Πώς μια χούφτα Έλληνες σταμάτησαν 9000 Οθωμανούς – Το θρυλικό Χάνι της Γραβιάς

Ήταν μια μέρα σαν σήμερα, 8 Μαΐου του 1821, όταν μια χούφτα Επαναστάτες- 120 λέγεται- απώθησαν στράτευμα 9000 ανδρών! Ήταν η θρυλική μάχη στο Χάνι της Γραβιάς· η πρώτη ουσιαστική νίκη των Ελλήνων επί των τουρκικών δυνάμεων.

Η Επανάσταση στη Ρούμελη είχε αρχίσει με αποθαρρυντικά μαντάτα… Ο Ομέρ Βρυώνης είχε μηνύσει στον Οδυσσέα Ανδρούτσο το οικτρό τέλος του Αθανάσιου Διάκου και την ήττα των Επαναστατών στην Αλαμάνα. Ο Οθωμανός Πασάς κάλπαζε με το ασκέρι του προς τον Μοριά· θα έφθανε στα Σάλωνα (Άμφισσα σήμερα) για να περάσει από την Ιτέα στην Πελοπόννησο, όπου είχαν αποθρασυνθεί οι Έλληνες.

Οι οπλαρχηγοί: Ανδρούτσος, Δυοβουνιώτης και Πανουργιάς, «έπιασαν» τη διάβαση της Γραβιάς- θέση στρατηγικής σημασίας- ανάμεσα στον Παρνασσό και τη Γκιώνα. Από εκείνη τη διάβαση έφτανε κάποιος στα Σάλωνα και αυτό θα επιχειρούσαν οι στρατιώτες του Ομέρ Βρυώνη.
Στις 7 Μαΐου, οι Τούρκοι- 7.000 έως 8.000 άνδρες- σταμάτησαν στις Θερμοπύλες και πήραν πορεία προς τη Γραβιά.
Ο Ανδρούτσος με 120 άνδρες αποφάσιζαν να οχυρωθούν σε ένα χάνι της περιοχής περιφραγμένο με ψηλή πέτρινη μάντρα, το οποίο ήταν και μοναδικό κτίσμα στη Γραβιά.
Οι Δυοβουνιώτης και Πανουργιάς με άλλους οπλαρχηγούς και οι άνδρες τους έπιασαν θέσεις στις πλαγιές της Γκιώνας και του Παρνασσού. Ο Ανδρούτσος και οι σύντροφοί του, στο Χάνι, κατάφεραν να αποκρούσουν τις αλλεπάλληλες επιθέσεις των τουρκικών δυνάμεων. Οι άλλοι Επαναστάτες υποχώρησαν προς τα υψώματα των βουνών.  Λέγεται ότι, μέχρι που έπεσε το σκοτάδι, είχαν σκοτωθεί πάνω από 300 Οθωμανοί.

Ο Ομέρ Βρυώνης βλέποντας τους άνδρες του να σκοτώνονται γύρω από το Χάνι, διέταξε να έρθουν κανόνια από τη Λαμία. Καταλαβαίνοντας ότι αν φθάσει πυροβολικό δεν θα μπορούσαν να αντισταθούν, οι Ελληνες μόλις βράδιασε αποφάσισαν
έξοδο. Ιστορικοί διατείνονται ότι οι άνδρες του Ανδρούτσου διέφυγαν κρυφά με σύμμαχο το σκοτάδι, άλλοι καταγράφουν ότι η ορμή των Ελλήνων αιφνιδίασε τους Τούρκους· οι άνδρες του Ανδρούτσου, έχοντας ελάχιστους απώλειες (έξι ή δύο νεκροί), κατάφεραν να διαφύγουν στα βουνά.

Πάνω από 300 Τουρκαλβανοί είχαν σκοτωθεί και 600 είχαν τραυματιστεί μέσα σε λίγες ώρες. Ο Ομέρ Βρυώνης, λέν ότι, ταράχτηκε τόσο πολύ μετά την αποτυχία της κατάληψης των ελληνικών θέσεων στο Χάνι, που αποφάσισε να αναστείλει την εκστρατεία του και να υποχωρήσει προς την Εύβοια. Πριν όμως γυρίσει την πλάτη στην Ιστορία, ο Τούρκος Πασάς διέταξε να ισοπεδωθεί το Χάνι της Γραβιάς από τα κανόνια που είχαν έρθει από τη Λαμία· έτσι για να γκρεμίσει το μνημείο της ήττας του. Στις μέρες μας το Χάνι της Γραβιάς στέκει αγέρωχο είτε ως σύμβολο, είτε ως κτίριο: έχει χτιστεί πιστό αντίγραφό του, που λειτουργεί ως μουσείο στην περιοχή.

Επίσης σαν σήμερα...

1886: Ο φαρμακοποιός Τζον Στιθ Πέμπερτον πωλεί πρώτος ένα ανθρακούχο ποτό με το όνομα «Coca-Cola» ως φάρμακο.
1936: Σε διαδήλωση καπνεργατών, στη Θεσσαλονίκη, σκοτώνονται 12 και τραυματίζονται 282 διαδηλωτές εργάτες.
1945: Η Ναζιστική Γερμανία παραδίδεται.
1980: Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας επιβεβαιώνει την εξάλειψη της ευλογιάς.
1982: Σκοτώνεται κατά την διάρκεια της τελευταίας περιόδου των χρονομετρημένων κατατακτήριων δοκιμών του Βελγικού Γκραν Πρι στην πίστα του Ζόλντερ, ο διάσημος καναδός οδηγός της Φόρμουλα1 Ζιλ Βιλνέβ.