ΠΑΣΟΚ: Το καλώδιο Ελλάδας - Κύπρου επαναφέρει τα ερωτήματα για τα «ήρεμα νερά»

Από την παρατεταμένη εκκρεμότητα επιχειρεί να βγει η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, ωστόσο η πολιτική αντιπαράθεση γύρω από το καλώδιο κάθε άλλο παρά έχει κλείσει. Η επανεκκίνηση των διαδικασιών και οι νέες τουρκικές αντιδράσεις επαναφέρουν στο προσκήνιο τα ερωτήματα για τους κυβερνητικούς χειρισμούς, με το ΠΑΣΟΚ να επιμένει ότι ένα έργο τέτοιας γεωπολιτικής σημασίας δεν μπορεί να προχωρήσει υπό τη σκιά των αξιώσεων της Άγκυρας.

Αφορμή για τη νέα παρέμβαση της Χαριλάου Τρικούπη το βράδυ της Παρασκευής (06/11) στάθηκε η ανακοίνωση του ΥΠΕΞ για την ολοκλήρωση της αδειοδοτικής διαδικασίας για τις έρευνες και την πόντιση του καλωδίου, έπειτα από σχετικό αίτημα της γαλλικής εταιρείας Nexans. Ακολούθησε η έκδοση ελληνικής NAVTEX για τις εργασίες του ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo», με χρονικό ορίζοντα έως τις 6 Μαρτίου 2027. Η αντίδραση της Άγκυρας ήταν άμεση, με την έκδοση αντι-NAVTEX, σύμφωνα με την οποία τμήμα της περιοχής των ερευνών εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα. Η τουρκική πλευρά, μάλιστα, υποστηρίζει ότι, δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της και ζητά τον συντονισμό με τις τουρκικές Αρχές.

Στον απόηχο των εξελίξεων, ο υπεύθυνος τομέα Εξωτερικών του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, χαρακτήρισε την εκκίνηση της διοικητικής διαδικασίας «το πρώτο αναγκαίο βήμα για την επανενεργοποίηση ενός έργου κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος και ευρωπαϊκής χρηματοδότησης με προφανή γεωπολιτική και ενεργειακή αξία για Ελλάδα και Κύπρο». Στη σχετική ανακοίνωσή του, ο κ. Μάντζος στέλνει σαφές μήνυμα απέναντι στις τουρκικές αξιώσεις, υπογραμμίζοντας ότι, «το ευρωπαϊκό κεκτημένο και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας παρέχουν, όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά στην ίδια την ΕΕ, την πλέον αποτελεσματική απάντηση στις παράνομες αντιδράσεις της Τουρκίας που ήδη αναπτύσσονται ή ενδέχεται να αναπτυχθούν». «Το έργο οφείλει να προχωρήσει και να υλοποιηθεί αποκλειστικά μέσα στο πλαίσιο της διεθνούς σύμβασης του ΟΗΕ για το δίκαιο της θάλασσας και με τις διαδικασίες που αυτή περιγράφει», σημειώνει, καταλήγοντας καταλήγοντας: «Ο μόνος ασφαλής δρόμος είναι ο δρόμος της διεθνούς νομιμότητας».

Η ανακοίνωση Μάντζου αποτυπώνει τη σταθερή θέση του ΠΑΣΟΚ υπέρ της ολοκλήρωσης του έργου. Η αξιωματική αντιπολίτευση, ωστόσο, ασκεί έντονη κριτική για τους κυβερνητικούς χειρισμούς ενώ, με τη νέα αντιπαράθεση των NAVTEX επανέρχεται το προσκήνιο το ζήτημα που, μετ’ επιτάσεως έχει θέσει ο Νίκος Ανδρουλάκης: κατά πόσο και με ποιους όρους μπορεί να υπάρξει οποιαδήποτε ενημέρωση της Άγκυρας για τις εργασίες, χωρίς να δημιουργηθούν περιθώρια έμμεσης αναγνώρισης των τουρκικών αξιώσεων.

Κυβερνητικές «παλινωδίες»

Η τελευταία ανταλλαγή NAVTEX δεν αποτελεί το σημείο εκκίνησης της αντιπαράθεσης μεταξύ κυβέρνησης – αξιωματικής αντιπολίτευσης. Έχουν προηγηθεί αλλεπάλληλες παρεμβάσεις του Νίκου Ανδρουλάκη με επίκεντρο τις αναφορές του Γιώργου Γεραπετρίτη, σχετικά με το ενδεχόμενο ενημέρωσης της τουρκικής πλευράς από την εταιρεία που συμμετέχει στην υλοποίηση του έργου. Η Χαριλάου Τρικούπη έχει θέσει το ερώτημα, για ποιον λόγο να ενημερωθεί η Άγκυρα για εργασίες που -κατά την ελληνική θέση- πραγματοποιούνται βάσει των δικαιωμάτων που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο. «Πρόκειται για ένα έργο το οποίο συνδέεται με τα κυριαρχικά σου δικαιώματα, ένα έργο το οποίο βάσει του Διεθνούς Δικαίου και του Δικαίου της Θάλασσας δεν έχεις κανέναν λόγο να ενημερώσεις την Τουρκία, τι άλλαξε ξαφνικά και έχουμε πάλι τέτοιες παλινωδίες;», δήλωνε στις 30 Οκτωβρίου από τη Θεσσαλονίκη ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, δίνοντας και το στίγμα της κριτικής του.

Από πλευράς κυβέρνησης, πάντως, επιχειρείται να διαχωριστεί η αδειοδότηση από μια ενδεχόμενη τεχνική ενημέρωση, με το επιχείρημα ότι, η τελευταία, δεν συνεπάγεται αναγνώριση τουρκικών δικαιωμάτων. Την Παρασκευή (06/11), μάλιστα, ο Παύλος Μαρινάκης διεμήνυε ότι, η Ελλάδα δεν πρόκειται να προβεί σε άλλη ενέργεια ενημέρωσης ή αδειοδότησης προς την Τουρκία. Για το ΠΑΣΟΚ, ακόμα και μία μια τέτοια διαδικασία ενδέχεται να δημιουργήσει περιθώρια παρερμηνειών, σε μια περίοδο κατά την οποία η Άγκυρα εξακολουθεί να αμφισβητεί ελληνικές αρμοδιότητες και δικαιώματα σε θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου.

Η συζήτηση, πάντως, επαναφέρει αναπόφευκτα στο προσκήνιο το δόγμα των «ήρεμων νερών», αλλά και την υπόθεση της Κάσου το καλοκαίρι του 2024, όταν η παρουσία τουρκικών πολεμικών πλοίων στην περιοχή των ερευνών προκάλεσε έντονη διπλωματική κινητικότητα και οδήγησε, τελικά, στη διακοπή των εργασιών. Για το ΠΑΣΟΚ, άλλωστε, η συγκεκριμένη υπόθεση αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των ορίων της κυβερνητικής πολιτικής απέναντι στην Τουρκία, καθώς η επιδίωξη διατήρησης χαμηλών τόνων στις διμερείς σχέσεις δεν συνοδεύτηκε από την απρόσκοπτη συνέχιση ενός έργου στρατηγικής σημασίας. Σε αυτό ακριβώς το σημείο επικεντρώνεται και η κριτική του Νίκου Ανδρουλάκη, ο οποίος αμφισβητεί την αποτελεσματικότητα των κυβερνητικών χειρισμών και θέτει το ερώτημα κατά πόσο η αποκλιμάκωση της έντασης μπορεί από μόνη της να θεωρείται επιτυχία, όσο οι τουρκικές διεκδικήσεις παραμένουν ανοιχτές και επηρεάζουν την υλοποίηση κρίσιμων έργων. Η επιμονή της Χαριλάου Τρικούπη στο συγκεκριμένο ζήτημα συνδέεται με την εκτίμηση ότι η Τουρκία θα μπορούσε να αξιοποιήσει ακόμη και μια φαινομενικά διαδικαστική κίνηση για να ενισχύσει τις αξιώσεις της. Και αυτό είναι το σημείο στο οποίο το ΠΑΣΟΚ ζητά από την κυβέρνηση να μην αφήσει κανένα περιθώριο ασάφειας.

Το ευρωπαϊκό «χαρτί»

Πέρα από τις ενστάσεις για τους κυβερνητικούς χειρισμούς, το ΠΑΣΟΚ επιμένει και στην ανάγκη μεγαλύτερης ευρωπαϊκής εμπλοκής, υποστηρίζοντας ότι ένα έργο που χρηματοδοτείται από την ΕΕ και έχει χαρακτηριστεί κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως διμερής ελληνοτουρκική εκκρεμότητα. Για το ΠΑΣΟΚ, η ευρωπαϊκή διάσταση δεν περιορίζεται στη χρηματοδότηση. Συνδέεται και με την πολιτική και διπλωματική υποστήριξη της υλοποίησης του έργου, ιδίως όταν η Άγκυρα επιχειρεί να αμφισβητήσει τις σχετικές διαδικασίες.

Σε κάθε περίπτωση, η επανεκκίνηση των ερευνών δεν σημαίνει ότι έχουν ξεπεραστεί οι δυσκολίες που συνοδεύουν το έργο. Το επόμενο διάστημα, το ενδιαφέρον θα στραφεί στην πραγματική εξέλιξη των εργασιών και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν ενδεχόμενες νέες τουρκικές αντιδράσεις. Στη Χαριλάου Τρικούπη επιμένουν ότι η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της διασύνδεσης, αλλά και να ξεκαθαρίσει πλήρως τις διαδικασίες που θα ακολουθηθούν, ώστε να μην υπάρξει οποιοδήποτε περιθώριο αμφισβήτησης των ελληνικών δικαιωμάτων. 

Διαβάστε ακόμη

Τουρκικό ΥΠΕΞ: «Ακυρώσαμε» τις NAVTEX Αθήνας και Λευκωσίας για το γαλλικό πλοίο του καλωδίου

Αιματηρό επεισόδιο με πυροβολισμούς στον Κολωνό - Εντοπίστηκε τραυματίας σε αυτοκίνητο

Ο Τραμπ ξεκίνησε τις καρατομήσεις μετά την εκλογική ήττα: Έδιωξε τη Σούζι Γουάιλς από προσωπάρχη

Σοκαριστικό βίντεο: Η στιγμή που αστυνομικοί πυροβολούν φοιτητή επειδή τον... μπέρδεψαν με τον αδερφό του