στρατεύματα στην Κρακοβία, οι μονάδες των SS άρχισαν την επιχείρηση εκκένωσης των κρατουμένων από το συγκρότημα του στρατοπέδου του Άουσβιτς· τους υποχρέωσαν να βαδίσουν προς το εσωτερικό της ακόμα κατεχόμενης Πολωνίας, ήταν η Πορεία Θανάτου.

Το καλοκαίρι του 1944, η μαζική σοβιετική επίθεση στην ανατολική Λευκορωσία απώθησε τα γερμανικά στρατεύματα. Στη συνέχεια, οι σοβιετικές δυνάμεις κατέλαβαν το πρώτο από τα μεγάλα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί, το Lublin/Majdanek. Όταν έγινε γνωστή αυτή η εισβολή, ο αρχηγός των SS Χάινριχ Χίμλερ διέταξε να εκκενωθούν βίαια όλα τα στρατόπεδα συγκέντρωσης και τα υποστρατόπεδα και οι κρατούμενοι να οδηγηθούν προς των κατεχομένων εδαφών από τους Ναζί.

Λόγω της ταχείας σοβιετικής προέλασης, τα SS δεν είχαν προλάβει να ολοκληρώσουν την εκκένωση του στρατοπέδου Majdanek. Αυτό επέτρεψε στα σοβιετικά και δυτικά μέσα ενημέρωσης να δημοσιοποιήσουν τις φρικαλεότητες των Γερμανών στο στρατόπεδο, χρησιμοποιώντας τόσο κινηματογραφικά πλάνα από το στρατόπεδο κατά την απελευθέρωση όσο και συνεντεύξεις με κάποιους επιζώντες κρατούμενους.

Οι εκκενώσεις των στρατοπέδων συγκέντρωσης από τους Γερμανούς είχαν τρεις σκοπούς:
1. Οι αρχές των SS, δεν ήθελαν οι κρατούμενοι να πέσουν ζωντανοί στα χέρια του εχθρού για να πουν τις ιστορίες τους στους Συμμάχους.
2. Τα SS θεώρησαν ότι χρειάζονταν εργατικά χέρια για να διατηρήσουν σταθερή την παραγωγή όπλων, όπου αυτό ήταν δυνατόν
3. Κάποιοι ηγέτες των SS, συμπεριλαμβανομένου και του Χίμλερ, πίστευαν – ανόητα - ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν εβραίους κρατούμενους από στρατόπεδα συγκέντρωσης ως ομήρους για να διαπραγματευτούν ξεχωριστή ειρήνη με τη Δύση που θα εγγυάτο την επιβίωση του ναζιστικού καθεστώτος!

Χιλιάδες κρατούμενοι είχαν εξοντωθεί στα στρατόπεδα τις μέρες πριν ξεκινήσουν οι πορείες θανάτου. Δεκάδες χιλιάδες κρατούμενοι, κυρίως Εβραίοι, αναγκάστηκαν να βαδίσουν, να συρθούν πιο σωστά, για 55 χιλιόμετρα μαζί με κρατούμενους από υποστρατόπεδα στην Ανατολική Άνω Σιλεσία, όπως το Bismarckhuette.

Όποιος έμενε πίσω τον πυροβολούσαν

Οι φρουροί των SS πυροβολούσαν όποιον έμενε πίσω ή δεν μπορούσε να περπατήσει. Οι κρατούμενοι υπέφεραν από το κρύο, την πείνα και τις κακουχίες. Τουλάχιστον 15.000 κρατούμενοι πέθαναν κατά τη διάρκεια των πορειών εκκένωσης από το Άουσβιτς και τα υποστρατόπεδα.
Μετά την αποτυχία της αιφνιδιαστικής αντεπίθεσης των Γερμανών στις Αρδένες, τον Δεκέμβριο του 1944, οι αγγλοαμερικανικές δυνάμεις ήταν έτοιμες να εισβάλουν στη Γερμανία.
Οι φρουροί των SS είχαν αυστηρές εντολές να σκοτώσουν κρατούμενους που δεν μπορούσαν να περπατήσουν ή να ταξιδέψουν με οποιοδήποτε μέσον. Καθώς οι εκκενώσεις των στρατοπέδων εξαρτιόνταν από τις πορείες και ελάχιστες με σιδηρόδρομο ή μικρά σκάφη στη Βαλτική Θάλασσα, ο σκληρός χειμώνας του 1944-1945, σκότωσε πολλούς κρατούμενους· ο αριθμός των θανάτων από την εξάντληση και την παγωνιά αυξήθηκε δραματικά. Ο όρος Πορεία Θανάτου πιθανότατα επινοήθηκε από κρατούμενους των στρατοπέδων συγκέντρωσης. Τελικά, υπήρξε το Άουσβιτς, και έτσι δεν μπορεί να υπάρχει Θεός…