Eίναι νόμιμη η απαγωγή Μαδούρο και η προοπτική αμερικανικής διακυβέρνησης της Βενεζουέλας;

Τι λέει συνταγματολόγος του Κέιμπριτζ για τα σχέδια του Τραμπ

🕛 χρόνος ανάγνωσης: 4 λεπτά ┋ 🗣️ Ανοικτό για σχολιασμό

Τοιχογραφία του Νικολάς Μαδούρο στο Καράκας της Βενεζουέλα (Cristian Hernandez/AP)

Ολόκληρος ο πλανήτης από χθες (3/1) παρακολουθεί «μουδιασμένος» τις εξελίξεις που συντελούνται μετά την επίθεση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα και την αρπαγή του προέδρου της, Νικολάς Μαδούρο.

Ένας από τους κυριότερους άξονες που εκτυλίσσεται ο δημόσιος διάλογος είναι η νομιμότητα της -κατά τον Αμερικανό πρόεδρο, Ντόναλντ Τραμπ- σύλληψης του Μαδούρο, αλλά και της αμερικανικής διακυβέρνησης της χώρας.

Όπως αναφέρει ο διευθυντής του προγράμματος διεθνούς δικαίου της δεξαμενής σκέψης Chatham House και καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Συνταγματικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ Μάρκ Γουέλερ μιλώντας στο BBC, η θέση των ΗΠΑ είναι πως μπορούν να αξιώσουν δικαιοδοσία για υποθέσεις διακίνησης ναρκωτικών και να εφαρμόσουν το ποινικό τους δίκαιο, ακόμη και αν η πράξη έχει διαπραχθεί από αλλοεθνή στο εξωτερικό. Το ερώτημα, λέει, είναι αν αυτή η διαδικασία έχει «αμαυρωθεί» από τον τρόπο με τον οποίο ο Μαδούρο απήχθη, περιγράφοντας τη χθεσινή επιχείρηση ως «ένοπλη εισβολή».

Η θέση των ΗΠΑ είναι ότι δεν έχει σημασία πώς φέρνουν τον ύποπτο ενώπιον του δικαστηρίου, λέει, ακόμη κι αν αυτό γίνεται με «διεθνώς παράνομα μέσα», όπως «απαγωγή από ξένη δικαιοδοσία». Η διεθνής θέση είναι διαφορετική.

Στο διεθνές δίκαιο, «δεν υπάρχει νομική δικαιολόγηση για τη χρήση βίας», είτε για τη «σύλληψη υπόπτου για διακίνηση ναρκωτικών» είτε για την «προώθηση της δημοκρατίας στη Βενεζουέλα», λέει ο Γουέλερ. Η μόνη διαθέσιμη δικαιολόγηση θα ήταν μια εντολή του ΟΗΕ, η οποία δε δόθηκε, ή η αυτοάμυνα, προσθέτει.

Παράλληλα, ο Γουέλερ χαρακτηρίζει την πρόταση ότι οι ΗΠΑ θα «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα ως «πολύ περίεργη». Είναι «δύσκολο να βρεθεί ένας νομικός χαρακτηρισμός που να περιγράφει αυτή τη ρύθμιση», λέει. Προς το παρόν, δε φαίνεται να αναφέρεται σε ένοπλη κατοχή, αλλά μάλλον σε «συνεχιζόμενη πολιτική παρέμβαση» που υποστηρίζεται από την «απειλή περαιτέρω αμερικανικής βίας», καταλήγει.

Footage of Former Venezuelan President Nicolás Maduro entering the DEA Building earlier in New York City, telling bystanders “Goodnight” and wishing them a “Happy New Year.” pic.twitter.com/v4mctwzyc2
— OSINTdefender (@sentdefender) January 4, 2026

Το χρονικό των κυβερνητικών εξαγγελιών

Το Σάββατο (3/1), ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ επρόκειτο να «διοικήσουν τη χώρα μέχρι τη στιγμή που θα μπορέσουμε να κάνουμε μια ασφαλή, σωστή και δίκαιη μετάβαση». Δεν είναι σαφές ακριβώς πώς οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να διοικήσουν τη Βενεζουέλα ή ποιοι θα εμπλακούν, αλλά ο Τραμπ είπε ότι θα πρόκειται για μια «ομαδική» προσπάθεια.

Πρόσθεσε ότι ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε μιλήσει με τη Δελσί Ροντρίγκες, αντιπρόεδρο της Βενεζουέλας, η οποία από τότε έχει οριστεί προσωρινή πρόεδρος από το Ανώτατο Δικαστήριο της Βενεζουέλας. Ο Τραμπ είπε ότι η Ροντρίγκες είχε εκφράσει τη διάθεσή της να κάνει «ό,τι ζητήσουν οι ΗΠΑ». Αργότερα, η Ροντρίγκες εμφανίστηκε στην κρατική τηλεόραση απαιτώντας την απελευθέρωση του Μαδούρο, λέγοντας ότι είναι ο «μόνος πρόεδρος».

Ο Τραμπ επίσης είπε ότι δεν είχε μιλήσει με την ηγέτιδα της αντιπολίτευσης της Βενεζουέλας, Μαρία Κορίννα Ματσάδο, την οποία χαρακτήρισε ότι δεν έχει ούτε την υποστήριξη ούτε τον σεβασμό μέσα στη Βενεζουέλα για να γίνει ηγέτης της. Η Ματσάδο είχε νωρίτερα καλέσει τον Εντουμάντο Γκονζάλες να αναλάβει την εξουσία. Είχε υποστηρίξει τον Γκονζάλες στις προεδρικές εκλογές του 2024 και τα αποτελέσματα ψηφοφορίας που δημοσίευσε το κόμμα της δείχνουν ότι κέρδισε με συντριπτική πλειοψηφία.

Η... τσαβίστρια Ροντρίγκες και ο αμερικανικός «μπαμπούλας»

Η Δελσί Ροντρίγκες ωστόσο είναι μέρος του στενού κύκλου των πιστών του Μαδούρο. Ορκίστηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο, που επίσης είναι πιστό στο κίνημα του Μαδούρο. Αξίζει να τονιστεί ότι παρά τους ισχυρισμούς του Ντόναλντ Τραμπ πως οι ΗΠΑ πρόκειται να «διοικήσουν» τη Βενεζουέλα, στην πραγματικότητα την εξουσία την έχουν ακόμα οι σύμμαχοι του Μαδούρο και όχι οι ΗΠΑ.

Παρά το γεγονός ότι η Ροντρίγκες δήλωσε ότι η Βενεζουέλα θα υπερασπιστεί τον εαυτό της, ο Τραμπ φάνηκε να υπονοεί ότι θα συνεργαστεί με τις ΗΠΑ για να επιτραπεί μεγαλύτερη πρόσβαση των ΗΠΑ στα αποθέματα πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Οι ΗΠΑ προς το παρόν δεν έχουν στρατεύματα στο έδαφος, αν και ο Τραμπ δεν έχει αποκλείσει αυτή την πιθανότητα. Αλλά αυτή τη στιγμή έχουν έναν άλλο τρόπο ελέγχου, έχουν αφήσει να κυκλοφορήσει η εικόνα του Μαδούρο να σύρεται δεμένος και με καλυμμένα μάτια προς κράτηση στις ΗΠΑ μπροστά στους πιστούς που παραμένουν. Οι πιστοί του Μαδούρο θα είναι ιδιαίτερα επιφυλακτικοί ότι μπορεί να είναι οι επόμενοι αν δεν κάνουν ό,τι θέλουν οι ΗΠΑ. Τυπικά έχουν την εξουσία, αλλά θα αισθανθούν ότι μπορούν να πουν «όχι» στις ΗΠΑ;