Η ναυμαχία που έκρινε την ελληνική παρουσία στο Αιγαίο – Αντί συγχαρητηρίων ο Βασιλιάς συνέστησε ψυχραιμία!

Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Δεκεμβρίου του 1912 έγινε η Ναυμαχία της Έλλης, αυτή που έκρινε την ελληνική παρουσία στο Αιγαίο· ήταν η πρώτη από τις δύο κορυφαίες πολεμικές θαλάσσιες αναμετρήσεις μεταξύ του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού και του Οθωμανικού Στόλου κατά τον Α΄ Βαλκανικό Πόλεμο και πραγματοποιήθηκε στην έξοδο των στενών των Δαρδανελίων (στον Ελλήσποντο). Η ναυμαχία έληξε με τη νίκη του ελληνικού στόλου και τον εγκλεισμό του οθωμανικού μέσα στα Στενά.

Η ναυμαχία κρίθηκε- υποστηρίζουν οι μελετητές- από τη στρατηγική δεινότητα του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη που κινήθηκε επιθετικά, ανεξάρτητα από τον υπόλοιπο σχηματισμό του ελληνικού στόλου.

Ο Κουντουριώτης, σε μία από τις πλέον ηρωικές όσο και παράτολμες κινήσεις στην ιστορία των ναυμαχιών, υποχρέωσε τους Τούρκους σε άτακτη υποχώρηση και έστειλε στο στρατοδικείο κορυφαίους αξιωματικούς των γειτόνων αντιπάλων· ο βασιλιάς Γεώργιος Α’, αντί επαίνων, συμβούλευσε: ψυχραιμία και σύνεση στον κυβερνήτη του θρυλικού «Αβέρωφ»!
Τους πρώτους μήνες του Βαλκανικού Πολέμου ο οθωμανικός στόλος υπό την διοίκηση του ναυάρχου Ραμίζ Μπέη απολάμβανε την προστασία που του παρείχαν τα στενά των Δαρδανελίων δίχως να επιχειρεί έξοδο στο Αιγαίο. Ο ελληνικός στόλος υπό την διοίκηση του ναυάρχου Παύλου Κουντουριώτη κράτησε επιθετική στάση απελευθερώνοντας ένα ένα τα νησιά του Αιγαίου: Λήμνο, Θάσο, Σαμοθράκη, Ίμβρ, Τένεδος, Άγιο Ευστράτιο, Λέσβο, Χίο και τα μοναστήρια του Αγίου Όρους.

Τους προκάλεσε!

Μετά την απελευθέρωση της Τενέδου ο ναύαρχος Κουντουριώτης έστειλε τηλεγράφημα στον επικεφαλής του στόλου των Τούρκων: «Καταλάβαμε Τένεδον. Αναμένουμε έξοδο του στόλου σας. Αν επιθυμείτε γαιάνθρακα προτίθεμαι να σας εφοδιάσω»! Και οι Οθωμανοί βγήκαν.

Στη Ναυμαχία της Έλλης από ελληνικής πλευράς συμμετείχαν το σύγχρονο θωρακισμένο καταδρομικό «Αβέρωφ», τα παλαιά παράκτια θωρηκτά «Σπέτσαι», «Ύδρα», «Ψαρά», τέσσερα αντιτορπιλικά: «Αετός», «Ιέραξ», «Λέων», «Πάνθηρ» και έξι ακόμα αντιτορπιλικά. Τα ελληνικά πλοία είχαν απέναντί τους τέσσερα θωρηκτά, ένα καταδρομικό, και πέντε αντιτορπιλικά.

Το πρωί της Τρίτης 16 Δεκεμβρίου στις 08:00 με καλό καιρό και ήσυχη θάλασσα, άρχισε η έξοδος του Οθωμανικού στόλου από τα Στενά. Οι δύο στόλοι συγκρούστηκαν μια ώρα μετά. Και έπειτα, μέσα σε μια ώρα πάλι, ο τουρκικός στόλος ανέκρουσε πρύμναν και έσπευσε να κρυφτεί στα Στενά για να μην ξαναβγεί τους επόμενους μήνες! Την επόμενη ο ναύαρχος Κουντουριώτης έστειλε την αναφορά του στο Υπουργείο των Ναυτικών· η παράτολμη κίνησή του να προκαλέσει τον τουρκικό στόλο και να επιτεθεί απροκάλυπτα, θεωρήθηκε «ασυλλόγιστος ηρωισμός»· ο βασιλιάς Γεώργιος Α’ του τηλεγράφησε συστήνοντάς του «σύνεση και ψυχραιμία»!